Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği

Özet

Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği, öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim ortamlarına dahil edilmesi sürecindeki yeterlilik algılarını ve pratik becerilerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış (adaptasyon) bir araçtır. Adem Bayar tarafından 2015 yılında yapılan bu uyarlama çalışması, öğretmenlerin öğretim, işbirliği ve sınıf yönetimi alanlarındaki yetkinliklerini 3 alt boyutta ve toplam 18 madde üzerinden değerlendirmektedir. Ölçek, Türkiye’deki kaynaştırma eğitimi uygulamalarının etkinliğini artırmak ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek için önemli bir psikometrik araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma eğitimi, öğretmen yeterliği, özel eğitim, ölçek uyarlama, Likert ölçeği, sınıf yönetimi, işbirliği.

Yazarlar

Adem Bayar

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapan öğretmenlerin kaynaştırma ortamlarında etkili bir şekilde çalışabilme kapasitelerini ve kendilerini bu alanda ne kadar yetkin gördüklerini belirlemektir. Bu araç, özellikle özel gereksinimli öğrencilerin akademik ve sosyal başarısını desteklemek için öğretmenlerin sahip olması gereken spesifik beceri setlerini ölçmeyi hedefler.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında geçerli ve güvenilir olup olmadığını tespit etmek, böylece Türkiye’deki eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılarına sağlam bir ölçme aracı sunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Yapı

Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği, kaynaştırma uygulamalarında başarılı olmanın gerektirdiği çok boyutlu yeterliği ölçmektedir. Ölçek, bu yapıyı 18 madde ile üç temel alt boyutta incelemektedir:

• Kaynaştırma Eğitiminde Öğretim Yeterliği (6 madde): Öğretmenlerin bireyselleştirilmiş eğitim programlarını hazırlama, farklılaştırma yapma ve özel gereksinimli öğrencilerin akademik ihtiyaçlarına uygun koşulları sağlama becerilerini kapsar.
• Kaynaştırma Eğitiminde İşbirliği Yeterliği (3 madde): Öğretmenlerin velilerle, meslektaşlarla, okul yönetimiyle ve destek personeliyle etkili iletişim kurma ve ortak çalışma becerilerini ölçer. Bu boyut, velilerin okula katılımını kolaylaştırma yeteneğini vurgular.
• Kaynaştırma Eğitiminde Sınıf Yönetimi Yeterliği (8 madde): Öğretmenlerin heterojen sınıflarda düzeni sağlama, istenmeyen davranışları kontrol etme ve tüm öğrencilerin öğrenmesini destekleyen kapsayıcı bir sınıf ortamı yaratma becerilerine odaklanır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması sürecinde geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin gerçekten de ölçmeyi amaçladığı yapıyı (kaynaştırma uygulamalarında öğretmen yeterliği) ölçtüğünü doğrulamayı hedefler. Uyarlama çalışmasında genellikle yapı geçerliği kanıtları elde etmek için faktör analizleri kullanılmıştır. Ayrıca, orijinal ölçek ile Türkçeye çevrilen maddelerin anlamsal ve kültürel eşdeğerliğini sağlamak için dilsel geçerlik çalışmaları da yürütülmüştür.

Güvenirlik

Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği’nin güvenirliği, Türk örnekleminde test edilmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğini incelemiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle dahi tutarlı sonuçlar ürettiğini, dolayısıyla ölçülen yeterlik düzeyinin kararlı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal üç faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizleri (büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin beklenen üç alt boyutta toplandığı tespit edilmiştir:

1. Kaynaştırma Eğitiminde Öğretim Yeterliği (6 madde)
2. Kaynaştırma Eğitiminde İşbirliği Yeterliği (3 madde)
3. Kaynaştırma Eğitiminde Sınıf Yönetimi Yeterliği (8 madde)

Bu faktör yapısı, ölçeğin teorik temelleriyle uyumlu olduğunu ve öğretmen yeterliğini multidisipliner bir yaklaşımla ölçtüğünü kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Çalışan yetişkinler (Öğretmenler)

Population Details: Resmi okullarda görev yapan ve kaynaştırma öğrencisi bulunan sınıflarda ders veren sınıf ve branş öğretmenleri.

Test Methodology: Ölçek, 6’lı Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır. Katılımcılar, her bir maddeye ne ölçüde katıldıklarını 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 6 (kesinlikle katılıyorum) arasında bir puan vererek belirtirler. Puanların yüksek olması, öğretmenin kaynaştırma uygulamalarındaki yeterlik algısının yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, öğretmen yeterliği, özel gereksinimli öğrenciler, uyarlama, psikometri, eğitim, Ahi Evran Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Adem Bayar (Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Adem Bayar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Bayar, A. (2015) Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 16(3), 71-85.

Çalışmanın orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kaynastirma-uygulamalarinda-ogretmen-yeterligi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Kaynaştırma Uygulamalarında Öğretmen Yeterliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Kaynaştırma Eğitiminde Öğretim Yeterliği (6 m): Yetenekli öğrencilere uygun koşulları sağlayabilirim.
• Kaynaştırma Eğitiminde İşbirliği Yeterliği (3 m): Velilerin, okula gelmeleri konusunda rahat hissetmelerini sağlarım.
• Kaynaştırma Eğitiminde Sınıf Yönetimi Yeterliği (8 m): Sınıftaki istenmeyen davranışları kontrol ederim.