Durumsal Kendini Affetme Ölçeği

Özet

Durumsal Kendini Affetme Ölçeği (State Self-Forgiveness Scale, SSFS) orijinal olarak İngilizce geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, bireyin belirli bir hata, yanlış ya da ahlaki başarısızlık sonrasında deneyimlediği anlık, durumsal kendini affetme düzeyini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Gökçen Aydın ve Oya Yerin-Güneri tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda kullanılabilirliğini sağlamak üzere faktör yapısı ve güvenirliğini test etmeye odaklanmıştır. Bu uyarlama, psikoloji alanında durumsal affetme süreçlerini inceleyen araştırmacılar için önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kendini affetme, durumsal affetme, State Self-Forgiveness Scale, SSFS, psikometrik, uyarlama, affetme, bilişsel süreçler.

Yazarlar

Gökçen Aydın, Oya Yerin-Güneri.

[quads id=5]

Amaç

Durumsal Kendini Affetme Ölçeği’nin temel amacı, bir bireyin yakın zamanda gerçekleşen, spesifik bir olaya veya hataya karşı geliştirdiği kendini affetme tepkisini ölçmektir. Ölçek, bireyin bu durum karşısında yaşadığı pişmanlık, sorumluluk kabulü, bilişsel yeniden çerçeveleme ve duygusal çözülme gibi süreçleri ne ölçüde tamamladığını değerlendirir.

Türkçe uyarlama çalışmasının (Aydın & Yerin-Güneri, 2017) özel amacı ise, orijinal SSFS’nin psikometrik özelliklerinin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sınayarak, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak Türk psikoloji literatürüne kazandırmaktır. Bu sayede, Türkiye’deki araştırmacılar durumsal kendini affetme değişkenini standardize edilmiş bir yöntemle inceleyebilmektedir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki “Durumsal Kendini Affetme” (State Self-Forgiveness) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin genel bir kişilik özelliği olarak affediciliğinden (Dispositional Self-Forgiveness) farklıdır; belirli bir zamanda ve belirli bir olay bağlamında ortaya çıkan geçici duygusal ve bilişsel durumu ifade eder. Durumsal kendini affetme, genellikle üç ana bileşeni içerir:

• Sorumluluk Kabulü: Hatanın veya zararın sorumluluğunu kabul etme.
• Duygusal Çözülme: Suçluluk, utanç veya nefret gibi olumsuz duygulardan kurtulma.
• Yeniden Bağlanma/Onarım: Kendini geleceğe odaklanarak onarma ve içsel barışı sağlama.

Ölçek, bu durumsal affetme sürecinin ne kadar ilerlediğini yansıtan maddelerden oluşur, böylece müdahale programlarının etkinliği gibi zamana bağlı değişimler ölçülebilir.

Geçerlik

Ölçekle ilgili kaynak içerikte spesifik geçerlik değerleri (“-“) belirtilmemiştir. Ancak, Aydın ve Yerin-Güneri’nin (2017) çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini test etmeyi amaçladığından, yapı geçerliğine dair kanıtlar sunulmuştur. Yapı geçerliği, genellikle faktör analizleri (doğrulayıcı veya açımlayıcı) kullanılarak ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini belirler. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türkçe versiyonunda da korunduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerleri de açıkça belirtilmemiştir (“-“). Bir uyarlama çalışmasında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach’s Alpha) ve test-tekrar test yöntemleri ile değerlendirilir. İç tutarlılık, ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir. Aydın ve Yerin-Güneri (2017), çalışmalarında Türkçe versiyonun güvenilirliğini incelemiş ve kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmiş olmalıdırlar, zira çalışmanın başlığı doğrudan güvenirliği test etmeye odaklanmıştır.

Faktör Analizi

Aydın ve Yerin-Güneri (2017) tarafından sunulan referans, çalışmanın temel hedeflerinden birinin “Testing factor structure” (Faktör yapısını test etme) olduğunu açıkça belirtmektedir. Bu, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapısıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek amacıyla faktör analizine tabi tutulduğu anlamına gelir. Orijinal ölçek genellikle tek boyutlu bir yapıyı ölçer; bu nedenle adaptasyon çalışmasında da tek faktörlü bir yapının doğrulanmaya çalışıldığı veya Türk örnekleminde ortaya çıkan faktör sayısının incelendiği varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlaması açısından kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmese de, standart psikolojik ölçeklerde sıklıkla kullanılan 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme formatına sahip olması muhtemeldir.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama yapılmıştır).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde uygulanır).

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir.

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, Denizli, Türkiye’de EJER 4. Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi bağlamında sunulmuştur.

Test Metodolojisi: Bireylerden, belirtilen bir duruma ilişkin kendini affetme düzeylerini verilen derecelendirme ölçeği üzerinde işaretlemeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçüm, iç tutarlılık, yapı geçerliği, Likert ölçeği, suçluluk, pişmanlık.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için iletişim adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe adaptasyon çalışması 2017 yılında sunulmuştur.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, akademik araştırmalarda kullanımı ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Gökçen Aydın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım hakları, orijinal ölçeğin yazarlarına ve adaptasyonu yapan araştırmacılara aittir.

Kaynaklar

Aydın, G., & Yerin-Güneri, O. (2017). Testing factor structure and reliability of Turkish version of State Self-Forgiveness Scale (SSFS). EJER 4th International Eurasian Educational Research Congress. Denizli, Turkey.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

durumsal-kendini-affetme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Durumsal Kendini Affetme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte Durumsal Kendini Affetme Ölçeği’nin (SSFS) maddeleri sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanmış makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.