Kariyer Sıkıntısı Ölçeği

Özet

Kariyer Sıkıntısı Ölçeği (KSO), bireylerin kariyer gelişim süreçlerinde yaşadıkları psikolojik zorlanma, kararsızlık ve olumsuz duygusal tepkileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması Gözde Şensoy ve Didem M. Siyez tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini, uyum geçerliğini, ayırt edici geçerliğini ve iç tutarlılık güvenilirliğini Türk örnekleminde incelemeyi amaçlamıştır.

KSO’nun Türk kültürüne adaptasyonu, kariyer danışmanlığı alanında çalışan uzmanlara, bireylerin kariyer kararlarıyla ilgili yaşadıkları sıkıntı düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirleme imkanı sunmaktadır. Bu sayede, kariyer müdahalelerinin etkinliği artırılabilir ve bireylerin yaşadığı kariyer sıkıntısı azaltılabilir. Ölçeğin psikometrik özellikleri, uluslararası akademik standartlara uygun olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Sıkıntısı, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik Özellikler, Güvenirlik, Geçerlik, Türk Örneklemi, Kariyer Gelişimi.

Yazarlar

Gözde Şensoy, Didem M. Siyez

Amaç

Kariyer Sıkıntısı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kariyer tercihleri, kariyer kararları alma süreçleri ve mesleki yollarında karşılaştıkları zorluklar nedeniyle deneyimledikleri duygusal ve bilişsel sıkıntı düzeyini nicel olarak ölçmektir. Bu sıkıntı, genellikle kararsızlık, endişe, yetersizlik hissi ve geleceğe yönelik belirsizlik gibi durumları içerir.

Ölçek, adaptasyon çalışması kapsamında, orijinal ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu test etmek ve Türkçe konuşan popülasyonlarda kariyer sıkıntısı kavramının boyutlarını geçerli bir şekilde tanımlamak için kullanılmıştır. Bu amaçla, ölçeğin faktör yapısının korunup korunmadığı ve ölçtüğü yapının diğer ilgili yapılarla beklenen ilişkileri gösterip göstermediği incelenmiştir.

Yapı

Kariyer Sıkıntısı Ölçeği, “Kariyer Sıkıntısı” (Career Distress) adı verilen çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, sadece kariyer kararsızlığını değil, aynı zamanda bireyin kariyer süreciyle ilgili yaşadığı stres, kaygı ve olumsuz duygusal yükü de kapsar.

Ölçeğin ölçtüğü yapının, kariyer danışmanlığı literatüründe önemli bir yere sahip olduğu kabul edilmektedir, zira yüksek düzeyde kariyer sıkıntısı, akademik başarısızlık, iş memnuniyetsizliği ve genel psikolojik iyi oluş düzeyinde düşüşle ilişkilidir. Uyarlama çalışması, bu yapının Türk örnekleminde de tutarlı bir şekilde ölçüldüğünü göstermeyi hedeflemiştir.

Geçerlik

Şensoy ve Siyez (2018) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin geçerlik çalışmaları detaylı olarak raporlanmıştır. Çalışma, özellikle uyum geçerliği ve ayırt edici geçerlik kanıtlarına odaklanmıştır.

Uyum Geçerliği (Concurrent Validity): Ölçeğin, teorik olarak ilişkili olması beklenen diğer kariyer veya sıkıntı ölçekleri ile olan korelasyonları incelenmiştir. Kariyer sıkıntısı ile ilgili pozitif korelasyonların varlığı, ölçeğin benzer yapıları ölçen diğer araçlarla tutarlı olduğunu göstermiştir.

Ayırt Edici Geçerlik (Discriminant Validity): Ölçeğin, teorik olarak farklı olması beklenen yapılarla düşük korelasyon gösterme yeteneği test edilmiştir. Bu, KSO’nun ölçtüğü yapının özgünlüğünü ve diğer psikolojik yapılarla karıştırılmadığını kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Şensoy ve Siyez (2018) çalışmasında, Kariyer Sıkıntısı Ölçeği’nin toplam puanı ve alt boyutları için Cronbach alfa katsayıları hesaplanmıştır. Elde edilen yüksek Cronbach alfa değerleri, ölçeğin Türk örnekleminde yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının kritik bir aşaması, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere gerçekleştirilen faktör analizidir. Bu analiz, orijinal ölçeğin boyutlu yapısının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığını belirlemeyi amaçlamıştır.

Çalışmada, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu ve yeterli uyum indekslerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu ve ölçtüğü kariyer sıkıntısı yapısının boyutlarının tutarlı olduğunu desteklemektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Çeşidi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireyin kendini değerlendirmesine dayalı öz bildirim ölçeği (Self-report scale)

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal dil (İngilizce)

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve kariyer gelişimi aşamasındaki yetişkinler.

Yaş Grubu: Genç yetişkinlik dönemi (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Şensoy ve Siyez (2018) çalışması, Türk üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Kariyer sıkıntısıyla ilgili çeşitli ifadelerin sunulması ve katılımcıların bu ifadelere ne derece katıldıklarını derecelendirme formatında belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Uyarlama, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Uyum Geçerliği, Ayırt Edici Geçerlik, Psikolojik Ölçme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Gözde Şensoy (Uşak Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı, Uşak, Türkiye).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim bilgileri yukarıda belirtilmiştir.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: kariyer-sikintisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Şensoy, G. & Siyez, D. M. (2018). The Career Distress Scale: Structure, concurrent and discriminant validity, and internal reliability in a Turkish sample. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 19, 203-216. https://doi.org/10.1007/s10775-018-9376-3

Kariyer Sıkıntısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Uygulama için yazarlarla iletişime geçilmelidir.)