Leyton Obsesyon Envanteri-Öğretmen Değerlendirmesi Formu

Özet

Bu akademik giriş, Leyton Obsesyon Envanteri’nin (LOI) Türk kültürüne uyarlanmış ve öğretmenler tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış formu olan Leyton Obsesyon Envanteri-Öğretmen Değerlendirmesi Formu hakkındadır. Ölçeğin temel amacı, ilkokul ve ortaokul çağındaki çocuklarda görülen obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) belirtilerinin sıklığını ve şiddetini, çocuğun eğitim ortamındaki gözlemlere dayanarak taramaktır. Bu uyarlama çalışması, N. Palulu tarafından 1993 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiş olup, Türk çocuk popülasyonunda OKB prevalansının belirlenmesine yönelik bir norm çalışması niteliği taşımaktadır.

Form, klinisyenlere ve okul psikologlarına, OKB riski taşıyan öğrencileri erken aşamada tespit etme ve daha kapsamlı bir değerlendirmeye yönlendirme konusunda yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin bir uyarlama olması nedeniyle, orijinal Leyton Obsesyon Envanteri’nin yapısını koruduğu varsayılmaktadır; ancak Türk örnekleminde elde edilen spesifik geçerlik ve güvenirlik verileri, kaynak tez özetinde belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Leyton Obsesyon Envanteri, Öğretmen Değerlendirmesi, Obsesif-kompulsif bozukluk, Çocuk Psikolojisi, Tarama Ölçeği, Psikometrik.

Yazarlar

Orijinal Ölçek Geliştiricileri: M. W. Henderson ve I. Marks (İngiltere). Türkçe Uyarlama ve Norm Çalışması: N. Palulu.

Amaç

Leyton Obsesyon Envanteri-Öğretmen Değerlendirmesi Formu’nun temel amacı, ilkokul ve ortaokul düzeyindeki çocuk ve ergenlerde Obsesif-kompulsif bozukluk spektrumundaki belirtilerin taramasını yapmaktır. Bu form, ebeveyn veya öz bildirim formlarının aksine, çocuğun okul ortamındaki davranışlarını, rutinlerini ve sosyal etkileşimlerini gözlemleyen öğretmenlerin perspektifini kullanarak klinik açıdan önemli olabilecek davranışları kaydetmeyi hedefler.

Ölçek, özellikle obsesif düşünce ve kompulsif davranışların günlük yaşamı ne ölçüde aksattığını ve akademik performansı nasıl etkilediğini belirlemekte kritik bir rol oynar. 1993 yılındaki uyarlama çalışması, aynı zamanda Türk çocuk popülasyonunda bu bozukluğun yaygınlık oranlarını tespit etmek için bir norm çalışması yürütme amacını da taşımıştır.

Yapı

Ölçek, Leyton Obsesyon Envanteri’nin ölçtüğü temel psikolojik yapı olan obsesyon ve kompulsiyon boyutlarına odaklanmaktadır. Obsesyonlar, bireyin zihnine zorla giren, tekrarlayıcı ve rahatsız edici düşünceleri; kompulsiyonlar ise bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için gerçekleştirilen ritüel veya tekrarlayıcı davranışları ifade eder.

Öğretmen değerlendirmesi formu, çocuğun temizlik, düzen, kontrol etme, biriktirme, tekrarlama veya ritüelistik davranışlar gibi OKB ile ilişkili görünen davranışlarını ne sıklıkta sergilediğini belirlemek üzere yapılandırılmıştır. Öğretmenlerin bu davranışları okul ortamında gözlemlemesi, özellikle çocuğun evde gizlediği veya farkında olmadığı belirtilerin ortaya çıkarılması açısından önemlidir.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasının kaynak özetinde, Leyton Obsesyon Envanteri-Öğretmen Değerlendirmesi Formu’nun Türk örnekleminde elde edilen spesifik geçerlik analizlerine (kriter geçerliği, yapı geçerliği vb.) dair detaylı bilgi sunulmamıştır. Bu durum, ölçeğin klinik kullanımı öncesinde daha kapsamlı psikometrik çalışmaların gerekliliğine işaret etmektedir.

Ancak, ölçeğin orijinal yapısı (LOI) uluslararası alanda kabul görmüş bir yapı geçerliğine sahiptir. Uyarlama çalışmasında, tezin ana odağı norm çalışması olduğu için, geçerlik analizlerinin sadece temel düzeyde yapıldığı veya detaylarının tezin kendisinde saklı kaldığı varsayılabilir.

Güvenirlik

N. Palulu tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasının kaynak özetinde, ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), test-tekrar test güvenirlik veya gözlemciler arası güvenirlik katsayıları gibi spesifik güvenirlik verileri belirtilmemiştir.

Öğretmen değerlendirme formları söz konusu olduğunda, özellikle gözlemciler arası güvenirlik (farklı öğretmenlerin aynı öğrenciyi benzer şekilde değerlendirme tutarlılığı) kritik öneme sahiptir. Bu verilerin eksikliği, ölçeğin tutarlılığı hakkında kesin yargıya varmayı engellemektedir ve ileri araştırmalar gerektirmektedir.

Faktör Analizi

Orijinal Leyton Obsesyon Envanteri, genellikle obsesyon ve kompulsiyon olmak üzere iki ana faktör altında toplanan maddelerden oluşur. Öğretmen Değerlendirmesi Formu’nun uyarlanması sürecinde, bu faktör yapısının Türk kültürüne ve öğretmen gözlem formatına uygunluğunun sınanması esastır.

Kaynak referans, bir norm çalışması olduğu için, uyarlama kapsamında açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizlerinin yapılıp yapılmadığına dair bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin güvenilirliğini artırmak ve yapısal geçerliğini kanıtlamak adına, bu formun güncel Türk örneklemleri üzerinde faktör yapısının yeniden incelenmesi önerilmektedir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama ve Öğretmen Raporu Ölçeği

Format: Öğretmenler tarafından doldurulan kağıt-kalem formatı (Gözlemsel Değerlendirme)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama versiyonu)

Popülasyon Grubu: Çocuklar ve Ergenler

Yaş Grubu: İlkokul ve Ortaokul çağındaki öğrenciler (Genellikle 6-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: N. Palulu’nun çalışması, Obsesif-kompulsif bozukluğun görülme sıklığını belirlemek üzere Türk ilkokul ve ortaokul öğrencileri üzerinde gerçekleştirilen bir norm çalışmasıdır.

Test Metodolojisi: Öğretmenlerin, öğrencilerin obsesif ve kompulsif davranışlarını belirli maddeler üzerinden değerlendirmesine dayanan psikometrik tarama metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Norm Çalışması, Obsesif Davranışlar, Kompulsif Davranışlar, Öğretmen Raporu, Çocukluk Çağı OKB, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Uyarlama yazarının ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Uyarlama yazarının iletişim e-posta adresi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (1993 Yüksek Lisans Tezi Bağlantısı).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 1993.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Ticari kullanım veya ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir. Kullanım için yazarın (N. Palulu) ve tezin yayınlandığı enstitünün izninin alınması tavsiye edilir.

Referanslar

1. Palulu, N. (1993). Obsessif-kompulsif bozukluğun ilkokul ve ortaokul çocuklarında görülme sıklığı: Norm çalışması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Henderson, M. W., & Marks, I. M. (Orijinal Ölçek Yazarları). Leyton Obsessional Inventory.

Leyton Obsesyon Envanteri-Öğretmen Değerlendirmesi Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin içeriği ve derecelendirme formatı için Palulu (1993) yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.