Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu

Öz

Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu (KAÖKF), Koronavirüs pandemisi döneminde bireylerin yaşadığı özgül anksiyete düzeyini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış kısa bir psikometrik araçtır. Orijinal ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Biçer, Çakmak, Demir ve Kurt tarafından yapılmıştır.

Ölçek, COVID-19 ile ilişkili bilişsel, duygusal ve somatik belirtileri değerlendiren 5 maddeden ve tek boyuttan oluşmaktadır. Bu kısa form, klinik ve araştırma ortamlarında hızlı tarama ve değerlendirme imkanı sunarak, salgın döneminde ruh sağlığı etkileşimlerini incelemede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Koronavirüs, Anksiyete, KAÖKF, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama.

Yazarlar

İsmail Biçer, Can Çakmak, Hasan Demir, Mehmet Emin Kurt.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Koronavirüs pandemisinin yarattığı stres ve belirsizlik ortamında bireylerin deneyimlediği spesifik anksiyete tepkilerini hızlı ve etkili bir şekilde ölçmektir. Kısa form olması, özellikle büyük örneklemlerde veya zaman kısıtlı klinik değerlendirmelerde kullanım kolaylığı sağlamaktadır.

Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik yapısının Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test ederek, alanda çalışan araştırmacılar ve klinisyenler için güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir. KAÖKF, özellikle uyku sorunları, somatik belirtiler ve kaçınma tepkileri gibi temel anksiyete göstergelerini yakalamaktadır.

Yapı

Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu, tek boyutlu bir yapıya sahiptir ve esas olarak Koronavirüs ile ilişkili kaygı ve endişenin şiddetini ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel ruminasyonlar, duygusal tepkiler ve fizyolojik tepkiler olmak üzere anksiyetenin temel bileşenlerini kapsayan toplam 5 maddeden oluşur.

Tek faktörlü yapının gösterilmesi, ölçeğin ölçtüğü yapının homojen olduğunu ve COVID-19 ile ilgili stresi tek bir genel endişe faktörü altında topladığını işaret etmektedir. Bu yalın yapı, kısa ölçeklerin pratik kullanımda yüksek iç tutarlılığı sürdürme yeteneğini göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, faktör analizi teknikleriyle incelenmiştir. Örneklem yeterliliğini değerlendirmek için yapılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik testi sonucunda elde edilen değer 0,83 olarak bulunmuştur. Bu değer, veri setinin faktör analizi için oldukça uygun ve yeterli olduğunu göstermektedir.

Genellikle, KMO değerinin 0,80 ve üzeri olması, faktör analizinin güvenilir sonuçlar vereceği anlamına gelir. Bu bulgu, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçe uyarlamasının güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

KAÖKF’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,832 olarak hesaplanmıştır. Bu katsayı, genel kabul görmüş standartların (genellikle 0,70 üzeri) üzerinde olup, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin bireylerin anksiyete düzeylerini stabil ve hatasız bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, KAÖKF’nin Türkçe popülasyonda kullanım için yüksek derecede güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Yapılan faktör analizleri, ölçeğin beklenen tek faktörlü yapısını doğrulamıştır. Ölçek, toplam 5 maddeden oluşmakta ve bu maddeler tek bir ana faktör altında toplanmaktadır. Maddelerin faktör yükleri (item loadings), 0,625 ile 0,784 arasında değişmektedir.

Bu faktör yükleri, her bir maddenin ölçülen temel yapıya (Koronavirüs Anksiyetesi) güçlü bir katkı sağladığını ve faktör yapısının sağlam olduğunu göstermektedir. Maddelerin faktöre olan yüksek katkısı, kısa formun orijinal ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini belirtmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler

Age Group: Belirtilmemiş (Genel Yetişkin Popülasyonu)

Population Details: Türkiye’de yaşayan bireyler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: 5 maddelik tek boyutlu yapı. Maddeler 5’li Likert tipi bir derecelendirme ile yanıtlanmaktadır (0=hiçbir zaman – 4=son iki haftada neredeyse her gün).

Anahtar Kelimeler

COVID-19, Kısa Form, Psikometri, Faktör Yükleri, KMO, İç Tutarlılık, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişimi)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2020 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar İsmail Biçer ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İlgili makalenin tam metnine ve detaylı metodolojiye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir.

Önemli Not: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: koronavirus-anksiyete-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Kaynaklar

• Biçer, İ., Çakmak, C., Demir, H. ve Kurt, M. E. (2020). Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu: Türkçe geçerlik ve güvenirlik Çalışması. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25(Ek 1), 216-225.

Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

5 madde ve tek boyuttan oluşmaktadır. Örnek maddeler aşağıda verilmiştir:

1. Koronavirüsü düşündüğüm için uykuya dalmada ya da uyumada sorun yaşadım.
2. Koronavirüs ile ilgili konuları düşündüğümde ya da bu konulara maruz kaldığımda inme inmiş gibi hissettim veya donup kaldım.
3. Koronavirüs ile ilgili konuları düşündüğümde ya da bu konulara maruz kaldığımda mide bulantısı ya da mide problemleri yaşadım.