Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği

Özet

Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği, üniversite öğrencilerinin dijital dönüşüm süreçleri ve Endüstri 4.0‘ın temel teknolojileri hakkındaki kavramsal bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş 39 maddelik tek faktörlü bir ölçektir. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa (Cronbach Alfa: 0.96) sahiptir ve üniversite düzeyindeki bireylerin dördüncü sanayi devriminin getirdiği yeniliklere adaptasyon ve bilgi seviyelerini değerlendirmede kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Endüstri 4.0, Dijital Dönüşüm, Kavramsal Farkındalık, Üniversite Öğrencileri, Nesnelerin İnterneti, Eklemeli İmalat.

Yazarlar

Onur Doğan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Endüstri 4.0‘ın temelini oluşturan dokuz ana teknoloji ve kavramsal bileşenler hakkında katılımcıların bilgi ve farkındalık düzeylerini sistematik olarak belirlemektir. Bu çalışma, özellikle dijital dönüşümün gelecekteki uygulayıcıları olacak üniversite öğrencilerinin bu kritik konulara ne derece hakim olduklarını tespit etmeyi hedeflemiştir.

Ölçek, akademik çalışmalarda ve eğitim kurumlarında öğrencilerin Endüstri 4.0 ile ilgili eğitim ihtiyaçlarını ve mevcut bilgi boşluklarını ortaya çıkarmak için bir değerlendirme aracı olarak tasarlanmıştır. Bu sayede, müfredat geliştirme ve eğitim stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamaktadır.

Yapı

Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği, dördüncü sanayi devriminin temel unsurlarına yönelik genel bir bilgi ve anlayışı ölçen tek boyutlu bir yapı sergilemektedir. Bu yapı, Nesnelerin İnterneti, Büyük Veri, Siber Güvenlik, Eklemeli İmalat, Bulut Bilişim ve Otonom Robotlar gibi Endüstri 4.0 bileşenlerinin kavramsal algılanışını temsil etmektedir.

Toplam 39 maddeden oluşan bu yapı, bireylerin sadece terimleri bilmekle kalmayıp, aynı zamanda bu teknolojilerin işleyişini ve potansiyel etkilerini ne ölçüde kavradıklarını değerlendirmeye odaklanmıştır. Ölçek maddeleri, kuramsal altyapıya uygun olarak geniş bir kavramsal yelpazeyi kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin beklenen tek faktörlü yapısını desteklemiştir.

Bu tek faktörlü yapının, varyansın %39,994’ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Bu oran, geliştirilen ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen temel yapıyı (Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalığı) temsil etmede yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin güvenirlik katsayısı 0,96 olarak bulunmuştur.

Bu değer, psikometrik standartlara göre oldukça yüksek bir iç tutarlılığı işaret etmektedir. 0,96’lık Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek üzere uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin 39 maddeden oluşan ve yalnızca tek bir faktör altında toplandığı bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

Bu tek faktörlü yapı, Endüstri 4.0 kavramlarına yönelik farkındalığın bütüncül bir yapı olduğunu varsaymaktadır. Faktör tarafından açıklanan varyansın %39,994 olması, ölçeğin yapısal yeterliliğini destekleyen önemli bir bulgudur. Maddelerin faktör yükleri tek bir boyutta güçlü bir şekilde toplanmıştır.

Araç

Test Tipi: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 5’li Likert Ölçeği

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-30 yaş arası üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Dijital dönüşümün yönetimi sürecinde yer alan çeşitli bölümlerdeki üniversite öğrencileri. Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi öğrencileri üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan 39 maddeye 5’li Likert derecelendirme sistemi üzerinden yanıt vermektedirler. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: 1=hiç, 2=az, 3=orta, 4=çok ve 5=tam. Yüksek puanlar, Endüstri 4.0 kavramlarına yönelik daha yüksek farkındalık düzeyini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Endüstri 4.0, Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Yükseköğretim, Kavramsal Bilgi, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Aksaray Üniversitesi (Tezin yapıldığı kurum Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’dir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Onur Doğan tarafından 2019 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yazarın akademik izinlerinin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım ve ücret bilgileri için doğrudan sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Doğan, O. (2019). Dijital dönüşümün yönetimi sürecinde üniversite öğrencilerinin endüstri 4.0 kavramsal farkındalık düzeyleri (Yüksek lisans tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.

Tez kaynağına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: endustri-40-kavramsal-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Endüstri 4.0 Kavramsal Farkındalık Ölçeği Maddeleri

Ölçek 39 madde tek faktörlü yapıdadır.

• 1m: Nesnelerin interneti
• 39m: Eklemeli imalat