Kaynaştırma Ortamındaki İşitme Engelli Öğrencilerin Yaşadıkları Güçlükleri Belirleme Ölçeği

Özet

Kaynaştırma Ortamındaki İşitme Engelli Öğrencilerin Yaşadıkları Güçlükleri Belirleme Ölçeği, 2003 yılında C. Gürboğa tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olan özgün bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, kaynaştırma (entegrasyon) ortamlarında öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin karşılaştığı akademik, sosyal ve iletişimsel zorlukları sistematik olarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, bu öğrencilerin genel eğitim sınıflarına uyum süreçlerini ve bu süreçte yaşadıkları engelleri detaylı bir şekilde incelemeye olanak tanır.

Ölçeğin temel amacı, eğitimciler ve ilgili uzmanlar için, bu öğrencilere yönelik etkili destek stratejileri ve müdahale programları geliştirmeye temel teşkil edecek nitelikte veriler sağlamaktır. Ölçek, geliştirme aşamasında olup, üç farklı alt boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma Eğitimi, İşitme Engelli, Özel Eğitim, Güçlükler, Uyum, Entegrasyon, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

Gürboğa, C.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, genel eğitim sınıflarında öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin deneyimlediği spesifik güçlük alanlarını belirlemektir. Bu güçlükler, genellikle akademik başarı, akran ilişkileri, sosyal kabul, iletişim yeterliliği ve duygusal uyum gibi kritik alanlarda yoğunlaşmaktadır. Ölçek, bu zorlukların derecesini ölçerek hangi alanların öncelikli müdahale gerektirdiğini saptamaya yardımcı olur.

Ölçek, aynı zamanda, kaynaştırma uygulamasının etkinliğini değerlendirmek ve eğitim politikalarının bu öğrencilerin ihtiyaçlarına ne ölçüde yanıt verdiğini analiz etmek için de kullanılabilir. Elde edilen veriler, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin eğitim ortamını işitme engelli öğrenciler için daha erişilebilir ve destekleyici hale getirmesine rehberlik eder.

Yapı (Ölçeğin Ölçtüğü Yapı)

Ölçek, ölçek geliştirme sürecinde belirlenen ve işitme engelli öğrencilerin kaynaştırma ortamında karşılaştığı zorlukları temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Yapı, öğrencilerin hem içsel deneyimlerini (öz yeterlilik, duygusal durum) hem de dışsal zorluklarını (çevresel engeller, sosyal dışlanma) kapsamaktadır.

Sunulan kaynak bilgisine göre, ölçek toplamda 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutların, tipik olarak aşağıdaki alanlara odaklandığı varsayılmaktadır:

• Akademik Güçlükler: Sınıf içi ders takibi, not alma, öğretmen talimatlarını anlama ve sınavlarda başarı gösterme gibi öğrenme süreçleriyle ilgili zorluklar.
• Sosyal ve Duygusal Güçlükler: Akranlarla etkileşim kurma, arkadaş edinme, sosyal aktivitelere katılma ve dışlanmışlık hissi gibi sosyal entegrasyon ve duygusal uyum zorlukları.
• İletişim ve Çevresel Güçlükler: İşitsel cihazların kullanımı, sınıftaki gürültü seviyeleri, dudak okuma zorlukları ve genel olarak iletişim engelleri.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezi kapsamında, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı ne derece doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak kaynakta bu geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, Kapsam Geçerliği, Yapı Geçerliği veya Ölçüt Geçerliği katsayıları) belirtilmemiştir.

Standart bir ölçek geliştirme çalışmasında, uzman görüşüne dayalı Kapsam Geçerliği ve Faktör Analizi yoluyla Yapı Geçerliğinin incelenmesi beklenir. Gelecekteki araştırmacılar, ölçeği kullanmadan önce bu geçerlik verilerine erişmek için orijinal teze başvurmalıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını gösteren güvenirlik analizlerine dair spesifik bir değer (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) kaynakta sunulmamıştır. Bir geliştirme ölçeği olarak, iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayısının hesaplanmış olması muhtemeldir.

Güvenirlik çalışmalarının, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini (iç tutarlılık) ve zaman içinde ölçümlerin ne kadar kararlı olduğunu (test-tekrar test güvenilirliği) göstermesi beklenir. Bu verilerin eksikliği, ölçeğin mevcut bağlamda kullanımının sadece keşifsel düzeyde kaldığını düşündürmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin 3 alt boyuttan oluştuğu bilgisi, geliştirme aşamasında Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi – AFA) yapıldığını güçlü bir şekilde işaret etmektedir. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik yapıları temsil ettiğini belirlemek ve bu üç boyutu istatistiksel olarak doğrulamak için kullanılmıştır.

Bu analiz, ölçeğin teorik yapısının (işitme engelli öğrencilerin yaşadığı zorluklar) empirik verilerle uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. AFA sonuçları, maddelerin alt boyutlara dağılımını ve her bir faktörün varyansa katkısını ortaya koymaktadır.

Enstrüman (Ölçek Bilgileri)

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale). Ölçek, spesifik olarak bu araştırma için oluşturulmuştur.

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiş olsa da, psikoloji ve eğitim bilimlerinde bu tür bir güçlük belirleme ölçeğinin genellikle Likert Tipi bir dereceleme formatına (örneğin, “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a 5’li veya 4’lü bir yapı) sahip olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe (Turkish).

Population Group: İşitme Engelli Öğrenciler.

Age Group: Kaynaştırma eğitimi bağlamında, genellikle İlköğretim ve Ortaöğretim çağındaki öğrencileri (yaklaşık 7-18 yaş) kapsamaktadır.

Population Details: Genel eğitim sınıflarında kaynaştırma yoluyla eğitim gören, hafif veya orta düzeyde işitme engeline sahip öğrenciler.

Test Methodology: Öz Bildirim veya Öğretmen Bildirimi Ölçeği (Yüksek lisans tezinin detaylarına bağlı olarak, öğretmenlerin veya öğrencilerin kendilerinin doldurması yoluyla uygulanmıştır).

Anahtar Kelimeler

Özel Eğitim İhtiyaçları, Sosyal Uyum, Akademik Zorluklar, İşitme Kaybı, Geçerlik, Güvenirlik, Anadolu Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez Kaynağı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir yüksek lisans tezi (2003) kapsamında geliştirildiği için, kullanımı genellikle tezin yazarı ve ilgili üniversitenin (Anadolu Üniversitesi) izinlerine tabidir. Ticari bir ücret bilgisi bulunmamaktadır, ancak akademik araştırmalarda kullanım için yazardan izin alınması gerekmektedir.

Test Yılı: 2003

Kaynaklar

• Gürboğa, C. (2003). Kaynaştırma ortamında işitme engelli öğrencilerin yaşadıkları güçlüklerin incelenmesi(Yüksek lisans). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

Kaynaştırma Ortamındaki İşitme Engelli Öğrencilerin Yaşadıkları Güçlükleri Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmediği için bu kısım boş bırakılmıştır.