Çarkçı Bale Lisans Öğrencileri Performans Kaygısı Ölçeği’

Özet

Çarkçı Bale Lisans Öğrencileri Performans Kaygısı Ölçeği, 2020 yılında Çarkcı ve Sertelin-Mercan tarafından geliştirilen bir psikometrik araç olup, özellikle bale eğitimi alan lisans öğrencilerinin yaşadığı sahne ve sınav performanslarına özgü kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmıştır. Bu ölçek, performans sanatları alanında çalışan öğrencilerin psikolojik ihtiyaçlarını ve baskı altında hissettikleri performans kaygısı seviyelerini bilimsel yöntemlerle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe kültür ve eğitim bağlamında geçerliğini ve güvenirliğini test etmeyi hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Bale, Performans Kaygısı, Lisans Öğrencileri, Konservatuvar, Psikometri, Ölçek Uyarlama, Sahne Kaygısı, Çarkcı, Sertelin-Mercan.

Yazarlar

Çarkcı, J., Sertelin-Mercan, C.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bale lisans programlarında öğrenim gören öğrencilerin akademik ve sanatsal performansları sırasında deneyimledikleri kaygı düzeylerini standardize edilmiş bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitimcilerin ve psikolojik danışmanların, yüksek performans beklentileri altında çalışan öğrencileri belirlemesine ve onlara yönelik uygun müdahale programları geliştirmesine olanak tanır.

Ölçeğin uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türkiye’deki bale eğitimi bağlamında korunduğunu ve kültürel olarak geçerli olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Bu, bale ve sahne sanatları alanındaki araştırmacılar için güvenilir bir ölçme aracı sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, temel olarak Performans Kaygısı yapısını ölçmektedir. Performans kaygısı, genellikle bireyin değerlendirilmeye tabi tutulacağı bir görev veya etkinlik öncesinde, sırasında veya sonrasında yaşadığı yoğun gerginlik, endişe ve fizyolojik uyarılma durumudur. Bale öğrencileri için bu yapı, teknik yeterlilik, fiziksel görünüm ve sanatsal ifade endişeleri gibi spesifik alt boyutları içerebilir.

Bu bağlamda ölçek, öğrencilerin hem bilişsel (başarısızlık korkusu, eleştirilme endişesi) hem de somatik (kalp çarpıntısı, terleme, kas gerginliği) kaygı belirtilerini bale performans ortamına özgü maddelerle değerlendirir.

Geçerlik

Çarkcı ve Sertelin-Mercan tarafından yürütülen 2020 tarihli çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemiştir. Ölçeğin geçerlik çalışması, ölçeğin gerçekten de bale lisans öğrencilerindeki performans kaygısını ölçüp ölçmediğini belirlemeyi amaçlamıştır.

Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması kapsamında yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik (benzer kaygı ölçekleri ile korelasyon) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik sonuçları, ilgili akademik makalede (Konservatoryum – Conservatorium, Cilt 7, Sayı 1) mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını incelemeyi hedeflemiştir. Yüksek güvenirliğe sahip bir ölçek, aynı bireyden farklı zamanlarda veya farklı maddelerle tutarlı sonuçlar almayı sağlar.

Uyarlama çalışmasında, muhtemelen Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi yaygın güvenirlik yöntemleri kullanılmıştır. Güvenirlik değerleri, ölçeğin performans kaygısı düzeylerini tutarlı bir biçimde ölçme yeteneğine sahip olduğunu göstermek için kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, Çarkçı Bale Lisans Öğrencileri Performans Kaygısı Ölçeği’nin faktör yapısının Türk örnekleminde doğrulanması için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin performans kaygısının teorik olarak öngörülen alt boyutlarını (örneğin, somatik kaygı, bilişsel kaygı) ne kadar iyi temsil ettiğini gösterir.

Yapılan analizler, ölçek maddelerinin orijinal yapıyla tutarlı bir şekilde belirli faktörler altında toplandığını doğrulamak için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) içermiş olabilir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğinin önemli bir kanıtıdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Kaynak verilerde derecelendirme bilgisi mevcut değildir, ancak tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme formatı (örneğin, 4’lü veya 5’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Performans Sanatları Öğrencileri

Yaş Grubu: Lisans Öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Konservatuvar veya Güzel Sanatlar Fakülteleri bünyesindeki bale ve dans ana sanat dallarında öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Öğrenciler, bale performansları veya sınavları bağlamında kendi kaygı düzeylerini değerlendirirler.

Anahtar Kelimeler

Performans Kaygısı, Bale Eğitimi, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Konservatuvar Öğrencisi, Sanatsal Performans.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynak veride mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Çare Sertelin Mercan, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı (Yazarın kurumu temel alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2020 yılında yayımlanan bir geçerlik ve güvenirlik çalışması ile tanıtılmıştır. Ölçeğin kullanımı için izin ve telif hakkı koşulları, sorumlu yazar Çare Sertelin Mercan ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanım şartları için makalenin yayınlandığı dergi politikaları da önemlidir.

Kaynaklar

• Çarkcı, J. & Sertelin-Mercan, C. (2020). ‘Çarkçı Bale Lisans Öğrencileri Performans Kaygısı Ölçeği’ geçerlik güvenirlik çalışması. Konservatoryum – Conservatorium, 7(1), 57-78. https://doi.org/10.26650/CONS2020-0020

• Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1190683

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: carkci-bale-lisans-ogrencileri-performans-kaygisi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Çarkçı Bale Lisans Öğrencileri Performans Kaygısı Ölçeği’ Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen Çarkcı ve Sertelin-Mercan (2020) makalesinde detaylı olarak bulunmaktadır ve bu makale üzerinden temin edilmelidir.