Kendinle Konuşma Ölçeği

Özet

Kendinle Konuşma Ölçeği (KKÖ), bireylerin içsel diyaloglarını, yani kendileriyle kurdukları bilişsel iletişim biçimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçeğin Türkçe adaptasyonu, özellikle beden eğitimi ve spor bilimleri alanındaki popülasyonlar için gerçekleştirilmiştir. Ölçek, spor ve performans bağlamlarında öz-konuşmanın yapısını ve işlevini (motivasyonel, talimat verici, pozitif veya negatif) belirlemeye odaklanmıştır. Nazmi Bayköse tarafından 2018 yılında yapılan bu uyarlama çalışması, KKÖ’nün Türk kültürüne ve diline uygunluğunu, geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak ortaya koymayı amaçlamıştır.

Ölçek, genellikle spor psikolojisi araştırmalarında, sporcuların veya öğrencilerin performanslarını ve duygusal durumlarını nasıl yönettiklerini anlamak için kullanılan önemli bir bilişsel strateji değerlendirme aracıdır. Adaptasyon çalışması, ölçeğin beden eğitimi dersi alan öğrenciler üzerindeki psikometrik özelliklerini inceleyerek alanyazına katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kendinle Konuşma, Öz-Konuşma, Spor Psikolojisi, Beden Eğitimi, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler, Uyarlama.

Yazarlar

Nazmi Bayköse

Amaç

Kendinle Konuşma Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kendilerine yönelik içsel konuşmalarının sıklığını, yönünü (pozitif/negatif) ve işlevini (motivasyonel/talimat verici) sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle performans gerektiren ortamlarda, bireylerin bilişsel süreçlerini anlamlandırmaya yardımcı olur.

Ölçeğin 2018 yılındaki adaptasyon çalışması, orijinal formun psikometrik yapısını Türk örnekleminde, özellikle Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan makalede belirtildiği gibi, beden eğitimi dersi alan öğrenciler bağlamında doğrulamayı ve geçerli bir Türkçe ölçme aracı sunmayı hedeflemiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

KKÖ’nün ölçtüğü temel psikolojik yapı Öz-Konuşmadır (Self-Talk). Öz-konuşma, bireyin kendi içinde yürüttüğü, bilinçli veya yarı bilinçli, içsel diyalogları ifade eder. Bu diyaloglar, bireyin duygusal tepkilerini, motivasyon düzeyini ve motor becerileri üzerindeki kontrolünü etkileyen önemli bir bilişsel müdahale biçimidir.

Ölçek genellikle, öz-konuşmayı iki ana boyutta inceler: 1) İçerik (Pozitif/Negatif) ve 2) İşlev (Motivasyonel/Talimat Verici). Bu boyutlar, bireyin performans öncesinde, sırasında ve sonrasında kullandığı içsel stratejilerin kalitesini ve etkisini belirlemeye yarar. Spor psikolojisi alanında, pozitif ve talimat verici öz-konuşmanın performansı artırdığı, negatif öz-konuşmanın ise kaygı ve performans düşüklüğüne yol açtığı kabul edilmektedir.

Geçerlik

Kendinle Konuşma Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonu (Bayköse, 2018) kapsamında, ölçeğin yapısal geçerliği incelenmiştir. Yapılan adaptasyon çalışmalarında, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığı test edilir.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik makale (Bayköse, 2018) ölçeğin yapı geçerliğini destekleyen istatistiksel kanıtlar sunmaktadır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktör yapısı altında toplandığını göstermelidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları da adaptasyon sürecinin kritik bir parçasını oluşturmaktadır. Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Bayköse (2018) çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır.

Yayınlanan makalede (Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi), ölçeğin genel ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayılarının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir, bu da KKÖ’nün Türk örnekleminde güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Kendinle Konuşma Ölçeği’nin faktör yapısının belirlenmesi amacıyla adaptasyon çalışmasında faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler genellikle, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyutu temsil ettiğini saptamak için yapılır.

Adaptasyon çalışmalarında, genellikle orijinal ölçeğin faktör yapısını korumak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tercih edilir. Bayköse (2018) çalışması, ölçeğin beden eğitimi dersi öğrencileri üzerindeki faktör yapısının orijinal ölçekteki teorik yapıyı desteklediğini göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Orijinal ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu).

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme beklenmektedir, ancak detaylar belirtilmemiştir).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Akademik çalışma bağlamında beden eğitimi dersi alan öğrenciler ve sporcular.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite öğrencileri (adaptasyon çalışması örneklemine dayanarak).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi’nde yayınlandığı üzere, yükseköğretim kurumlarındaki beden eğitimi öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik özelliklerin belirlenmesi amacıyla anket yöntemiyle toplanan veriler üzerinden faktör analizi, iç tutarlılık ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öz-Konuşma, İçsel Diyalog, Performans Psikolojisi, Bilişsel Stratejiler, Sporcu, Öğrenci, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Genellikle yazarın bağlı bulunduğu üniversite veya kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgisi net değildir; ancak akademik kullanım için genellikle yazarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı (Adaptasyon): 2018.

Orijinal PDF Linki: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: kendinle-konusma-olcegi-toad.pdf

Makale Linki: Adaptasyon çalışmasının yayımlandığı dergi makalesine ait link: dergipark.gov.tr

Kaynaklar

• Bayköse, N. (2018). Kendinle Konuşma Ölçeği’nin (KKÖ) deden eğitimi dersi için geçerlilik ve güvenilirliği. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 8-16.

Kendinle Konuşma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Dolayısıyla, bu bölümde maddeler listelenememiştir. Detaylı maddeler için yukarıda belirtilen akademik makaleye (Bayköse, 2018) başvurulması gerekmektedir.