Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri

Özet

Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri (MPAE-G), genç müzisyenlerde performans kaygısını ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış 15 maddelik bir ölçektir. Orijinal ölçeğin adaptasyonu, A. Kafadar tarafından 2009 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü’nde tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, özellikle piyano eğitimi alan öğrenciler üzerinde yoğunlaşmış ve ölçeğin Türk popülasyonunda müzik performansı anksiyetesini güvenilir bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir.

MPAE-G, bireylerin performans öncesi ve sırasındaki bilişsel ve somatik kaygı belirtilerini değerlendirmektedir. Ölçek, 0 (hiçbir zaman) ile 6 (her zaman) arasında değişen 6’lı Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır ve tek faktörlü bir yapı (genel performans anksiyetesi) içerdiği varsayımıyla yorumlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Müzik Performansı Anksiyetesi, Envanter, Genç Müzisyenler, Piyano Öğrencileri, Psikolojik Ölçüm, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Alev Sezer (Sorumlu Yazar), A. Kafadar (Uyarlama Çalışması).

[quads id=5]

Amaç

Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri’nin temel amacı, ergenlik dönemindeki veya genç yetişkinlik öncesi müzik eğitimi alan bireylerde sahne performansı sırasında yaşadıkları kaygı düzeyini nicel olarak ölçmektir. Bu envanter, özellikle müzik alanında profesyonel veya yarı profesyonel eğitim gören gençlerin yaşadığı spesifik performans kaygısını tespit etmede kritik bir araçtır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve genç piyano öğrencileri popülasyonu için uygunluğunu test etmeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, eğitimciler ve psikologlar için müzisyenlere yönelik özel müdahale programları geliştirmede temel oluşturmaktadır.

Yapı

Ölçek, temel olarak Müzik Performansı Anksiyetesi (MPAE) yapısını ölçmektedir. MPA, bir sanatçının halka açık bir ortamda müzikal bir performans sergileme beklentisi veya eylemi sırasında yaşadığı, fiziksel ve bilişsel belirtilerle karakterize edilen yoğun kaygı durumudur. Bu durum, genellikle performans kalitesini olumsuz etkilemektedir.

Türkçe uyarlamada, sınırlı örneklem büyüklüğü nedeniyle çok faktörlü yapının geçerliliği test edilememiştir. Bu nedenle, uyarlanan ölçek, zorunlu olarak tek faktörlü bir boyut (genel performans anksiyetesi) içeriyor gibi değerlendirilmelidir. Bu tek faktör, bireyin hem bilişsel endişelerini (başarısızlık korkusu) hem de somatik tepkilerini (terleme, kas gerginliği) kapsamaktadır.

Geçerlik

Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri (MPAE-G) için yapılan geçerlik çalışmaları, ayırt edici geçerliliğe odaklanmıştır. Çalışmada, piyano eğitimi alan öğrenciler grubu ile kontrol grubu arasında MPAE-G puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (P < 0.001).

• Piyano Öğrencileri Grubu: Ortalama puan 28.43 ± 12.33
• Kontrol Grubu: Ortalama puan 42.57 ± 14.37

Bu sonuçlar, MPAE-G’nin performans anksiyetesi yaşayan müzisyenleri, bu kaygıyı daha az yaşayan veya yaşamayan bireylerden başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin ayırt edici geçerliliğinin mevcut olduğunu kanıtlamaktadır. Ancak, katılımcı sayısının azlığı nedeniyle yapı geçerliliğini destekleyecek bir faktör analizi gerçekleştirilememiştir.

Güvenirlik

15 maddelik MPAE-G’nin Türkçe versiyonunun iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Başlangıçta bu katsayı 0.78 olarak saptanmıştır, bu da anketin yüksek derecede güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Yapılan analizler sonucunda, 10. sorunun çıkarılmasının iç tutarlılık katsayısını daha da artırdığı belirlenmiştir. Onuncu madde çıkarıldığında, Cronbach Alfa değeri 0.783’ten 0.817’ye yükselmiştir. Bu iyileştirilmiş değer (0.817), ölçeğin genç müzisyenler popülasyonunda oldukça yüksek ve kabul edilebilir düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri’nin uyarlama çalışmasında, örneklem sayısının yetersizliği nedeniyle sağlıklı bir faktör analizi gerçekleştirilememiştir. Sağlıklı bir analiz için, ölçekteki madde sayısının (15) en az 10 katı kadar deneğin (yaklaşık 150) çalışmaya dahil edilmesi gerekmekteydi.

Türkiye’de ilgili yaş grubunda piyano eğitimi gören öğrenci sayısının o dönemde yaklaşık 120 civarında olması, ideal örneklem büyüklüğüne ulaşmayı imkansız kılmıştır. Bu kısıtlama göz önüne alındığında, orijinal ölçekte Osborne tarafından saptanan çoklu faktör yapısının, bu Türkçe uyarlama için de aynen geçerli olduğu söylenememektedir. Bu nedenle, ölçek tek faktör boyutu (performans anksiyetesi) içeriyor gibi değerlendirilmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: 15 maddeden oluşan öz bildirim envanteri

Language Available: Türkçe

Population Group: Müzik eğitimi alan gençler (özellikle piyano öğrencileri)

Age Group: Gençler ve ergenler.

Population Details: Piyano öğrencileri ve kontrol grubu (Türkiye’deki müzik eğitimi kurumlarında öğrenim görenler).

Test Methodology: 6’lı Likert Tipi Derecelendirme (0=hiçbir zaman – 6=her zaman).

Anahtar Kelimeler

MPAE-G, Müzik Kaygısı, Piyano Performansı, Öz Bildirim Ölçeği, Cronbach Alfa, Ayırt Edici Geçerlik, Yüksek Lisans Tezi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: N/A

Affiliation Email addresses: [email protected] (Alev Sezer/Kafadar)

Correspondence Address: Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek adaptasyonu A. Kafadar tarafından 2009 yılında yüksek lisans tezi olarak tamamlanmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar Alev Sezer ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Uyarlama çalışmasına ait orijinal PDF dokümanı aşağıdaki adresten indirilebilir: gencler-icin-muzik-performansi-anksiyetesi-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

• Kafadar, A. (2009). Piyanistler örneğinde müzisyenlere özgü performans anksiyetesi. (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
• Tez Kaynağına Erişim Linki: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Gençler İçin Müzik Performansı Anksiyetesi Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Ölçek 15 maddeden oluşmaktadır.
• Sıklıkla performans kabiliyetim hakkında endişe duyarım (2. madde)
• Dinleyici karşısında çalarken ellerim terler (9. madde)
• Performansımdan hemen önce sinirli hissederim (12. madde)
• Performansım sırasında kaslarımı gergin hissederim (15. madde)