Karar Verme Becerisi Ölçeği

Özet

Karar Verme Becerisi Ölçeği, 2019 yılında Işıner Sever ve Ayşegül Ersoy tarafından ilkokul öğrencileri için geliştirilmiş, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları durumlar karşısında sergiledikleri karar verme süreçlerini ve beceri düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. 15 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve 4’lü Likert ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Elde edilen yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin ilkokul düzeyinde karar verme becerisini değerlendirmede uygun bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Karar Verme Becerisi, İlkokul Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Faktör Analizi, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Işıner Sever, Ayşegül Ersoy

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul kademesindeki öğrencilerin karar verme becerisi düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu araç, öğrencilerin alternatifleri değerlendirme, bilgi toplama ve sonuçlarını öngörme gibi kritik karar verme adımlarını ne ölçüde uygulayabildiklerini belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme çalışması, eğitim bilimleri alanında, öğrencilerin bilişsel ve sosyal gelişimlerini destekleyici programların etkinliğini ölçmek veya bu beceriye sahip öğrencileri belirlemek için sağlam bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Karar Verme Becerisi Ölçeği, öğrencilerin karar verme sürecindeki davranışsal ve bilişsel yetkinliklerini ölçen tek boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu yapı, seçenekleri araştırma, konuyu anlama ve süreci bilinçli yönetme gibi temel karar verme aşamalarını kapsamaktadır.

Ölçek, karar verme eyleminin karmaşık doğasını basitleştirerek, ilkokul düzeyindeki bireylerin anlayabileceği ve yanıtlayabileceği 15 madde aracılığıyla bu kritik yaşam becerisini değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışması, uyum iyiliği indeksleri kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen uyum değerleri, ölçek yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermektedir.

Rapor edilen uyum indeksleri şunlardır: χ²/df= 2.02, RMSEA=.75, RMR=.30, SRMR .059, NFI .93, NNFI .96, CFI .97, GFI .88 ve AGFI .85. Özellikle CFI (.97), NFI (.93) ve SRMR (.059) değerleri, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek düzeyde olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ile değerlendirilmiştir. Bu katsayı .89 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Genel olarak, .70 ve üzeri Cronbach Alfa değerleri kabul edilebilir olarak değerlendirilirken, .89 değeri, Karar Verme Becerisi Ölçeği’nin psikometrik açıdan oldukça güçlü bir güvenilirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz sonucunda, ölçeğin 15 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.

Tek faktörlü yapı, toplam varyansın %40,078’ini açıklamaktadır. Madde faktör yükleri ise .53 ile .74 arasında değişmektedir. Bu yük değerleri, her bir maddenin ölçülen faktöre güçlü bir katkı sağladığını ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklediğini göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlkokul Öğrencileri

Yaş Grubu: İlkokul dönemi (Genellikle 6-11 yaş arası)

Popülasyon Detayları: İlkokulda öğrenim gören çocuklar.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır (1= hiçbir zaman – 4= her zaman).

Anahtar Kelimeler

Karar Verme, İlkokul, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim, Öğrenci Becerileri, Bilişsel Süreçler

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Işıner Sever

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi (Varsayımsal, kaynakta tam adres belirtilmemiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Kullanım: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve bilimsel araştırmalar için yazar/yazarlardan izin alınarak kullanılmalıdır. Ticari kullanım için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ölçeğin standart akademik kullanımı için bir ücret belirtilmemiştir, ancak yayın hakları Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’ne ait olabilir.

Kaynaklar

Sever, I. ve Ersoy, A. (2019). İlkokul öğrencileri için karar verme becerisi ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48(1), 662-692. http://dx.doi.org/10.14812/cufej.533443

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: karar-verme-becerisi-olcegi-toad.pdf

Karar Verme Becerisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek toplam 15 maddeden oluşmaktadır. Örnek maddeler aşağıdadır:

• ” Karar vermem gereken konuda hangi seçeneklerimin olduğunu araştırırım”
• ” Karar vereceğim konuyu anlamak için konunun içeriğini incelerim”