Kişilerarası Güçler Envanteri

Özet

Kişilerarası Güçler Envanteri (KGE), bireylerin kişilerarası ilişkilerde sergilediği olumlu ve olumsuz tarzları ve güçlü yönleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, Işıl Tekin tarafından 2012 yılında Türk üniversite öğrencileri popülasyonuna uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin dilsel eşdeğerliğini, yapı geçerliliğini ve güvenirliğini sağlamayı hedeflemiştir. Orijinal olarak 8 alt boyuttan oluşan KGE, uyarlama çalışmaları sonucunda Ketleyici ve Besleyici İlişki Tarzları olmak üzere iki ana faktör altında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası Güçler Envanteri, kişilerarası ilişkiler, uyarlama, faktör analizi, Ketleyici İlişki Tarzları, Besleyici İlişki Tarzları, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Işıl Tekin

Amaç

Kişilerarası Güçler Envanteri’nin temel amacı, bireylerin sosyal etkileşimlerde kullandıkları çeşitli güçlü yönleri ve ilişki kurma stillerini sistematik olarak değerlendirmektir. Uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve diline uygun olarak yeniden belirlemek ve Türk üniversite öğrencileri örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır.

Ölçek, kişilerin kendilerini ilişkilerde ne kadar etkin, dengeleyici, işbirlikçi veya sınırlayıcı gördüklerini 8 farklı alt boyut aracılığıyla tespit etmeyi amaçlar. Bu tespitler, bireylerin ilişkilerindeki adaptif ve maladaptif kalıpları anlamaya yardımcı olur.

Yapı

Kişilerarası Güçler Envanteri, bireylerin kişilerarası yeterliliklerini ve tarzlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, ilişkilerdeki hem olumlu (güçlü) hem de olumsuz (ketleyici) davranış ve tutumları kapsar.

Uyarlama çalışmasında, yapı geçerliliği analizleri sonucunda bu karmaşık yapı iki temel faktöre indirgenmiştir: Ketleyici İlişki Tarzları (kişilerarası ilişkilerdeki olumsuz ve engelleyici davranışlar) ve Besleyici İlişki Tarzları (kişilerarası ilişkilerdeki yapıcı ve olumlu davranışlar). Orijinal ölçek 8 farklı alt boyutu içermesine rağmen, uyarlama çalışması bu iki ana faktörün kültürel bağlamda daha açıklayıcı olduğunu göstermiştir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, faktör analizi uygulanarak belirlenmiştir. Başlangıçta özdeğeri 1’in üzerinde olan 8 faktör tespit edilmiştir. Ancak Scree testi sonuçları ve faktörlerin yorumlanabilirliği göz önüne alındığında, yapının iki ana faktöre indirgenmesi uygun bulunmuştur.

Bu iki faktörün belirlenmesi, ölçeğin kişilerarası tarzları başarıyla ayrıştırdığını göstermektedir. Birinci faktör olan Ketleyici İlişki Tarzları, varyansın %15.7’sini açıklarken, ikinci faktör olan Besleyici İlişki Tarzları toplam varyansın %13.1’ini açıklamaktadır. Ayrıca, Ketleyici İlişki Tarzları alt ölçeği için Cronbach Alfa değeri .81, Besleyici İlişki Tarzları alt ölçeği için ise .80 olarak bulunmuştur.

Güvenirlik

Kişilerarası Güçler Envanteri’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Faktörler bazında hesaplanan güvenilirlik değerleri, .82 ile .88 arasında yüksek bir değişim göstermektedir. Bu değerler, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir.

Ölçek ayrıca, yanıtların sosyal beğenirlik eğiliminden ne ölçüde etkilendiğini belirlemek amacıyla Marlowe-Crowne Sosyal Beğenirlik Ölçeği (Crowne ve Marlowe, 1960) ile ilişkilendirilmiştir. Yapılan analizler, KGE sonuçlarının sosyal beğenilirlikten çok az etkilendiğini ortaya koymuş, bu da yanıtların samimiyetini destekleyen önemli bir bulgudur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini incelemek üzere faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada, özdeğeri (eigenvalue) 1’in üzerinde olan 8 adet faktör belirlenmiştir. Bu 8 faktör, ölçeğin orijinal 8 alt boyutunu yansıtmaktadır.

Ancak, uygulanan Scree testi ve faktörlerin teorik olarak yorumlanabilme durumu dikkate alınarak, ölçek yapısının iki ana faktöre indirgenmesi kararlaştırılmıştır.

• Birinci Faktör: Ketleyici İlişki Tarzları. Bu faktör 15 maddeden oluşmakta olup, toplam varyansın %15.7’sini açıklamaktadır. Kişilerarası ilişkilerde bireyin sergilediği olumsuz, engelleyici veya kaçınmacı stilleri ifade etmektedir.
• İkinci Faktör: Besleyici İlişki Tarzları. Bu faktör 16 maddeden oluşmakta olup, toplam varyansın %13.1’ini açıklamaktadır. Kişilerarası ilişkilerde bireyin sergilediği olumlu, destekleyici ve yapıcı stilleri ifade etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Envanteri

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite Öğrencileri

Age Group: Genç Yetişkinlik

Population Details: Türk üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: 64 madde, 6’lı derecelendirme (Likert Tipi) kullanılarak uygulanır.

Anahtar Kelimeler

psikolojik ölçme, iç tutarlılık, Ketleyici İlişki Tarzları, Besleyici İlişki Tarzları, üniversite öğrencileri, Işıl Tekin.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın Yapıldığı Kurum)

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2012 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin kullanımıyla ilgili izinler ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Işıl Tekin ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Tez çalışmasına ait ulusal tez merkezi linki: tez.yok.gov.tr

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: kisilerarasi-gucler-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

• Tekin, I. (2012). Kişilerarası Güçler Envanteri’nin (Inventory of interpersonal strengths) Türk üniversite öğrencilerine uyarlanmasi: Dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalişmasi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Şahin, N. H., Durak, A. ve Yasak, Y. (1994). (Uyarlama çalışmasında atıf yapılan kaynak).
• Crowne, D. P. ve Marlowe, D. (1960). A new scale of social desirability independent of psychopathology. Journal of Consulting Psychology, 24(4), 349–354.

Kişilerarası Güçler Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek 64 maddeden ve aşağıdaki 8 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Bağlantı
• İlgi
• Liderlik
• Yönetme
• Denge
• Sınırlama
• İşbirliği
• Önemseme