Yaşlı Bireylerin Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik İhtiyaçları Belirleme Ölçeği

Özet

Yaşlı Bireylerin Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik İhtiyaçları Belirleme Ölçeği, yaşlı bireylerin karşılaştıkları gelişimsel ve durumsal zorluklar bağlamında, spesifik olarak ihtiyaç duydukları psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, yaşlı popülasyonun yaşam kalitesini artırmaya yönelik müdahale programlarının planlanması için temel bir veri kaynağı sağlamaktadır. Bu araç, alandaki profesyonellerin yaşlıların ruh sağlığı ve sosyal uyum ihtiyaçlarını doğru bir şekilde tespit etmelerine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yaşlılık, psikolojik danışmanlık, rehberlik ihtiyaçları, yaşlı birey, ölçek geliştirme, yapı geçerliliği, güvenirlik

Yazarlar

Demirdis, E., Celik, S. B. (Sorumlu Yazar: Seher Balcı Çelik)

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, yaşlı bireylerin yaşadıkları döneme özgü psikososyal değişimler ve zorluklar karşısında hangi alanlarda profesyonel rehberlik ve danışmanlık hizmetlerine en çok gereksinim duyduklarını bilimsel yöntemlerle belirlemektir. Ölçek, yaşlı nüfusun ruh sağlığı hizmetlerine erişimini ve bu hizmetlerin içeriğini optimize etmeyi hedeflemektedir.

Ölçek, yaşlılık döneminde ortaya çıkan yalnızlık, kayıp, sağlık sorunlarına uyum, aile içi ilişkiler ve sosyal izolasyon gibi yaygın sorunların psikolojik danışmanlık perspektifinden değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.

Yapı

Ölçek, yaşlı bireylerin danışmanlık ve rehberlik ihtiyaçlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, yaşlılık dönemine özgü psikolojik stres faktörlerini ve adaptasyon gereksinimlerini kapsamaktadır. Ölçeğin alt boyutları, yaşlıların hem kişisel hem de sosyal çevreleriyle ilgili yaşadıkları sorun alanlarını detaylandırmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi sürecinde yapı geçerliliği incelenmiştir. Yapı geçerliliğini sağlamak amacıyla istatistiksel yöntemlerden faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin kuramsal olarak amaçlanan yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermek için kritik bir adımdır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda güvenirlik katsayısı .87 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı ve güvenilir bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Psikometrik standartlara göre 0.70 üzerindeki bir Cronbach Alpha değeri kabul edilebilir güvenirlik düzeyini işaret ederken, bu ölçek için elde edilen 0.87 değeri, aracın yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini incelemek üzere faktör analizi uygulanmıştır. Faktör analizi, ölçekteki maddeler arasındaki ilişkileri inceleyerek, maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını ortaya koyar. Bu prosedür, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini anlamak için hayati öneme sahiptir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yaşlı bireylerin psikolojik danışmanlık ihtiyaçlarını kapsayan ayrık ve anlamlı alt boyutlardan oluştuğunu doğrulamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: 4’lü Likert Tipi Ölçek

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yaşlı Bireyler

Yaş Grubu: Yaşlılık dönemi (Genellikle 65 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Yaşlı bireylerin psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerine olan ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla örneklemde yer alan yaşlı yetişkinler.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, 4’lü Likert derecelendirmesini kullanarak kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler (1= Hiç Katılmıyorum – 4= Tamamen Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Psikolojik danışmanlık, yaşlılık, rehberlik, ihtiyaç belirleme, faktör analizi, Cronbach Alpha katsayısı, psikometri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Demirdis ve Çelik tarafından 2013 yılında geliştirilmiş ve yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Seher Balcı Çelik ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal çalışmasına ait makale ScienceDirect üzerinden erişime açıktır: sciencedirect.com.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: yasli-bireylerin-psikolojik-danismanlik-ve-rehberlik-ihtiyaclari-belirleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Demirdis, E., & Celik, S. B. (2013). Older People’s Pyshological Counseling and Guidance Needs Scale: Validity and reliability study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 652-657.

Yaşlı Bireylerin Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik İhtiyaçları Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu kaynakta mevcut değildir. Geliştirme çalışmasının tam metnine ve maddelerine yukarıda belirtilen referans makale aracılığıyla ulaşılabilir.