Kişilerarası İletişim Ölçeği

Özet

Kişilerarası İletişim Ölçeği, bireylerin sosyal ve mesleki bağlamlarda sergiledikleri iletişim yeterliliklerini ve becerilerini ölçmek amacıyla J. M. Campbell ve Öznur Akdemir-Ataş tarafından 2016 yılında geliştirilmiş psikometrik bir ölçme aracıdır. Ölçeğin geliştirme çalışması, Türk kültürüne uygunluğunu ve yapısal bütünlüğünü ortaya koymak üzere kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiştir.

Bu ölçek, bireylerin kişilerarası iletişim süreçlerindeki güçlü ve zayıf yönlerini belirlemede, iletişim eğitimlerinin etkililiğini değerlendirmede ve psikolojik danışmanlık süreçlerinde tanısal amaçlarla kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, alanyazın taraması ve istatistiksel analizlere dayanarak çok boyutlu bir yapıyı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası iletişim, İletişim becerileri, Ölçek geliştirme, Psikometrik test, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Campbell, J. M., Akdemir-Ataş, Ö.

Amaç

Kişilerarası İletişim Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin farklı sosyal ortamlarda gösterdikleri iletişim davranışlarının ve yeterliliklerinin standart bir araçla ölçülmesini sağlamaktır. Ölçek, özellikle bireylerin duygusal ifade, dinleme, geri bildirim verme ve çatışma yönetimi gibi kritik kişilerarası iletişim becerilerini ne düzeyde kullandığını tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Geliştirme çalışması, alanında güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı eksikliğini gidermeyi hedeflemiş; böylece hem akademik araştırmalara hem de uygulamalı alanlara (eğitim, danışmanlık) somut veri sağlama potansiyeli taşımaktadır.

Yapı

Kişilerarası İletişim Ölçeği, iletişimi tek bir beceri yerine, birbiriyle ilişkili çeşitli alt boyutlardan oluşan karmaşık bir yapı olarak kavramsallaştırmaktadır. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bireyin etkili ve uyumlu sosyal etkileşimler kurma kapasitesidir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki bileşenleri içerir:

• Sözel İletişim Yeterliliği
• Sözel Olmayan İletişim Farkındalığı
• Duygusal İfade ve Yönetim
• Empatik Dinleme Becerisi

Ölçek maddeleri, bu teorik alt boyutları temsil edecek şekilde oluşturulmuş ve faktör analizi ile yapısal bütünlüğü doğrulanmıştır. Bu çok boyutlu yaklaşım, bireylerin iletişim profilini derinlemesine anlamaya olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Esas olarak yapı geçerliği yöntemleri kullanılarak ölçeğin teorik yapıyı ölçme yeteneği incelenmiştir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri uygulanmıştır.

DFA sonuçları, ölçek maddelerinin belirlenen alt faktörler altında kabul edilebilir düzeyde toplandığını ve model uyum indekslerinin (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) literatürde kabul edilen sınırların içinde olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin gerçekten de kişilerarası iletişim yapısını ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

Kişilerarası İletişim Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak raporlanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Çalışmada elde edilen Cronbach Alfa değerleri, genel ölçek ve alt boyutlar için 0.70’in üzerinde olup, bu durum ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır. Güvenirlik sonuçları, ölçeğin farklı uygulamalarda kararlı ve hatasız sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, maddelerin altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla Faktör Analizi (AFA ve DFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin nihai yapısının belirlenmesinde önemli rol oynamış ve birden fazla faktörlü bir yapının uygun olduğunu göstermiştir. Bu faktörler, iletişim yeterliliğinin farklı yönlerini temsil etmektedir.

DFA sonuçları ise AFA ile elde edilen faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve Türk örnekleminde geçerli olduğunu doğrulamıştır. Faktör yükleri, maddelerin ilgili faktörlere güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur, bu da ölçeğin yapısal netliğini desteklemektedir.

Ölçme Aracı Detayları

Test Type: Geliştirme (Developmental) ve Psikometrik Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme adımları orijinal makalede belirtilmiştir; tipik olarak “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a uzanan bir yapıdadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler ve Yükseköğretim Öğrencileri

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Ölçek, Türkiye’de farklı üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde geliştirilmiş ve geçerlenmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) yöntemi kullanılarak bireylerin kendi iletişim davranışlarına dair değerlendirmeleri toplanır.

Anahtar Kelimeler

İletişim yeterliliği, Sosyal beceriler, Geçerlik çalışması, Güvenirlik katsayısı, Türk Studies, 2016.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Öznur Akdemir-Ataş için)

Correspondence Address: İlgili yazarın akademik kurumu.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016

İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılması için yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ve ücretlendirme bilgisi için yazar Öznur Akdemir-Ataş ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF’i şuradan indirilebilir: kisilerarasi-iletisim-olcegi-toad.pdf

Makalenin orijinal bağlantısı: turkishstudies.net

Kaynaklar

Campbell, J. M. & Akdemir-Ataş, Ö. (2016). The development of Interpersonal Communication Scale: the study of validity and reliability. Turkish Studies, 11(19), 859-872.

Kişilerarası İletişim Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte doğrudan bulunmamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.