Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği

Özet

Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği, okul öncesi dönem çocuklarının sosyal ve davranışsal yeterliliklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkiye adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi, 2015 yılında H. G. Ogelman ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, ölçeğin dört yaş grubu Türk çocukları için geçerliğini ve güvenirliğini saptamaktır. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve alanyazına kazandırılmasını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Davranışı, Ladd ve Profilet, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Dört Yaş, Okul Öncesi, Doğrulayıcı Faktör Analizi.

Yazarlar

Hülya Gülay Ogelman, Öznur Körükçü, H. E. Sarıkaya, H. Güngör, C. Ersan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çocuk davranışı ve sosyal etkileşim alanlarını sistematik olarak değerlendirmektir. Uyarlama çalışmasının spesifik amacı ise, orijinal olarak Ladd ve Profilet tarafından geliştirilen bu ölçeğin dört yaş grubu Türk çocukları üzerindeki psikometrik özelliklerini (özellikle geçerlik ve güvenirlik) belirleyerek, Türkiye’deki erken çocukluk eğitimi ve psikoloji alanında kullanıma sunulmasıdır.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin çeviri ve kültürel adaptasyon çalışmaları titizlikle yürütülmüş, ölçeğin eş zamanlı olarak Akran Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği ve Resimli Sosyometri Ölçeği ile birlikte kullanılarak, davranışsal yapıların farklı araçlarla karşılaştırılması hedeflenmiştir.

Yapı

Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği, çocukların sosyal yeterliliklerini ve davranışsal zorluklarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, özellikle akran ilişkileri, sosyal beceriler ve uyum sorunları gibi çocuk davranışının kritik bileşenlerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, çocukların hem olumlu sosyal etkileşimlerini hem de potansiyel risk davranışlarını kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Türk örnekleminde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal yapıya uygunluğunu test etmiştir. Elde edilen modelin uyum indeksleri detaylıca raporlanmıştır. Ki-kare değeri (X²= 2497.42, n= 300, sd= 887, p= 0.00) anlamlı bulunmuştur, bu da modelin karmaşık olduğunu ancak temel yapının incelendiğini göstermektedir.

Diğer önemli geçerlik göstergeleri olan uyum indeksleri aşağıdaki gibi raporlanmıştır:

• RMSEA (Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması): .084
• RMR (Karekök Ortalama Rezidüel): .028
• CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi): .91
• GFI (İyilik Uyum İndeksi): .71
• PGFI (Tutumluluk Uyum İndeksi): .63

CFI değerinin .90 eşiğinin üzerinde olması (.91), modelin verilerle kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyum sergilediğini göstermektedir. Ancak GFI ve PGFI değerlerinin daha düşük olması, araştırmacılar tarafından modelin daha da geliştirilebileceği veya ölçeğin bazı adaptasyon gereksinimlerinin olabileceği şeklinde yorumlanabilir.

Güvenirlik

Kaynak materyalde, Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği’nin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin Cronbach Alfa katsayısı) özette doğrudan belirtilmemiştir. Bu durum, güvenirliğe ilişkin detaylı bilgilerin makalenin tam metninde yer alabileceğini düşündürmektedir. Ölçeğin güvenilirliğinin değerlendirilmesi, genellikle iç tutarlılık, test-tekrar test veya maddeler arası korelasyon analizleri ile yapılır. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verme yeteneğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktör yapısını ne ölçüde temsil ettiğini test etmek amacıyla uygulanmıştır. Çalışma, 300 kişilik bir örneklem (n=300) üzerinde gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu (p=0.00) ve CFI değerinin kabul edilebilir bir uyum sergilediğini işaret etmektedir. Bu analizler, Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği’nin Türk örnekleminde orijinal çok boyutlu yapısını koruduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Derecelendirme Ölçeği (3’lü Likert Ölçeği)

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe (Uyarlanmış Form)

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Erken Çocukluk Dönemi)

Yaş Grubu: Dört Yaş

Popülasyon Detayları: Dört yaş grubu Türk çocukları

Test Metodolojisi: Öğretmen veya ebeveyn raporlaması şeklinde doldurulması muhtemel olan, 3 dereceli Likert Ölçeği formatında bir öz bildirim/gözlem aracıdır. Derecelendirme, 1= uygun değil, 3= tamamen uygun şeklinde yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Beceriler, Adaptasyon, Psikometri, Uyum İndeksleri, Erken Çocukluk, Davranış Ölçeği, Türkiye.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hülya Gülay Ogelman

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Makale referansına göre tahmini).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2015 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme politikaları için sorumlu yazar (Hülya Gülay Ogelman) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış olup, ticari olmayan akademik kullanımlarda izin gerekebilir.

Makalenin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki linkten erişilebilir:

ladd-ve-profilet-cocuk-davranis-olcegi-akran-siddetine-maruz-kalma-olcegi-ve-resimli-sosyometri.pdf

Makalenin yayımlandığı dergi bağlantısı: sbd.aku.edu.tr

Kaynaklar

Ogelman, H. G., Körükçü, Ö., Sarıkaya, H. E., Güngör, H. ve Ersan, C. (2015). Ladd ve profilet çocuk davranış ölçeği, akran şiddetine maruz kalma ölçeği ve resimli sosyometri ölçeği’nin dört yaş Türk çocukları için geçerlik güvenirlik çalışmaları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 109-129.

[quads id=5]

Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için ilgili makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir.