Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği

Özet

Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği, 2019 yılında Soner Mahanoğlu tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmanın nedenleri, sonuçları ve etkileri hakkındaki bilgi düzeylerini objektif bir şekilde belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, 22 maddeden oluşmakta olup, cevaplar dichotomous (doğru/yanlış) formatında puanlanmaktadır. Yapılan güvenirlik analizleri sonucunda, ölçeğin iç tutarlılığının oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Ölçeğin geliştirme süreci, kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla literatür taraması ve alanında uzman akademisyenlerin görüşlerinin alınmasıyla titizlikle yürütülmüştür. Elde edilen veriler, bu bilgi ölçeğinin pedagojik araştırmalarda ve çevre eğitimi alanındaki müdahale çalışmalarında güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Küresel Isınma, Çevre Eğitimi, Bilgi Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri, Kuder-Richardson, Bilgi Düzeyi, İklim Değişikliği.

Yazarlar

Soner Mahanoğlu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesindeki öğrencilerin günümüzde dünyanın en önemli çevre sorunlarından biri olan küresel ısınma konusundaki bilimsel ve kavramsal bilgi düzeylerini ölçmektir. Bu amaçla hazırlanan 22 madde, öğrencilerin küresel ısınmaya dair doğru ve yanlış bilgileri ayırt edebilme yeteneklerini saptamaya odaklanmıştır.

Ölçek, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede ve öğrencilerin bilgi eksikliklerini belirleyerek hedef odaklı eğitim stratejileri geliştirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği, bilişsel alana odaklanan bir başarı testidir. Ölçtüğü yapı, bireylerin küresel ısınmanın temel nedenleri (sera gazları, nüfus artışı, fosil yakıtlar), çevresel ve sağlık üzerindeki etkileri (hastalık oranları, iklim değişiklikleri) hakkındaki doğru bilimsel bilgiyi ne ölçüde edindiklerini kapsamaktadır.

Ölçek, tek boyutlu bir bilgi yapısını ölçmek üzere geliştirilmiştir ve her bir madde, ilgili konuya dair spesifik bir gerçeği veya bilimsel prensibi sorgulamaktadır. Cevap formatının doğru (1) veya yanlış (0) olması, yapısal olarak net ve kesin bilgiye dayalı bir değerlendirme sağlar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem istatistiksel yöntemlerle hem de uzman görüşleriyle desteklenmiştir. Ölçek maddelerinin kalitesini değerlendirmek için madde ayırt ediciliği ve madde güçlük analizleri yapılmıştır. Bu analizler, maddelerin ölçülmek istenen yapıyla tutarlı ve ilişkili olduğunu göstermiştir.

Özellikle kapsam geçerliliği (Content Validity) büyük önem taşımıştır. Bu geçerlilik, literatürde bulunan güncel araştırmalar taranarak ve alanında uzman öğretim görevlilerinin görüşleri alınarak sağlanmıştır. Uzmanlar, ölçek maddelerinin küresel ısınma konusunun tüm önemli alt bileşenlerini temsil edip etmediğini incelemişlerdir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, bilgi testlerinde yaygın olarak kullanılan Kuder-Richardson formülü 20 (KR-20) ile hesaplanmıştır. Bilgi ölçeğinden elde edilen veriler sonucunda, KR-20 güvenirlik katsayısı 0,85 olarak bulunmuştur.

Genel psikometrik standartlara göre, 0,85 değeri, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek düzeyde olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı bilgi yapısını ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Bu yüksek güvenirlik değeri, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilirliğini artırmaktadır.

Faktör Analizi

Kaynak materyalde açıkça bir Faktör Analizi (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı) bilgisi bulunmamaktadır. Ancak, ölçeğin doğası gereği (22 maddeli, dichotomous puanlamalı bilgi testi) ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı, yani genel küresel ısınma bilgisi faktörünü ölçmek üzere tasarlandığı varsayılmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sırasında kullanılan madde ayırt ediciliği analizleri, maddelerin tek bir genel yeteneğe hizmet ettiğini dolaylı olarak desteklemektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) / Başarı Testi (Knowledge Test)

Format: Dichotomous (İki Seçenekli) formatta 22 madde.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ortaokul Öğrencileri

Age Group: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul seviyesine uygun)

Population Details: Türkiye’deki ortaokul öğrencileri örnekleminde geliştirilmiştir.

Test Methodology: Bilişsel bilgi düzeyini ölçen, kendini raporlama temelli, doğru/yanlış cevaplama sistemine dayalı test. Derecelendirme: 1=Doğru ve 0=Yanlış.

Anahtar Kelimeler

Küresel Isınma, Çevre Bilgisi, Küresel Isınma Ölçeği, KR-20, Psikometri, Eğitim Bilimleri, Aksaray Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Geliştirme Bağlamı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında Soner Mahanoğlu’nun yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için doğrudan sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kuresel-isinmaya-yonelik-bilgi-belirleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Ölçeğin geliştirilmesine temel oluşturan akademik referans aşağıdadır:

• Mahanoğlu, S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin küresel ısınmaya yönelik bilgi ve algılarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray.

Tezin Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim linki: tez.yok.gov.tr

Küresel Isınmaya Yönelik Bilgi Belirleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek 22 maddeden oluşmaktadır.

1. Dünya nüfusunun artışı küresel ısınmanın artışına neden olmaktadır.
2. Küresel ısınma ile birlikte dünyada hastalık oranında artış meydana gelecektir.