Kişilerarası Düzenleme Ölçeği

Öz

Kişilerarası Düzenleme Ölçeği (KİDÖ), bireylerin sosyal etkileşimler bağlamında kendi duygusal durumlarını ve çevrelerindeki kişilerin duygusal durumlarını nasıl yönettiklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması, Vural Yüzbaşı ve Durdu Akgün (2021) tarafından gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik özelliklerini sınayarak, psikoloji araştırmacıları için güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğunu doğrulamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası Düzenleme, Duygu Düzenleme, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Demet Vural Yüzbaş, Büşra Durdu Akgün

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal ilişkilerde kullandıkları Kişilerarası Düzenleme stratejilerini standardize edilmiş bir şekilde değerlendirmektir. Bu, bireyin başkalarının duygularını nasıl etkilediği veya başkaları tarafından duygusal olarak nasıl düzenlendiği gibi boyutları kapsar. Türkçeye uyarlanan bu versiyon, özellikle Türkiye’deki klinik ve akademik çalışmalarda Kişilerarası Düzenleme süreçlerini incelemeyi mümkün kılmayı hedeflemektedir.

Uyarlama çalışması, Kişilerarası Düzenleme kavramının Türk popülasyonunda ölçülebilirliğini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçeğin maddelerinin kültürel eşdeğerliği ve dilsel uygunluğu titizlikle incelenmiştir.

Yapı

Kişilerarası Düzenleme Ölçeği, psikolojideki duygu düzenleme alanının bir alt bileşeni olan Kişilerarası Düzenleme (Interpersonal Regulation) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, kişinin kendi duygularını düzenlemek için başkalarına başvurması (dışa dönük düzenleme) veya başkalarının duygusal durumlarını etkileme çabası (içe dönük düzenleme) gibi karmaşık sosyal süreçleri içerir. Ölçek, bu düzenleme stratejilerinin sıklığını ve etkinliğini değerlendirerek, bireyin ilişki dinamiklerindeki rolünü anlamaya yardımcı olur.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Vural Yüzbaşı & Durdu Akgün, 2021) ölçeğin yapısal geçerlik kanıtları sunulmuştur. Bu kanıtlar genellikle doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizleri (DFA/AFA) yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de istatistiksel olarak anlamlı ve kabul edilebilir uyum indeksleri ile doğrulandığı varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik sonuçları (örneğin, madde-toplam korelasyonları ve ayırt edici geçerlik) ilgili akademik makalede bulunmaktadır.

Güvenirlik

Kişilerarası Düzenleme Ölçeği’nin Türkçe formunun iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) uyarlama çalışması kapsamında hesaplanmıştır. Elde edilen katsayıların, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösteren yüksek düzeyde olduğu beklenmektedir. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını gösteren test-tekrar test güvenirlik verileri de kaynak makalede incelenmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve boyutlarını belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Açıklayıcı ve/veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyutlarının Türkçe versiyonda da korunduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır. 2021 tarihli uyarlama çalışmasında, Kişilerarası Düzenleme Ölçeği’nin alt boyutlarının Türk kültüründeki bireyler tarafından algılanan yapısını sağlamlaştıran istatistiksel verilere yer verilmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal ölçeğin yapısına bağlı olarak 5 veya 7 noktalı olabilir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler ve Muhtemelen Üniversite Öğrencileri

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem genellikle üniversite öğrencilerinden veya genel yetişkin popülasyonundan oluşmaktadır. Detaylı örneklem bilgileri (büyüklük, demografik dağılım) referans makalede mevcuttur.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası İlişkiler, Psikolojik Testler, Duygu Düzenleme Stratejileri, Vural Yüzbaşı, Türk Psikoloji Araştırmaları, Psikometrik Özellikler.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama çalışmasının yazarları için ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: İlgili yazarın (Demet Vural Yüzbaş) kurumsal adresi, İKÇÜ (İzmir Katip Çelebi Üniversitesi) bünyesinde bulunmaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Kişilerarası Düzenleme Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, akademik araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle ilgili yazarlardan izin alınarak kullanılabilir. Ölçek maddelerinin ticari amaçla kullanımı veya yayımlanması için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Uyarlama çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır.

Ölçeğin orijinal PDF dökümanına erişim aşağıdaki bağlantı üzerinden mümkündür: kisilerarasi-duzenleme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Vural Yüzbaşı, D. & Durdu Akgün, B. (2021). Kişilerarası Düzenleme Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 38(2), 532-547. DOI: 10.32600/huefd.673052.
2. Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Kişilerarası Düzenleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almadığından burada listelenememiştir. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.