Kültürel Tevazu Ölçeği

Özet

Kültürel Tevazu Ölçeği (KTÖ), bireylerin farklı kültürlere, inanç sistemlerine ve bakış açılarına karşı sahip oldukları sürekli öğrenme arzusunu, açık fikirliliği ve alçakgönüllülük düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle kişilerarası ilişkilerde ve hizmet sunumunda kültürel farklılıklara duyarlılığı değerlendirir. Sunulan çalışma, Kuşci ve Oğuz Duran (2022) tarafından gerçekleştirilen ve ölçeğin orijinal yapısının Türkçe diline adaptasyonunu konu alan bir ön çalışmayı temsil etmektedir. Bu adaptasyon, ölçeğin Türkiye’deki akademik ve uygulamalı çalışmalarda güvenilir bir şekilde kullanılmasına zemin hazırlamayı amaçlamıştır. Ölçek, 19 maddeden oluşmakta ve 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır.

Ölçeğin temel dayanağı, kültürel yeterliliğin sabit bir bilgi setinden ziyade, bireyin sürekli olarak kendini sorguladığı ve öğrenmeye açık olduğu bir süreç olduğu felsefesine dayanmaktadır. Bu bağlamda KTÖ, bireylerin yaşam boyu öğrenme taahhüdünü ve diğerlerini güçlendirme çabalarını değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Tevazu, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik Özellikler, Kültürlerarası İletişim, Çeşitlilik, Öz-Yansıtma, Alçakgönüllülük.

Yazarlar

İsmail KUŞCİ, Nazmiye OĞUZ DURAN

Amaç

Kültürel Tevazu Ölçeği’nin geliştirilme amacı, bireylerin kendi kültürel bakış açılarının sınırlı olduğunu kabul etme isteğini ve bu sınırlılık bilinciyle diğer kültürlere karşı sürekli bir merak ve saygı duruşunu ölçmektir. Bu yapı, özellikle sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler gibi alanlarda hizmet veren profesyonellerin kültürlerarası yeterliliklerini geliştirmeleri için kritik öneme sahiptir.

Ölçeğin Türkçeye uyarlanmasındaki temel amaç, Kültürel Tevazu yapısını Türkiye’deki sosyal bilimler araştırmaları ve uygulamaları için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır. Uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik yapısını Türk kültürü bağlamında test etmeyi hedeflemiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Kültürel Tevazu, bireyin kültürel farklılıkları bir güç kaynağı olarak görmesini, kendi kültürel önyargılarını ve sınırlılıklarını sürekli olarak sorgulamasını içeren, etik ve ilişki odaklı bir yaklaşımdır. Bu yapı, genellikle üç temel boyutta incelenir:

• Açık Fikirlilik ve Öz-Yansıtma: Bireyin kendi varsayımlarını ve inançlarını eleştirel bir gözle değerlendirmesi.
• Yaşam Boyu Öğrenme: Kültürel yeterliliğin asla ulaşılamayacak bir hedef olduğunu kabul ederek sürekli bilgi edinme çabası.
• Diğerlerini Güçlendirme: Karşısındaki kişinin kültürel bilgisini ve bakış açısını değerli görerek ona alan açma ve güçlendirme eğilimi.

Kültürel Tevazu Ölçeği, bu çok boyutlu yapıyı 19 madde aracılığıyla değerlendirerek, bireyin kültürel etkileşimlerdeki tutum ve davranışsal eğilimlerini nicel hale getirir.

Geçerlik

Kültürel Tevazu Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması çalışmasında (Kuşci & Oğuz Duran, 2022), ölçeğin yapısal geçerliğinin incelenmesi için psikometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Kaynak bilgide detaylı geçerlik katsayıları yer almamakla birlikte, uyarlama sürecinde dilsel ve kültürel eşdeğerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, maddelerin Türkçe konuşan popülasyon tarafından doğru şekilde anlaşıldığını ve orijinal yapı ile uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Geçerlik çalışmaları, genellikle ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü (Yapı Geçerliği) ve diğer ilgili yapılarla beklenen ilişkileri gösterip göstermediğini (Ölçüt Bağlantılı Geçerlik) araştırmaktadır. Detaylı istatistiksel geçerlik verileri için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, Kültürel Tevazu Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenilirliğini belirlemek üzere iç tutarlılık analizleri uygulanmıştır. Güvenirlik, ölçeğin aynı yapıyı ölçen maddelerinin ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa), ölçek maddelerinin birbiriyle uyumlu çalıştığını ve ölçülen yapının stabil olduğunu işaret eder.

Sunulan kaynakta güvenirlik katsayılarına dair spesifik bir değer bulunmamaktadır. Ancak, Kuşci ve Oğuz Duran (2022) makalesinde, ölçeğin Türkçe formunun kabul edilebilir düzeyde veya yüksek iç tutarlılık değerlerine sahip olduğu sonucuna varıldığı beklenmektedir.

Faktör Analizi

Türkçeye uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını Türk örnekleminde doğrulamak amacıyla faktör analizine odaklanmıştır. Bu analizler, ölçeğin 19 maddesinin teorik olarak belirlenen alt boyutlarla (faktörlerle) ne kadar örtüştüğünü test eder.

Uyarlama sürecinin ilk aşaması, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu keşfetmek; ikinci aşaması ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modele uygunluğunu istatistiksel olarak teyit etmek olmuştur. Bu analizler, Kültürel Tevazu kavramının Türkiye bağlamında da çok boyutlu bir yapı olarak korunup korunmadığını belirlemek için hayati öneme sahiptir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: 19 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Hiçbir zaman, 5=Her zaman).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Yetişkinler ve yükseköğretim öğrencileri.

Age Group: 18 yaş ve üzeri.

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli popülasyonlar üzerinde test edilmiştir; detaylı örneklem bilgisi Kuşci ve Oğuz Duran (2022) çalışmasında sunulmuştur.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği. Katılımcılar, kendilerini en iyi tanımlayan seçenekleri işaretlerler.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2022 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar İsmail Kuşci ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynakça

Kuşci, İ. & Oğuz Duran, N. (2022). Kültürel Tevazu Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması için bir ön çalışma. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (29), 97-109. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1020965

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

PDF Bilgisi: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada yer almaktadır: kulturel-tevazu-olcegi-toad.pdf

Kültürel Tevazu Ölçeği Maddeleri

Kültürel Tevazu Ölçeği Maddeleri (19 Madde)

Aşağıda her sorunun altında bulunan; (1) hiçbir zaman, (2) nadiren, (3) bazen, (4) genellikle, (5) her zaman. anlamına gelmektedir. Sizi tanımlayan en uygun yanıtları vereceğinizi ümit eder katkılarınız için teşekkür ederiz.

1. Çeşitliliği bakış açılarındaki farklılığı oluşturan bir etken olarak görür müsünüz?
2. Farklı bakış açılarına açık olmaya çalışır mısınız?
3. Diğerlerini güçlendirmeye çaba gösterir misiniz?
4. Kendinizi hayat boyu öğrenen biri olarak görür müsünüz?