Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği

Özet

Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği (KUMÖÖ), öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi ortamlarında özel gereksinimli öğrencilere yönelik matematik öğretimi konusundaki tutumlarını, yeterlilik algılarını ve endişelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özgün haliyle farklı bir dilde bulunmakta olup, 2016 yılında Bekir Fatih Meral ve Mustafa Takunyacı tarafından Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin kaynaştırma sınıflarındaki matematik derslerine yönelik pedagojik yaklaşımlarını ve duygusal tepkilerini sistematik bir şekilde ölçmektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynaştırma eğitimi, matematik öğretimi, öğretmen tutumları, özel eğitim, uyarlama, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Bekir Fatih Meral, Mustafa Takunyacı

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki sınıf ve branş öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi uygulamalarında matematik derslerini yürütme konusundaki yeterlilik düzeylerini ve bu sürece dair inançlarını belirlemektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların kaynaştırma ortamlarında matematik eğitimine yönelik mevcut zorlukları ve başarı alanlarını tespit etmelerine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk eğitim sistemi ve kültürel bağlamına uygunluğunu test etmeyi hedeflemiştir. Elde edilen bulgular, öğretmen eğitim programlarının bu alandaki ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi için önemli bir zemin sunmaktadır.

Yapı

Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği, öğretmenlerin kaynaştırma ortamlarındaki matematik öğretimine dair çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı genellikle aşağıdaki gibi alt boyutları içermektedir:

  • Öğretim Yeterliliği: Öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencilere matematik konularını öğretme becerilerine dair algılanan öz yeterlilikleri.
  • Tutum ve İnançlar: Kaynaştırma öğrencilerinin matematik öğrenme potansiyeline ve kaynaştırma uygulamasının genel etkinliğine dair olumlu veya olumsuz tutumları.
  • Endişeler ve Zorluklar: Kaynaştırma sınıfında ders verirken karşılaşılan pratik zorluklar, kaynak eksikliği veya sınıf yönetimi ile ilgili duyulan endişeler.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması kapsamında yapı geçerliği çalışmaları yürütülmüştür. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutları ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir.

Meral ve Takunyacı (2016) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğu veya kabul edilebilir düzeyde modifiye edildiği rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin Türk öğretmenlerin kaynaştırma matematiği algılarını ölçmede uygun bir araç olduğunu gösteren önemli bir geçerlik kanıtıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, Cronbach Alfa yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin toplam puanı ve alt boyutları için elde edilen iç tutarlılık katsayılarının kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu belirtilmiştir. Bu sonuçlar, Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği’nin Türk öğretmenler üzerinde tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısını incelemek üzere faktör analizi uygulanmıştır. Genellikle AFA, maddelerin faktör yüklerini belirlemek ve ölçeğin boyutluluğunu keşfetmek için kullanılırken, DFA ise belirlenen faktör yapısının veriyle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için kullanılmıştır.

Analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısını yansıtan çok faktörlü bir yapının doğrulandığı ve her bir maddenin ilgili faktöre yeterli yükle sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu psikometrik işlem, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermektedir.

Ölçek Yapısı

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatında sunulur. Madde sayısı ve kesin derecelendirme (örneğin 5’li veya 7’li Likert) orijinal çalışmada detaylandırılmıştır; ancak bu bir tutum ölçeği formatıdır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Özgün Dil (İngilizce olduğu varsayılmaktadır).

Hedef Popülasyon: Öğretmenler (Sınıf öğretmenleri ve matematik branş öğretmenleri).

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan, kaynaştırma sınıflarında ders veren veya verme potansiyeli olan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) anketi.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimli öğrenciler, öz yeterlilik, tutum ölçeği, pedagojik içerik bilgisi, kaynaştırma eğitimi, öğretmen gelişimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil veya belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Bekir Fatih Meral)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihte yazarların bağlı bulunduğu akademik kurumlar (Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi olduğu varsayılabilir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin ticari kullanımı veya ücret bilgisi bu kaynakta belirtilmemiştir. Sorumlu yazar ile iletişim kurmak için e-posta adresi mevcuttur.

Orijinal makale DergiPark üzerinden erişilebilir durumdadır: dergipark.gov.tr. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kaynastirma-uygulamalarinda-matematik-ogretimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Meral, B.F. & Takunyacı, M. (2016). Turkish Adaptation, Validity and Reliability Studies of Teaching Mathematics in Inclusive Settings Survey. Sakarya University Journal of Education, 6(2), 97-107.

Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Maddeler kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-uygulamalarinda-matematik-ogretimi-olcegi/

memjavad. "Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 16 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-uygulamalarinda-matematik-ogretimi-olcegi/.

memjavad. "Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-uygulamalarinda-matematik-ogretimi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/kaynastirma-uygulamalarinda-matematik-ogretimi-olcegi/.

[1] memjavad, "Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.

memjavad. Kaynaştırma Uygulamalarında Matematik Öğretimi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF