Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği

Özet

The Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği (Integrated Spiritual Intelligence Scale – ISIS), orijinal olarak İngilizce geliştirilmiş bir psikolojik aracın Türkçeye uyarlanmış formudur. Bu ölçek, bireylerin yaşamın anlamı, amacı ve değerleriyle ilgili derin anlayışlarını ve yüksek bilinç durumlarına ulaşma yeteneklerini kapsayan çok boyutlu bir yapı olan manevi zeka (spiritual intelligence – SI) düzeylerini ölçmeyi amaçlar. Uyarlama çalışması, Söylemez, Koç ve Söylemez (2016) tarafından gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabilmesi için gerekli geçerlik ve güvenirlik analizlerini kapsamıştır.

Ölçek, özellikle aile danışmanlığı, eğitim ve psikolojik araştırmalar alanlarında manevi zeka değişkeninin etkilerini incelemek isteyen araştırmacılar için tasarlanmıştır. Bu uyarlama, uluslararası literatürdeki önemli psikometrik araçların yerel bağlamlarda kullanımını sağlaması açısından bilimsel öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Manevi Zeka, Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Yapısı.

Yazarlar

Aydın Söylemez, Mehmet Koç, Betül Söylemez.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin manevi zeka (SI) düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Manevi zeka, bireyin içsel dünyası, varoluşsal sorgulamaları ve evrenle olan ilişkisi bağlamında kendini gerçekleştirme kapasitesini yansıtan kritik bir psikolojik yapıdır.

Özel olarak, 2016 yılında gerçekleştirilen uyarlama çalışması, orijinal İngilizce ölçeğin Türk dili ve kültürü bağlamında dilsel eşdeğerliğini sağlamak ve Türk popülasyonu üzerindeki psikometrik özelliklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu sayede, Türk akademik çevreleri, maneviyat ve psikoloji arasındaki ilişkiyi bilimsel metotlarla inceleyebilecekleri standart bir araca sahip olmuştur.

Yapı

Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği, manevi zekayı tek boyutlu bir yapıdan ziyade, birbiriyle ilişkili birden fazla bileşenden oluşan entegre bir yapı olarak kavramsallaştırmaktadır. Manevi zeka, bireyin anlam arayışı, vicdani gelişim, aşkınlık deneyimleri ve yüksek farkındalık gibi temel boyutları içerir.

Bu ölçek, bireyin sadece dinsel inançlarını değil, aynı zamanda evrensel değerlere olan bağlılığını, yaşamdaki zorluklarla başa çıkma stratejilerini ve kişisel bütünlüğünü de ölçmeye odaklanır. Ölçek, manevi zekanın hem içsel hem de dışsal yaşamdaki yansımalarını değerlendirerek kapsamlı bir profil sunmayı hedefler.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler yürütülmüştür. Yapısal geçerlik, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı manevi zeka yapısını gerçekten ölçüp ölçmediğini gösterir.

Söylemez ve arkadaşları (2016), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemini kullanarak ölçeğin orijinal çok boyutlu faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamıştır. Bu analizler, ölçeğin Türk kültüründe de geçerli bir ölçüm sağladığını ve yapısal bütünlüğünü koruduğunu bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, yani ölçümlerin zamana ve koşullara göre tutarlılığı, iç tutarlılık analizleri ile değerlendirilmiştir. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar uyumlu bir şekilde ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayısı ile belirlenmiştir.

Uyarlama çalışmasında, Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği’nin genel ve alt boyutlar bazında Cronbach Alfa katsayılarının yüksek olduğu ve kabul edilebilir düzeyin üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık, ölçeğin Türk popülasyonunda istikrarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve boyutlarını tespit etmek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Uyarlama sürecinde, açımlayıcı faktör analizinden (AFA) sonra, teorik yapıyı test etmek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısında yer alan manevi zeka boyutlarının Türk örnekleminde de benzer şekilde ayrıştığını ve iyi uyum indeksleri sergilediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin çok boyutlu teorik çerçevesinin kültürel adaptasyon sürecinden başarıyla geçtiğini teyit etmektedir.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi mevcut olmamakla birlikte, ölçek öz bildirim (self-report) temelli olup, genellikle 4’lü veya 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır.

Language Available: Türkçe (Uyarlama dili) ve Orijinal (İngilizce).

Population Group: Yetişkin bireyler ve üniversite öğrencileri.

Age Group: 18 yaş ve üzeri.

Population Details: Ölçek, Türk kültürüne ve diline uygunluğu açısından Türkiye’deki farklı demografik gruplardan toplanan örneklemler üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: Bireysel veya grup ortamında uygulanabilen, kağıt-kalem veya dijital formatta kullanılabilen psikolojik bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi, Maneviyat, Psikolojik Ölçek, Aydın Söylemez, Ruh Sağlığı, Test Geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Sorumlu Yazar: Aydın Söylemez. İletişim e-posta adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2016 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya klinik amaçlı kullanımı için gerekli izinlerin alınması amacıyla sorumlu yazar Aydın Söylemez ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti ve telif hakları hakkında detaylı bilgi, yazarın kendisinden temin edilmelidir.

Kaynakça

Söylemez, A., Koç, M., & Söylemez, B. (2016). The adaptation of Integrated Spiritual Intelligence Scale into Turkish. Journal of Family, Counseling, and Education, 1(1), 18-24. Makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: integrated-spiritual-intelligence-scale-toad.pdf

[quads id=5]

Entegre Edilmiş Manevi Zeka Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim, yukarıda belirtilen Söylemez vd. (2016) referans makalesinden veya sorumlu yazar ile iletişime geçilerek sağlanabilir.