Hemşirelik Uygulamalarında Hümanist Davranma Becerisi Ölçeği (HUHDBÖ)

Özet

Hemşirelik Uygulamalarında Hümanist Davranma Becerisi Ölçeği (HUHDBÖ), hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalar sırasında sergiledikleri hümanist davranış ve beceri düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış bir ölçektir. Bu ölçek, kaliteli hasta bakımı sağlamada temel bir bileşen olan empati, saygı ve bütüncül yaklaşım gibi hümanist değerlerin uygulamaya nasıl yansıdığını değerlendirir. Ölçeğin Türkçe diline uyarlaması, 2022 yılında yapılmış olup, Türk kültürü ve sağlık sistemi bağlamında geçerlik ve güvenirlik analizleri başarıyla tamamlanmıştır. Bu çalışma, hemşirelik eğitiminde ve klinik uygulamada hümanist becerilerin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Hümanist Davranış, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Uyarlama, HUHDBÖ, Klinik Uygulama, Sağlık Bakımı.

Yazarlar

S. Yanmış, G. Bahçecioğlu Turan, Z. Özer.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, hemşirelik mesleğinin etik ve felsefi temellerini oluşturan hümanist yaklaşımın, profesyonel uygulamalar sırasında ne ölçüde gerçekleştirildiğini saptamaktır. Bu, hemşirelik eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek ve klinikte görev yapan profesyonellerin hasta merkezli bakım becerilerini geliştirmeye yönelik eğitim ihtiyaçlarını belirlemek için kritik bir araç sağlar.

Ölçek, hemşirelerin hastaları bir birey olarak görme, onların duygusal ve ruhsal ihtiyaçlarına cevap verme ve bakım sürecinde saygıyı ön planda tutma yeteneklerini nicel olarak ölçmeye odaklanmıştır. Bu sayede, hümanist bakış açısının teoriden pratiğe aktarılma başarısı izlenebilmektedir.

Yapı

HUHDBÖ, hemşirelikte hümanist davranış yeterliliğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle Jean Watson’ın insan bakım teorisi gibi hümanist felsefelerden köken alır ve şefkat, empati, dürüstlük ve hastanın özerkliğine saygı gibi temel bileşenleri kapsar. Ölçek, bu bileşenlerin her birini ayrı alt boyutlar altında değerlendirerek, hemşirenin genel hümanist beceri profilini çıkarmayı hedefler.

Yapılan Türk uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürü bağlamında da geçerliliğini koruyup korumadığı araştırılmıştır. Bu yapı, hemşirelik uygulamasının sadece teknik becerilerden ibaret olmadığını, aynı zamanda derin bir insani etkileşim gerektirdiğini vurgular.

Geçerlik

HUHDBÖ’nün Türkçe uyarlama çalışmasında (Yanmış, Bahçecioğlu Turan & Özer, 2022), ölçeğin yapısal geçerlik özellikleri incelenmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin maddelerinin teorik beklentilere uygun olarak ilgili faktörlere yüklendiğini göstermiştir.

Çalışma, ayrıca ölçeğin içerik geçerliğini sağlamak için uzman görüşlerine başvurulduğunu belirtmektedir. Bu psikometrik analizler, ölçeğin gerçekten hemşirelik uygulamalarındaki hümanist davranış becerisini ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Yanmış ve arkadaşlarının çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach’s Alpha değerleri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarının sonuçları, HUHDBÖ’nün hemşirelik alanında tekrarlı ölçümlerde tutarlı ve güvenilir sonuçlar üretebilen bir araç olduğunu desteklemektedir. Bu, ölçeğin hem araştırma hem de eğitim amaçlı kullanımları için uygun olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının, Türk örnekleminde de korunduğu veya yeniden yapılandırıldığı bu analizlerle belirlenmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) bulguları, modelin veri ile uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstermiştir (örneğin, CFI, TLI, RMSEA değerleri).

Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan alt boyutlarının ampirik olarak da desteklendiğini kanıtlamış, böylece HUHDBÖ’nün kültürlerarası adaptasyonunun başarılı olduğunu ortaya koymuştur.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanır (Örneğin: 1=Hiç katılmıyorum, 5=Tamamen katılıyorum). Kesin derecelendirme bilgileri orijinal yayından kontrol edilmelidir.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama sürümü).

Popülasyon Grubu: Hemşireler ve hemşirelik öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Klinik uygulamada yer alan veya eğitimine devam eden profesyoneller).

Popülasyon Detayları: Klinik ortamlarda çalışan veya stajyer olarak görev yapan hemşirelik profesyonelleri.

Test Metodolojisi: Bireysel olarak uygulanan, öz bildirim (self-report) tipinde bir anket ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik Eğitimi, Klinik Beceriler, Hümanist Davranma, Geçerlik, Güvenirlik, HUHDBÖ, Sağlık Etiği, Bakım Kalitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Safiye YANMIŞ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2022

İzinler ve Ücret: Kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Safiye Yanmış ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle izin talep edilmesi zorunludur.

Referanslar

Yanmış, S., Bahçecioğlu Turan, G., & Özer, Z. (2022). Turkish Validity and Reliability Study of Humanistic Practice Ability of Nursing Scale. International Journal of Clinical Practice. https://doi.org/10.1155/2022/8435530

Makalenin orijinal tam metin bağlantısı (Hindawi): hindawi.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: hemsirelik-uygulamalarinda-humanist-davranma-becerisi-olcegi-huhdbo-toad.pdf

[quads id=5]

Hemşirelik Uygulamalarında Hümanist Davranma Becerisi Ölçeği (HUHDBÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, telif hakkı kısıtlamaları nedeniyle bu platformda açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tam ve orijinal içeriğine ulaşmak için, yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması veya sorumlu yazar Safiye Yanmış ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Maddeler, uyarlama çalışmasının tam metni olan PDF dosyasında mevcuttur.