Keller Eğilim Yapı Testi

Özet

Keller Eğilim Yapı Testi, bireylerin belirli alanlardaki doğal eğilimlerini ve yetenek yapılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçme aracıdır. Türkiye uyarlaması, Emel Ültanır ve Gülay Ültanır tarafından 2003 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu adaptasyon çalışması, testin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu değerlendirerek, özellikle çocuk ve ergenlerin mesleki yönlendirilmesi süreçlerinde kullanılmasına olanak sağlamıştır. Test, toplam 40 maddeden oluşmakta ve iki temel alt boyutta bireyin eğilimlerini yapılandırmaktadır.

Orijinal yapısı itibarıyla, bireylerin nesne (elle yapılan işler) ve işlev (kavramsal veya edinimsel süreçler) alanlarındaki yatkınlıklarını saptamayı hedefler. Psikometrik özellikleri, özellikle Kapsam Geçerliği ve güvenirlik çalışmalarına odaklanılarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğilim Testi, Eğilim Testi, Mesleki Rehberlik, Psikometrik Araç, Adaptasyon, Kapsam Geçerliği, Çocuk Eğilimi, Metal İşçiliği, Yapısal Test.

Yazarlar

Emel Ültanır, Gülay Ültanır

Amaç

Keller Eğilim Yapı Testi’nin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin) akademik ve mesleki tercihlerine ışık tutacak, doğuştan gelen veya erken yaşta gelişen yapısal eğilimlerini belirlemektir. Test, bireyin hangi tür nesnelerle çalışmaya veya hangi tür işlevleri yerine getirmeye daha yatkın olduğunu saptayarak, isabetli bir eğilim testi sonucu sunmayı amaçlar.

Türkiye uyarlaması, orijinal testin sunduğu mesleki eğilim yapılarının Türk popülasyonu üzerindeki geçerliliğini ve güvenirliğini kanıtlamak ve bu aracı eğitim danışmanlığı alanına kazandırmak amacıyla yapılmıştır.

Yapı

Test, bireyin eğilimini ölçmek üzere tasarlanmış 40 maddeden oluşur ve bu maddeler iki temel alt boyuta ayrılmıştır. Bu alt boyutlar, bireyin yeteneklerini somut ve soyut alanlarda kategorize etmeye yardımcı olur:

• Nesne Boyutu (20 Madde): Bireyin somut materyallerle, fiziksel araçlarla veya belirli nesnelerle çalışma eğilimini ölçer. Örnek olarak “Metal işçiliği” gibi pratik ve teknik alanlara olan yatkınlıklar değerlendirilir.
• İşlev Boyutu (20 Madde): Bireyin soyut süreçleri, eylemleri veya kavramsallaştırmaları gerçekleştirme eğilimini ölçer. Örnek olarak “Toplamak, edinmek” gibi organizasyonel, bilişsel veya operasyonel yetenekler değerlendirilir.

Geçerlik

Testin Türkiye adaptasyon sürecinde geçerlik çalışmaları, ağırlıklı olarak kapsam geçerliği yöntemi kullanılarak yapılmıştır.

Kapsam Geçerliği: Bu yöntem, test maddelerinin, ölçülmek istenen eğilim yapılarını temsil etme derecesini uzman görüşleri aracılığıyla değerlendirmeyi içerir. Ültanır ve Ültanır (2003), testin orijinal yapısının Türk kültüründeki mesleki eğilim spektrumunu ne ölçüde kapsadığını belirlemek için bu yöntemi uygulamıştır.

Güvenirlik

Testin güvenirlik düzeyini saptamak amacıyla özel bir uygulama stratejisi izlenmiştir. Güvenirliği sağlamak için test, cinsiyete dayalı farklılıkları incelemek üzere ayrı ayrı erkek ve kız çocuklara uygulanmıştır.

Bu uygulama, testin farklı demografik gruplarda tutarlı sonuçlar üretip üretmediğini gösteren bir iç tutarlılık veya test-tekrar test güvenirlik analizine zemin hazırlamıştır, ancak raporda spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin Cronbach Alfa) belirtilmemiştir. Uygulamanın amacı, ölçüm sonuçlarının cinsiyetten bağımsız olarak tutarlı yapıyı koruyabildiğini göstermektir.

Faktör Analizi

Kaynak metinde açık bir faktör analizi yöntemi (örneğin Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) belirtilmemiş olsa da, testin yapısı iki temel alt boyuta dayanmaktadır: Nesne ve İşlev.

Bu iki temel alt boyutun varlığı (Nesne için 20 madde, İşlev için 20 madde), testin orijinal yapısının iki faktörlü bir model üzerine kurulduğunu göstermektedir. Kapsam Geçerliği çalışmaları sırasında bu yapısal ayrımın Türk örnekleminde de korunduğu varsayılmıştır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Yapılandırılmış Eğilim Testi

Language Available: Türkçe (Türk Uyarlaması)

Population Group: Çocuklar ve Ergenler

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle mesleki eğilimin gelişmeye başladığı okul çağındaki çocuklar)

Population Details: Testin güvenirliği için erkek ve kız çocuklar üzerinde ayrı ayrı uygulamalar yapılmıştır.

Test Methodology: Bireyin eğilim gösterdiği mesleki veya teknik alanları belirlemeye yönelik maddelerden oluşur. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Geçerlik, Güvenirlik, Psikolojik Ölçüm, Yetenek, Eğilim, Ültanır, Keller Testi, Mesleki Gelişim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Emel Ültanır için)

Correspondence Address: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Testin Türkiye uyarlaması 2003 yılında yayımlanmıştır. Ölçek, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan makale ile bilimsel kullanıma sunulmuştur. İletişim ve izin süreçleri için sorumlu yazar Emel Ültanır ile irtibat kurulması önerilmektedir.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: keller-egilim-yapi-testi-toad.pdf

Kaynaklar

Ültanır, E. ve Ültanır, G. (2003). Keller Eğilim Yapı Testinin adaptasyon çalışmaları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 8-19.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: efdergi.ibu.edu.tr

Keller Eğilim Yapı Testi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

2 temel alt boyut 40 Madde

• Nesne(20): Metal işçiliği
• İşlev(20): Toplamak, edinmek