Kogan Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği

Özet

Kogan Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği (KAOP), bireylerin yaşlı insanlara yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, başlangıçta Nathan Kogan tarafından geliştirilmiş olup, Türkiye’de Erdemir ve arkadaşları tarafından 2011 yılında Türk kültürüne uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin hem akademik hem de klinik çalışmalarda kullanım için uygun olduğunu göstermiştir. KAOP, özellikle yaşlılık ve yaşlı ayrımcılığı (ageism) konularında toplumsal farkındalığı ve sağlık profesyonellerinin yaklaşımlarını değerlendirmede kritik bir rol oynar.

Anahtar Kelimeler

Kogan, Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği, KAOP, Gerontoloji, Yaşlılık, Tutum, Uyarlama, Yaşlı Ayrımcılığı.

Yazarlar

Funda Erdemir, Sultan Kav, Elif Çıtak-Akgün, Zeynep Hanoğlu, Asiye Karahan. (Uyarlama Çalışması)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin yaşlı bireylere karşı gösterdiği olumlu ve olumsuz duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları, sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle sağlık hizmetleri alanında çalışanların, öğrencilerin veya genel toplumun yaşlılara yönelik potansiyel ayrımcılık düzeylerini belirlemek ve eğitim programlarının etkilerini ölçmek için tasarlanmıştır. Ölçek, yaşlı popülasyonun yaşam kalitesini ve toplumsal entegrasyonunu etkileyen tutumları nicel olarak ifade etmeye olanak tanır.

Yapı

Kogan Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği, yaşlılığa dair genel tutumları ölçen, genellikle iki boyutlu bir yapı üzerine kuruludur: olumlu tutumlar ve olumsuz tutumlar. Ölçek, bu iki ana faktör aracılığıyla yaşlı insanlara yönelik karmaşık ve çoğu zaman çelişkili olan toplumsal algıyı ortaya çıkarmayı hedefler. Ölçekte yer alan maddeler, yaşlıların yetenekleri, kişilik özellikleri, sosyal rolleri ve genel değerleri hakkındaki yaygın inançları sorgular. Bu yapı, sosyal psikoloji ve gerontoloji alanındaki araştırmacılar için temel bir ölçüm aracı sağlar.

Geçerlik

Erdemir ve arkadaşları (2011) tarafından gerçekleştirilen Türk versiyonu uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliği incelenmiştir. Bu çalışma, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerinin Türk kültürü bağlamında korunduğunu ve geçerli olduğunu göstermiştir. Analizler genellikle, maddelerin ölçmek istediği temel psikolojik yapıyı ölçtüğünü teyit eden faktör analizleri ve diğer ilgili ölçeklerle korelasyon analizlerini (ölçüt bağıntılı geçerlik) içerir. Türk versiyonunun geçerlik değerlendirmesi, ölçeğin yaşlılara yönelik tutumları başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Türkçe versiyonun güvenirliği, Erdemir vd. (2011) çalışmasında iç tutarlılık yöntemi (Cronbach Alfa katsayısı) kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve bu durumun ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterdiğini rapor etmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceği anlamına gelir ve bu da onu güvenilir bir araştırma aracı yapar.

Faktör Analizi

Kogan Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği’nin orijinal yapısı, genellikle iki ana faktöre ayrılmaktadır: Olumlu Tutumlar ve Olumsuz Tutumlar. Türk kültürüne uyarlama çalışmasında yapılan faktör analizi (Genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılır), ölçeğin bu iki faktörlü yapısının Türkçe örneklemde de doğrulandığını göstermiştir. Bu, ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve yapısal geçerliğin desteklendiğini işaret eder. Bu ayrım, araştırmacıların bireylerin yaşlılara karşı sahip olduğu çelişkili duyguları daha iyi anlamasına yardımcı olur.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Orijinal: Kogan, 1961)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak KAOP standardı Likert’tir).

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Sağlık Çalışanları, Üniversite Öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Türk versiyonu uyarlama çalışması, genellikle hemşirelik ve tıp öğrencileri gibi sağlık alanında çalışan veya eğitim gören örneklemler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin yaşlılara yönelik ifadeleri ne ölçüde onayladıklarını veya reddettiklerini belirledikleri öz bildirim ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

KAOP, Yaşlılara Yönelik Tutum, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Sosyal Algı, Yaşlanma.

Yazarlar

Sorumlu Yazar (Uyarlama): Sultan Kav

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sultan Kav)

Yazışma Adresi: Kaynakta detaylı adres bilgisi verilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Orijinal): 1961

Test Yılı (Türkçe Uyarlama): 2011

Kullanım İzinleri ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için orijinal yazarın ve uyarlama çalışmasını yapan ekibin izinlerinin alınması gerekebilir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

PDF Erişimi: Ölçeğin Türkçe versiyonunun PDF dosyası bu platform üzerinden indirilebilir. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: kogans-attitude-toward-older-people-scale-toad.pdf.

Kaynakça

1. Erdemir, F., Kav, S., Çıtak-Akgün, E., Hanoğlu, Z., & Karahan, A. (2011). Turkish version of Kogan’s Attitude Toward Older People (KAOP) Scale: Reliability and validity assessment. Archives of Gerontology and Geriatrics, 52, 162-165. doi: 10.1016/j.archger.2010.10.019
2. Kogan, N. (1961). Attitudes toward old people: The development of a scale and an examination of correlates. Journal of Abnormal and Social Psychology, 62(1), 44-54. (Orijinal Çalışma).

Kogan Yaşlı İnsanlara Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri (soru listesi) sağlanmamıştır.