Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri

Özet

Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri (KMPAE), müzisyenler arasında deneyimlenen Müzik Performans Kaygısı (MPK) düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, Banu Özevin Tokinan tarafından 2013 yılında gerçekleştirilen ve envanterin Türkçe diline uyarlama çalışmasını detaylandırmaktadır. Orijinal yapıyı koruyarak Türk kültürüne adapte edilen bu envanter, 25 maddeden ve beş farklı alt boyuttan oluşmaktadır. KMPAE, performans kaygısının bilişsel, duygusal ve fizyolojik yönlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirerek müzik eğitimi ve psikolojisi alanındaki araştırmacılara önemli bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Müzik Performans Kaygısı, Kenny Envanteri, Uyarlama, Psikometrik, Likert Ölçeği, Müzik Eğitimi, Performans Anksiyetesi.

Yazarlar

Banu Özevin Tokinan (Türkçe Uyarlama Sorumlu Yazarı).

Amaç

Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri’nin temel amacı, müzik icracılarının performans öncesinde, sırasında ve sonrasında yaşadıkları kaygı düzeyini standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu envanter, özellikle müzik performans kaygısının çok boyutlu doğasını yakalamayı hedefler.

Türkçe uyarlama çalışmasının spesifik amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bu ölçeği Türk kültür ve dil yapısına uygun hale getirerek, Türkiye’deki müzisyen popülasyonunun kaygı düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirleyebilmesini sağlamaktır. Bu sayede, kaygı müdahale programlarının etkinliği ölçülebilir ve risk altındaki bireyler tespit edilebilir.

Yapı

KMPAE, ölçtüğü psikolojik yapı olarak Müzik Performans Kaygısını ele alır. Bu yapı, sadece sahne korkusundan ibaret olmayıp, performans sırasında ortaya çıkan bilişsel (olumsuz düşünceler), somatik (fiziksel belirtiler) ve duygusal (korku, endişe) bileşenleri içeren karmaşık bir durumdur.

Envanter, 25 madde aracılığıyla bu kaygıyı beş farklı alt boyutta incelemektedir. Bu alt boyutlar genellikle endişe, bedensel belirtiler, öz-saygı eksikliği, kaçınma davranışları ve olumsuz değerlendirme korkusu gibi performans kaygısının farklı veçhelerini temsil eder. Bu çok boyutlu yapı, araştırmacıların kaygının kaynağını daha detaylı analiz etmesine olanak tanır.

Geçerlik

Tokinan (2013) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, envanterin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla gerekli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar genellikle, ölçek maddelerinin kuramsal olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemeyi içerir.

Yapı geçerliği, genellikle doğrulayıcı veya açıklayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilir. Uyarlama çalışması, Türkçe formun orijinal ölçeğin boyut yapısını koruyup korumadığını incelemiş ve Türk popülasyonu için ölçeğin kültürel uygunluğunu ve geçerliğini destekleyen bulgular sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, maddelerin iç tutarlılığı ve zaman içinde ölçüm sonuçlarının kararlılığı ile değerlendirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, KMPAE’nin genel ve alt boyutlar bazında iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, envanterdeki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı, yani müzik performans kaygısını ölçtüğünü göstermektedir. Bu psikometrik özellik, ölçeğin bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğinin temel göstergesidir.

Faktör Analizi

Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri’nin Türkçe uyarlaması sırasında gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin orijinal yapısını destekler nitelikte sonuçlar vermiştir. Analiz sonucunda, envanterin 25 maddesinin 5 farklı alt boyuta ayrıldığı doğrulanmıştır.

Bu 5 alt boyutlu yapı, müzik performans kaygısının doğuştan gelen veya edinilmiş farklı bileşenlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine imkan tanır. Faktör yüklerinin incelenmesi, maddelerin ilgili alt boyutlara güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koyarak ölçeğin yapısal geçerliliğini pekiştirmiştir.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 25 madde ve 5 alt boyuttan oluşan öz bildirim envanteri.

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal).

Population Group: Müzik icracıları, müzik öğrencileri ve profesyonel müzisyenler.

Age Group: Genellikle ergenlik ve yetişkinlik dönemi müzisyenleri.

Population Details: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki üniversitelerin müzik eğitimi bölümlerinde öğrenim gören öğrencileri içermiştir.

Test Methodology: Maddeler, katılımcıların müzik performansıyla ilgili yaşadıkları kaygı düzeyini belirtmelerini isteyen ifadelerden oluşur. Derecelendirme, 6’lı Likert tipi bir ölçek kullanılarak yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikoloji, Müzisyenler, Anksiyete, Sahne Korkusu, Performans, Uyarlama, Faktör Analizi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama çalışması için ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Banu Özevin Tokinan)

Correspondence Address: Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü (2013 itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricilerinden izin alınarak Türkçe uyarlama süreci tamamlanmıştır. Envanterin Türkçe formunun yayınlandığı ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yapıldığı yıl 2013‘tür. Kullanım ve ücret koşulları için sorumlu yazar Banu Özevin Tokinan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makalenin PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kefad.ahievran.edu.tr

Kaynaklar

Tokinan, B. Ö. (2013). Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanterini Türkçeye Uyarlama çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 53-65.

Ek olarak, ölçeğin tam PDF içeriği bu adresten indirilebilir: The original PDF can be downloaded here: kenny-muzik-performans-kaygisi-envanteri-toad.pdf

Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri Maddeleri

Envanter toplamda 25 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda, envanterden seçilmiş örnek maddeler verilmiştir:

• Sık sık bir şeyler yapacak gücü bulmakta zorlanırım.
• Sıkça, hayatın bana verebileceği fazla bir şey olmadığını düşünürüm.
• Performans sonrasında iyi çalabildim mi diye endişelenirim.