Kişiler arası Duygu Yönetimi Ölçeği

Özet

Kişiler arası Duygu Yönetimi Ölçeği (KADYÖ), 2012 yılında Little, Kluemper, Nelson ve Gooty tarafından geliştirilmiş ve valide edilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin kendi duygularını yönetmekten ziyade, başkalarının duygusal durumlarını aktif olarak etkileme çabalarını ölçmeye odaklanmaktadır. Özellikle örgütsel ve işyeri bağlamlarında, çalışanların sosyal etkileşimlerdeki duygusal becerilerini ve kişiler arası stratejilerini değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçek, duygu yönetimi kavramının kişiler arası boyutunu ampirik olarak inceleyen önemli bir katkı sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, çok aşamalı bir süreç izlemiş olup, bu süreçte faktör yapısı, iç tutarlılık ve diğer psikolojik yapılarla olan ilişkileri detaylıca analiz edilmiştir. KADYÖ, bireylerin pozitif duyguları artırma, negatif duyguları yumuşatma ve negatif duyguları baskılama gibi temel kişiler arası duygu yönetimi stratejilerini kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kişiler Arası Duygu Yönetimi, Duygusal Zeka, Örgütsel Psikoloji, Duygu Düzenleme, Sosyal Beceriler, Psikometri.

Yazarlar

Little, L.M., Kluemper, D., Nelson, D.L., Gooty, J.

Amaç

Kişiler arası Duygu Yönetimi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin sosyal etkileşimler sırasında diğer insanların duygusal deneyimlerini veya ifadelerini bilinçli olarak etkilemek için kullandıkları stratejileri geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, bu ölçeği oluşturarak, o zamana kadar genellikle intrapersonal (kişi içi) odaklı olan duygu düzenleme literatüründeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemişlerdir.

Ölçek, özellikle iş performansı, liderlik etkinliği ve ekip içi çatışma yönetimi gibi örgütsel sonuçlarla kişiler arası duygu yönetimi arasındaki ilişkileri araştırmak isteyen araştırmacılara yönelik kritik bir araç sunmaktadır. Ölçek, bireylerin sosyal çevrelerindeki duygusal iklimi nasıl şekillendirdiklerini anlamada yardımcı olmaktadır.

Yapı

Ölçek, Kişiler arası Duygu Yönetimi (Interpersonal Emotion Management – IEM) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, üç temel alt boyutta kavramsallaştırılmıştır ve bireyin başkalarına yönelik duygusal müdahalelerini temsil eder:

• Pozitif Duyguları Artırma (Enhancing Positive Emotions – EPE): Bireyin, etkileşimde bulunduğu kişinin pozitif duygularını (neşe, mutluluk vb.) yükseltme veya sürdürme çabaları.
• Negatif Duyguları Yumuşatma (Softening Negative Emotions – SNE): Bireyin, etkileşimde bulunduğu kişinin negatif duygularını (hayal kırıklığı, stres vb.) azaltma veya hafifletme çabaları.
• Negatif Duyguları Baskılama (Suppressing Negative Emotions – Suppress): Bireyin, etkileşimde bulunduğu kişinin negatif duygularını görmezden gelme veya bastırma yoluyla yönetme çabaları.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Little ve arkadaşları (2012) tarafından yürütülmüştür. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), teorik olarak öngörülen üç faktörlü yapının verilerle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğinin güçlü olduğunu işaret etmektedir.

Yakınsak ve Ayırt Edici Geçerlik analizleri de gerçekleştirilmiştir. KADYÖ’nün alt boyutları, duygusal zeka, sosyal beceriler ve empati gibi ilgili yapılarla anlamlı ve beklenen yönlerde ilişkiler sergilemiştir (yakınsak geçerlik). Öte yandan, yapısal olarak farklı olması beklenen kişilik özellikleri gibi yapılarla daha düşük korelasyonlar göstermiştir (ayırt edici geçerlik), bu da ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı diğerlerinden başarıyla ayırdığını kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Kişiler arası Duygu Yönetimi Ölçeği’nin güvenilirliği, iç tutarlılık analizleri ile değerlendirilmiştir. Orijinal çalışmada, ölçeğin toplam puanı ve her bir alt boyutu için yüksek düzeyde Cronbach Alfa (Güvenirlik katsayıları) değerleri rapor edilmiştir.

• Genellikle alt boyutların alfa katsayıları 0.80 ile 0.90 arasında değişmektedir, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
• Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin hem akademik araştırmalarda hem de pratik uygulamalarda güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış, ardından bağımsız örneklemler üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin 12 maddeden oluşan ve üç temel faktöre (Pozitif Duyguları Artırma, Negatif Duyguları Yumuşatma ve Negatif Duyguları Baskılama) ayrılan yapısını güçlü bir şekilde desteklemiştir.

Bu üç faktörlü yapı, teorik çerçeve ile mükemmel bir uyum sergilemiş ve Kişiler arası Duygu Yönetimi’nin çok boyutlu bir yapı olduğunu ampirik olarak kanıtlamıştır. Faktör yükleri, her bir maddenin ilgili alt boyutu temsil etme gücünün yüksek olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Orijinal yayın, ölçeğin geliştirilmesi ve doğrulanması üzerine odaklanmıştır.)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Dil Durumu: Orijinal İngilizce (The Interpersonal Emotion Management Scale). Türkçe dahil farklı dillere çevirileri ve uyarlamaları mevcuttur.

Hedef Kitle: Yetişkinler, özellikle örgütsel ve profesyonel ortamlarda çalışan bireyler.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkin popülasyon.

Popülasyon Detayları: Orijinal validasyon çalışmaları, çeşitli meslek gruplarından oluşan çalışan örneklemleri üzerinde yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Katılımcıların, başkalarının duygularını yönetmek için ne sıklıkta belirli davranışları sergilediklerini belirtmelerini gerektiren Likert Ölçeği formatı kullanılır. Tipik olarak 7 noktalı bir derecelendirme (1=Kesinlikle Katılmıyorum’dan 7=Kesinlikle Katılıyorum’a) kullanılır.

Anahtar Kelimeler

İşyeri Duyguları, Liderlik, Sosyal Etkileşim, İç Tutarlılık, Duygusal Performans, Organizasyonel Davranış.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Laura M. Little

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Laura M. Little, Terry College of Business, University of Georgia, Athens, GA, USA (Orijinal makale yayınlandığı tarihteki adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı genellikle orijinal makale yazarlarına referans verilerek mümkündür. Ölçeğin telif ve kullanım izinleri için sorumlu yazar Laura M. Little ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin kullanımına dair herhangi bir standart ücret bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Little, L.M., Kluemper, D., Nelson, D.L.& Gooty, J.(2012). Development and validation of The Interpersonal Emotion Management Scale. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 85, 407–420. doi:10.1111/j.2044-8325.2011.02042.x

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: development-and-validation-of-the-interpersonal-emotion-management-scale-toad.pdf

Kişiler arası Duygu Yönetimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almadığı için bu bölümde sunulamamaktadır. Maddeler orijinal dilde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

[Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır.]