Kolektif Yeterlik Ölçeği

Öz

Kolektif Yeterlik Ölçeği, Muhammed Zincirli ve Yılmaz Demir tarafından 2021 yılında öğretmenlerin okullardaki kolektif yeterlik algılarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, toplam 15 maddeden oluşmakta olup, öğretmenlerin iş birliğine dayalı çalışma motivasyonlarını, mesleki doyumlarını ve örgütsel ortamın iş birliğine elverişliliğini değerlendirmektedir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır ve iki ana alt boyuta ayrılmaktadır: Bireysel Kolektiflik ve Örgütsel Kolektiflik.

Anahtar Kelimeler

Kolektif yeterlik, öğretmen algısı, okul başarısı, ölçek geliştirme, örgütsel kolektiflik.

Yazarlar

Muhammed Zincirli, Yılmaz Demir.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okullarda görev yapan öğretmenlerin meslektaşlarıyla olan etkileşimleri ve ortak çalışma kapasiteleri bağlamında algıladıkları kolektif yeterlik düzeylerini geçerli ve güvenilir bir biçimde belirlemektir. Ölçek, öğretmenlerin iş birliği yapma istekliliklerinin kişisel motivasyonlarına ve okulun genel başarısına olan katkısını incelemek üzere tasarlanmıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, eğitim ortamlarında iş birliğinin önemini vurgulayan teorik çerçevelere dayanarak, öğretmenlerin ortak hedeflere ulaşma yeteneğine olan inançlarını ölçerek eğitim yönetimi alanına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçülen psikolojik yapı, bir grup üyesinin ortak hedeflere ulaşmak için gerekli eylemleri başarılı bir şekilde organize etme ve yürütme kapasitesine olan ortak inancını ifade eden kolektif yeterlik kavramıdır. Kolektif Yeterlik Ölçeği, bu yapıyı iki farklı boyutta ele almaktadır:

• Bireysel Kolektiflik: Bu alt boyut, iş birliğinin bireyin kendi mesleki motivasyonu, yeterliliği ve doyumu üzerindeki olumlu etkilerine odaklanır. Bu boyut, 9 maddeden oluşmaktadır (Madde 1-9).
• Örgütsel Kolektiflik: Bu alt boyut, okulun genel olarak iş birliğine uygun koşullara sahip olup olmadığını, ortak alınan kararların uygulanabilirliğini ve meslektaşların yetkinlik düzeylerini kapsar. Bu boyut, 6 maddeden oluşmaktadır (Madde 10-15).

Geçerlik

Kolektif Yeterlik Ölçeği, bir ölçek geliştirme çalışması kapsamında sunulmuştur. Bu tür çalışmalarda yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılır. Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, Kapsam Geçerliği Endeksi veya uyum iyiliği değerleri) doğrudan belirtilmemiştir.

Ancak, ölçeğin iki alt boyuta ayrılması, yapılan faktör analizlerinin teorik beklentilerle uyumlu bir yapı ortaya koyduğunu işaret etmektedir. Detaylı yapısal geçerlik ve faktör yükleri için orijinal akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığına ve zamana bağlı güvenirlik düzeyine ilişkin istatistiksel veriler (örneğin, Cronbach Alfa katsayıları veya test-tekrar test korelasyonları) kaynak içerikte sunulmamıştır.

Akademik standartlara uygun bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin alt boyutlarının ve toplam puanının yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılmaktadır. Güvenirlik hesaplamalarına ait kesin değerlere ulaşmak için Zincirli ve Demir (2021) tarafından yayımlanan makaleye başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçek, toplam 15 madde ile iki temel faktör veya alt boyuttan oluşmaktadır. Bu sonuç, ölçek geliştirme sürecinde yapılan faktör analizi (muhtemelen Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı) sonuçlarının, kolektif yeterlik yapısının bireysel ve örgütsel düzeyde algılanan bileşenlere ayrıldığını göstermektedir.

Faktör yapısı aşağıdaki gibidir:

• Birinci Faktör: Bireysel Kolektiflik (9 madde).
• İkinci Faktör: Örgütsel Kolektiflik (6 madde).

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 15 maddelik, 5’li Likert tipi öz bildirim ölçeği.

Derecelendirme: ① Hiç Katılmıyorum ② Katılmıyorum ③ Kararsızım. ④ Katılıyorum. ⑤ Tamamen Katılıyorum.

Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Okullarda görev yapan eğitim profesyonelleri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri/Anket.

Anahtar Kelimeler

Kolektif yeterlik, eğitim yönetimi, okul iklimi, öğretmen iş birliği, ölçek geliştirme, örgütsel davranış, mesleki doyum.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Muhammed ZİNCİRLİ

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2021 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlara atıf yapılması beklenir. Ölçeğin kullanımı, telif hakları ve potansiyel ücretlendirme hakkında kesin bilgi almak için sorumlu yazar Muhammed Zincirli ile doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Zincirli, M., & Demir, Y. (2021). A scale development study on teachers’ perceptions of collective efficacy in schools: A scale development study on teachers’ perceptions. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(2), 1709-1723.

Makalenin orijinal bağlantısı: ijci.wcci-international.org

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: kolektif-yeterlik-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Kolektif Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçekte ters puanlanacak madde bulunmamaktadır.

Bireysel Kolektiflik Alt Boyutu (9 madde: 1-9)

1. Öğretmenler ile iş birliği yaparak çalışmak motivasyon düzeyimi arttırır.
2. Öğretmenlerle iş birliği yapmak eğitsel amaçlara ulaşmayı kolaylaştırır.
3. Okulda iş birliği halinde çalışılması iş yükümü azaltır.
4. Öğretmen arkadaşlarımla birlikte yaptığım çalışmalar okulun başarısını arttırır.
5. Mesleki idealleri olan öğretmenlerle çalışmak çalışma şevkimi arttırır.
6. İş birliği halinde çalışmak, problemleri çözmemi olumlu etkiler.
7. İş birliği halinde hazırlanan eğitsel etkinlikler mesleki doyuma ulaşmama katkı sağlar.
8. Farklı branşlardan olan öğretmenlerle çalışmak motivasyonumu arttırır.
9. Meslektaşlarımla beraber çalıştıkça mesleki yeterliliğim artar.

Örgütsel Kolektiflik Alt Boyutu (6 madde: 10-15)

10. Okulda öğretmen arkadaşlarım ile birlikte alınan kararların uygulanabilirliği yüksektir.
11. Öğretmen arkadaşlarım birlikte çalışmaya isteklidirler.
12. Birlikte çalıştığım öğretmen arkadaşlarımı alanlarında yetkin bulurum.
13. Görev yaptığım okul birlikte çalışmak için uygun koşullara sahiptir.
14. Okulumdaki öğretmenler kişisel gelişime açıktır.
15. Toplantılarda oy birliği ile alınan kararlar eğitimin etkinliğini arttırır.