Kronik Kalp Yetersizliği Anketi

Özet

Kronik Kalp Yetersizliği Anketi (KKYA), kronik kalp yetersizliği tanısı almış hastaların sağlık durumlarını ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, orijinal bir İngilizce aracın Türkçeye uyarlama çalışmasıdır. Türk kültürüne özgü geçerlilik ve güvenilirlik analizleri, Yılmaz, Eser, Gurgun ve Kultursay (2010) tarafından gerçekleştirilmiş olup, çalışmanın temel amacı, kronik kalp yetersizliği hastalarının fonksiyonel kapasiteleri ve semptom yükleri üzerindeki etkileri güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir araç sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Kronik Kalp Yetersizliği, Yaşam Kalitesi, Kardiyoloji, Uyarlama, Psikometri, Sağlık Değerlendirmesi

Yazarlar

Emel Yılmaz, Erdem Eser, Cengiz Gurgun, Haldun Kultursay

Amaç

Kronik Kalp Yetersizliği Anketi (KKYA), kronik kalp yetersizliği (KKY) olan bireylerin hastalığa bağlı fiziksel kısıtlılıklarını, semptomlarını ve genel sağlık algılarını sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin birincil amacı, klinik çalışmalarda ve tedavi değerlendirmelerinde hastaların subjektif sağlık durumlarını ve yaşam kalitelerindeki değişiklikleri izlemek için standartlaştırılmış bir araç sunmaktır.

Bu uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş bir ölçüm aracının Türk popülasyonunda da geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilirliğini göstermeyi hedeflemiştir. Böylece, Türk araştırmacılar ve klinisyenler, KKY hastalarının tedavi yanıtlarını ve prognozlarını daha doğru değerlendirebilmektedirler.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

KKYA’nın ölçtüğü temel yapı, hastanın hastalığa bağlı yaşadığı fonksiyonel kısıtlılıklar ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesidir (HRQoL). Kronik kalp yetersizliği, hastanın hem fiziksel hem de psikososyal işlevselliğini ciddi ölçüde etkilediğinden, ölçek genellikle çok boyutlu bir yapıyı kapsamaktadır.

Ölçülen alt boyutlar tipik olarak fiziksel aktivite kısıtlılığı, semptom sıklığı ve şiddeti (örneğin nefes darlığı, yorgunluk), sosyal işlevsellik ve hastalığın genel yaşam üzerindeki algılanan etkisini içermektedir. Bu boyutlar, kronik kalp yetersizliği hastalarının bütüncül değerlendirmesi için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Yılmaz ve arkadaşları (2010) tarafından yürütülen Türkçe geçerlilik çalışmasında, KKYA’nın yapı geçerliliğini ve ölçüt bağıntılı geçerliliğini incelemek için uygun istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin yapısal bütünlüğünün Türk popülasyonunda korunduğu gösterilmeye çalışılmıştır.

Geçerlilik analizleri sonucunda, ölçeğin klinik olarak ilgili değişkenlerle beklenen yönde ilişkiler gösterdiği ve kronik kalp yetersizliği hastalarının sağlık durumunu ayırt etmede yeterli olduğu bildirilmiştir. Spesifik geçerlilik katsayıları kaynak metinde belirtilmemiş olsa da, yayınlanan makale, ölçeğin Türkçe sürümünün bilimsel standartlara uygun bir geçerlilik taşıdığını ima etmektedir.

Güvenirlik

Türkçe sürümün güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliğini içermiştir. İç tutarlılık katsayısının, ölçeğin alt boyutlarının ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde yansıttığını gösteren kabul edilebilir seviyelerde olduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik çalışması, KKYA’nın farklı zamanlarda veya farklı klinik koşullarda uygulandığında tutarlı sonuçlar üretebilme yeteneğini desteklemektedir. Bu, özellikle kronik hastalıkların takibinde ve uzun süreli tedavi etkilerinin değerlendirilmesinde ölçeğin klinik kullanımının sağlamlığını artırmaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, orijinal ölçeğin boyutluluğunu doğrulamak için faktör analizi (genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin, teorik olarak belirlenmiş olan fiziksel kısıtlılık, semptom yükü ve yaşam kalitesi gibi alt faktörler altında toplandığını göstermeyi amaçlamıştır.

Faktör yapısının Türk örnekleminde de orijinal ölçek ile uyumlu olması, KKYA’nın yapısal geçerliliğini destekleyen önemli bir bulgudur. Bu, ölçeğin kültürel ve dilsel farklılıklara rağmen aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü teyit eder.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Format: Anket (Çok Maddeli Derecelendirme Ölçeği)

Mevcut Diller: Türkçe (tr)

Popülasyon Grubu: Kardiyoloji Hastaları

Yaş Grubu: Yetişkinler (Kronik Kalp Yetersizliği tanısı almış)

Popülasyon Detayları: Kronik Kalp Yetersizliği (KKY) tanısı konmuş bireyler. Orijinal uyarlama çalışması, genellikle bir üniversite hastanesinin kardiyoloji kliniğine başvuran veya takip edilen hastalardan oluşur.

Test Metodolojisi: Hastalar tarafından doldurulan öz bildirim anketidir. Maddeler genellikle hastanın belirli semptomları veya kısıtlılıkları ne sıklıkla veya ne şiddette deneyimlediğini ölçen Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak standart KKY anketleri 4 veya 5 puanlı Likert kullanır).

Anahtar Kelimeler

KKYA, Geçerlilik, Güvenilirlik, Kardiyovasküler Hastalıklar, Fonksiyonel Durum, Emel Yılmaz

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emel Yılmaz

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Genellikle uyarlama çalışmasının yapıldığı kurum adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2010

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin kullanım izni ve olası ücretlendirmesi için sorumlu yazar Emel Yılmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve klinik amaçlı kullanımlar için genellikle izin talep edilmektedir.

Orijinal PDF Belgesi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir. The original PDF can be downloaded here: kronik-kalp-yetersizligi-anketi-toad.pdf

Kaynaklar

• Yılmaz, E. , Eser, E. , Gurgun, C., ve Kultursay, H. (2010). Kronik Kalp Yetersizliği Anketi’nin (KKYA) Türkçe sürümünün geçerlilik ve güvenilirliği. Anadolu Kardiyoloji Dergisi, 10(6), 526-38. doi: 10.5152/akd.2010.162

Kronik Kalp Yetersizliği Anketinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak metinde açıkça belirtilmemiştir. Maddelere erişim için Yılmaz vd. (2010) referansının incelenmesi veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.