Konteyner Taşımacılığı Hizmeti Satın Alan İşletmelerin Davranışsal Niyetleri Ölçeği

Özet

Konteyner Taşımacılığı Hizmeti Satın Alan İşletmelerin Davranışsal Niyetleri Ölçeği, Örgütsel Pazar bağlamında hizmet kalitesi algısı ile müşteri davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle konteyner taşımacılığı hizmetlerini kullanan işletmelerin, hizmet sağlayıcılarına yönelik gelecekteki eylem eğilimlerini, yani Davranışsal Niyetlerini ölçmeyi hedefler. Bu ölçek, Okan Tuna’nın 1999 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında oluşturulmuş ve test edilmiştir.

Ölçek, işletmelerin mevcut tedarikçiye bağlılık, yeniden satın alma isteği, olumlu ağızdan ağıza iletişim ve hizmetin geliştirilmesi yönündeki tepkileri gibi kritik davranışsal çıktıları değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçeğin orijinal versiyonu 9 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert formatında derecelendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Konteyner Taşımacılığı, Davranışsal Niyetler, Hizmet Kalitesi, Örgütsel Pazar, Ölçek Geliştirme, Lojistik Hizmetler, Müşteri Özellikleri.

Yazarlar

Okan Tuna

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, kurumsal müşterilerin konteyner taşımacılığı hizmetleri satın alırken sergiledikleri veya sergilemeye niyetli oldukları davranışsal eğilimleri sistematik bir şekilde ölçmektir. Araştırma, algılanan hizmet kalitesi, müşteri özellikleri ve bu davranışsal niyetler arasındaki karmaşık ilişkileri ortaya koymayı amaçlamıştır.

Ölçek, hizmet sağlayıcıların performansını ve müşteri memnuniyetinin gelecekteki ticari kararlara nasıl dönüştüğünü nicel olarak belirlemek için bir araç sunar. Bu tür bir ölçüm, lojistik sektöründeki işletmelerin pazarlama stratejilerini ve müşteri ilişkileri yönetimini optimize etmelerine yardımcı olmak için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Ölçek, hizmet pazarlaması literatüründe merkezi bir rol oynayan Davranışsal Niyetler (Behavioral Intentions) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle müşterinin bir hizmet sağlayıcısına karşı gelecekteki olumlu veya olumsuz eylemlere yönelik öznel olasılık yargılarını ifade eder.

Ölçekte ölçülen spesifik davranışsal niyetler, hizmet sağlayıcısını tavsiye etme, hizmeti tekrar kullanma, hizmet sağlayıcı ile iş hacmini artırma ve rekabetçi alternatiflere geçiş yapmama gibi boyutları içermektedir. Bu niyetler, algılanan Hizmet Kalitesinin doğrudan bir sonucu olarak incelenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde geçerlilik çalışmaları yürütülmüştür. Elde edilen bilgilere göre, ölçeklerin geliştirilmesi aşamasında İçerik Geçerliliği (Content Validity) yöntemine başvurulmuştur.

İçerik Geçerliliği, alanında uzman kişilerle yapılan görüşmeler ve değerlendirmeler yoluyla belirlenmiştir. Bu süreç, ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen davranışsal niyetler yapısını kapsamlı ve uygun bir şekilde temsil edip etmediğini sağlamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ilk etapta düşük iç tutarlılık değerleri göstermiştir. Orijinal 9 maddeden oluşan ölçeğin ilk hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı sadece 0.2094 olarak bulunmuştur. Ayrıca Guttman Split-Half katsayısı ise 0.1637 olarak belirlenmiştir. Bu değerler, literatürde kabul edilen güvenirlik sınırlarının oldukça altında kalmıştır.

Düşük güvenirlik katsayısı üzerine yapılan incelemeler sonucunda, “İhracatını FOB olarak yapmayı düşünme” değişkeni ölçekten çıkarılmıştır. Bu düzeltme sonrasında, ölçeğin yeni Cronbach Alfa katsayısı 0.5373’e yükselmiştir. Bu yeni formda ölçeğin varyansı 19.3701 ve düzeltilmiş değişken-ölçek korelasyonu -0.1109 olarak hesaplanmıştır. Bu iyileştirme, ölçeğin kullanılabilirliğini artırsa da, 0.70 olarak kabul edilen genel kabul sınırının altında kalmaya devam etmiştir.

Faktör Analizi

Bu akademik kaynak özetinde, ölçeğin yapısal geçerliliğini desteklemek üzere gerçekleştirilmiş açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına dair spesifik bilgiler (faktör yükleri, döndürme yöntemleri, özdeğerler) sunulmamıştır. Analizler daha çok iç tutarlılık (Cronbach Alfa) üzerine odaklanmıştır. Ölçeğin, tek boyutlu bir davranışsal niyet yapısını ölçmek üzere tasarlandığı varsayılmaktadır, ancak bu varsayımı destekleyen detaylı faktör yapısı bilgisi eksiktir.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıtlar: 1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Konteyner Taşımacılığı Hizmeti Satın Alan İşletmeler (Kurumsal Müşteriler).

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Kurumsal düzeyde ölçüm yapıldığı için bireysel yaş sınırlaması yoktur).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki konteyner taşımacılığı hizmetlerini aktif olarak kullanan veya bu hizmetleri satın alma kararlarında etkili olan işletme yöneticileri/personelleri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket Ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Likert Ölçeği, Cronbach Alfa, İç Tutarlılık, Kurumsal Müşteri, Lojistik, Taşımacılık, Doktora Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Okan Tuna (Doktora tezinin yapıldığı dönemde İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 1999 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinlerin, sorumlu yazar Okan Tuna ([email protected]) ile iletişime geçilerek alınması önerilmektedir. Ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: konteyner-tasimaciligi-hizmeti-satin-alan-isletmelerin-davranissal-niyetleri-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

1. Tuna, O. (1999). Örgütsel pazara yönelik hizmetlerde algılanan hizmet kalitesi, davranışsal niyetler ve müşteri özellikleri ilişkisi: Konteyner taşımacılığı hizmetleri üzerine bir araştırma (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Tez, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Konteyner Taşımacılığı Hizmeti Satın Alan İşletmelerin Davranışsal Niyetleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin orijinal 9 maddesi bu kaynak özetinde listelenmemiştir. Maddelerin tam listesine erişim için, kaynakça bölümünde belirtilen doktora tezine başvurulması gerekmektedir.