Katılımcı Ekoturizm Algı Ölçeği

Özet

Katılımcı Ekoturizm Algı Ölçeği (KEAÖ), Gültekin, Gültekin ve Uzun (2013) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, yerel halkın ve ilgili paydaşların, coğrafi olarak belirlenmiş alanlarda (özellikle Düzce Uğursuyu ve Aksu havzalarında) uygulanan ekoturizm faaliyetlerine yönelik algılarını ve katılımcılık düzeylerini değerlendirmektir. Ölçek, sadece algıyı değil, aynı zamanda ekoturizmin temel prensipleri çerçevesinde katılımcılığın ne ölçüde benimsendiğini de ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçek, bir geliştirme çalışması olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ekoturizm, Katılımcı Turizm, Algı Ölçeği, Düzce, Uğursuyu, Aksu Havzaları, Peyzaj Mimarlığı, Psikolojik Ölçüm, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Pınar Gültekin, Y. S. Gültekin, O. Uzun.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin geliştirilme amacı, Türkiye‘nin Düzce ilindeki Uğursuyu ve Aksu havzaları gibi hassas ekolojik bölgelerde yürütülen ekoturizm projelerinin başarısını ve sürdürülebilirliğini, katılımcıların bakış açısıyla bilimsel olarak değerlendirebilmek için standartlaştırılmış bir araç sağlamaktır.

Bu araç, ilgili alanlardaki planlama ve yönetim süreçlerinde yerel halkın beklentilerini, endişelerini ve ekoturizme olan destek düzeylerini tespit ederek karar alıcılara veri sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, bölgeye özgü koşullar dikkate alınarak tasarlanmıştır.

Yapı

Katılımcı Ekoturizm Algı Ölçeği, katılımcı ekoturizm kavramının algılanan boyutlarını ölçmektedir. Ekoturizm algısı genellikle çevresel koruma, yerel ekonomik fayda, kültürel etkileşim, eğitim ve katılımcılık gibi çok boyutlu faktörleri içerir. Ölçek, bu faktörlerin katılımcılar tarafından nasıl değerlendirildiğini nicel olarak ortaya koymaya odaklanmıştır. Bu yapı, ekoturizm faaliyetlerinin yerel topluluklar üzerindeki sosyo-kültürel ve çevresel etkilerini değerlendirmede kritik rol oynamaktadır.

Geçerlik

Kaynak metinde geçerlik (validity) bilgisi detaylı olarak sunulmamıştır (“-“). Ancak, ölçek geliştirme çalışmalarının doğası gereği, orijinal kongre bildirisinde (Gültekin vd., 2013) ölçeğin yapı geçerliği ve içerik geçerliği çalışmalarının sunulduğu varsayılmaktadır. Yapı geçerliği için muhtemelen Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. İçerik geçerliği ise uzman görüşleri alınarak sağlanmış olmalıdır.

Güvenirlik

Kaynak metinde güvenirlik (reliability) bilgisi detaylı olarak sunulmamıştır (“-“). Geliştirme sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı ve bu değerlerin kabul edilebilir sınırlarda olduğu orijinal çalışmada belirtilmiş olmalıdır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapma kapasitesini gösterir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin temel adımlarından biri olan faktör analizine dair spesifik sonuçlar (örneğin, faktör sayısı, açıklanan varyans yüzdesi) kaynak metinde yer almamaktadır. Ancak, ölçeğin boyutlarını belirlemek ve yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinden birinin veya her ikisinin de kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Bu analizler, katılımcı ekoturizm algısının alt boyutlarını ortaya çıkarmaya hizmet etmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamaktadır. Tipik bir algı ölçeği olması nedeniyle, Likert tipi derecelendirme formatının (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Düzce Uğursuyu ve Aksu havzalarında yaşayan yerel halk ve ekoturizm faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerden etkilenen paydaşlar.

Age Group: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri).

Population Details: Ölçek, coğrafi olarak Düzce ilindeki iki spesifik havza ile sınırlandırılmış bir popülasyon üzerinde standartlaştırılmıştır.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Algı, Katılımcılık, Çevresel Etki, Sosyo-Kültürel Etki, Turizm Planlaması, Psikometri, Ölçek.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Pınar Gültekin)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir. (Sorumlu yazar, çalışmanın yapıldığı tarihte Düzce Üniversitesi ile ilişkilidir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013 (Kongre Bildirisi Yayın Yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir kongre bildirisinde sunulmuştur. Akademik araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ticari kullanım ve büyük ölçekli uygulamalar için yazarlardan resmi izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi bulunmamaktadır; ölçeğin akademik amaçlar için ücretsiz olduğu varsayılmaktadır.

Kaynaklar

Gültekin, P., Gültekin, Y. S. ve Uzun, O. (2013). Düzce Uğursuyu ve Aksu havzalarında Katılımcı Ekoturizm Algı Ölçeği’nin geliştirilmesi. Peyzaj Mimarlığı V. Kongresi, (14-17 Kasım), 904-921, Adana.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• katilimci-ekoturizm-algi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Katılımcı Ekoturizm Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak metinde yer almamaktadır. Detaylı maddeler ve faktör yapısı için Gültekin, Gültekin ve Uzun (2013) tarafından sunulan orijinal kongre bildirisine başvurulması gerekmektedir.