Tevazu Ölçeği

Özet

Tevazu Ölçeği, psikolojik bir yapı olarak tevazunun bireyler üzerindeki düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik (Psikometrik) araçtır. Bu ölçek, Baki Büyüksevindik tarafından 2018 yılında Gazi Üniversitesi’nde yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında geliştirme çalışması olarak ortaya konmuştur. Ölçeğin temel amacı, tevazuyu oluşturan boyutları güvenilir ve geçerli bir şekilde tanımlamak ve ölçmektir. Geliştirme çalışması, Türk kültürüne özgü bağlamda tevazu kavramının çok boyutlu yapısını ele almıştır.

Anahtar Kelimeler

Tevazu, Ölçek Geliştirme, Psikolojik Ölçüm, Kişilik Özellikleri, Eğitim Bilimleri, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

Baki Büyüksevindik.

[quads id=5]

Amaç

Tevazu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sahip olduğu tevazu (Tevazu) düzeylerini ve bu yapıyı oluşturan alt boyutları bilimsel yöntemlerle ölçebilecek standartlaştırılmış, geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, ölçek özellikle eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında tevazu kavramının akademik araştırmalara konu edilmesine olanak sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, literatürdeki teorik tanımlamalar ışığında, tevazunun sadece alçakgönüllülükten ibaret olmayan, aynı zamanda kendini doğru değerlendirme, başkalarına değer verme ve öğrenmeye açıklık gibi unsurları içeren karmaşık yapısını yakalamayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı tevazudur. Psikolojide tevazu, bireyin kendi değerini ve yeteneklerini abartmadan, gerçekçi bir şekilde takdir etmesi, hatalarını kabul etmesi ve başkalarının katkılarına açık olması durumu olarak tanımlanır. Bu yapı, genellikle narsisizmin karşıtı olarak ele alınır ve pozitif psikolojinin önemli bir bileşeni olarak kabul edilir.

Geliştirme çalışmasında, tevazu kavramının teorik çerçevesi detaylıca incelenmiş ve ölçeğin muhtemelen çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiği varsayılmıştır. Bu boyutlar, genellikle Öz Farkındalık, Başkalarına Değer Verme ve Öğrenmeye Açıklık gibi faktörleri içerebilir.

Geçerlik

Tevazu Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin temel aşamalarından birini oluşturmuştur. Çalışma kapsamında, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek için çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

Yapılan analizler arasında, uzman görüşlerine dayalı kapsam geçerliği ve istatistiksel yöntemlerle belirlenen yapı geçerliği (Yapı Geçerliği) bulunmaktadır. Yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA ve DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin tevazu yapısının teorik boyutlarına uygun olarak gruplandığını göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplanmasıdır.

Geliştirme çalışmasında, Tevazu Ölçeği’nin toplam puanı ve alt boyutları için hesaplanan Cronbach Alfa katsayılarının kabul edilebilir düzeyde yüksek olduğu rapor edilmiştir, bu da ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği gibi kararlılık analizleri de ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini desteklemek amacıyla yapılmış olabilir.

Faktör Analizi

Tevazu Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. İlk olarak, maddelerin faktör yapısını keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (Faktör Analizi) (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve bu boyutların tevazu kavramının farklı yönlerini temsil ettiği belirlenmiştir.

AFA’yı takiben, belirlenen faktör yapısının orijinal örneklemden bağımsız yeni bir örneklemde doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, modelin veri ile uyumunun iyi olduğunu ve belirlenen faktör yapısının teorik beklentileri karşıladığını göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatında (Örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a) maddelerden oluşmaktadır. Ancak, orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu.

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, Gazi Üniversitesi (Gazi Üniversitesi) Eğitim Bilimleri Enstitüsü kapsamında yürütülmüştür ve genellikle üniversite öğrencileri üzerinde pilot ve ana çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Öz-farkındalık, Alçakgönüllülük, Kişilik Envanteri, Psikometrik Özellikler, Lisansüstü Araştırma, Baki Büyüksevindik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Telif Hakkı ve İzinler: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Baki Büyüksevindik ile veya tezin bulunduğu Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle atıf zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücretsizdir.

Test Yılı: 2018.

Kaynaklar

1. Büyüksevindik, B. ( 2018). Tevazu Ölçeği Geliştirme Çalışması (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

2. Bu teze ait orijinal linke tez.yok.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

3. Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: tevazu-olcegi-toad.pdf.

[quads id=5]

Tevazu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.