Kadınlara Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Kadınlara Yönelik Tutum Ölçeği (KTYÖ), orijinali Attitudes toward Women Scale (AWS) olan aracın 15 maddelik kısa versiyonunun Türkçe uyarlamasıdır. Bu ölçek, bireylerin kadınların sosyal, mesleki ve ailevi rolleri hakkındaki tutumlarını, gelenekselden eşitlikçiye uzanan bir yelpazede ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Delevi ve Bugay (2013) tarafından Türk öğrenci örnekleminde psikometrik özelliklerini değerlendirmek üzere yapılmıştır. Ölçek, özellikle toplumsal cinsiyet rolleri ve modernleşme süreçleri bağlamında tutum farklılıklarını incelemek için önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Kadınlara Yönelik Tutum, AWS, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Eşitlikçilik, Gelenekselcilik, Psikolojik Ölçek Uyarlaması

Yazarlar

R. Delevi, A. Bugay (Uyarlama Çalışması); Spence & Helmreich (Orijinal Ölçek)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, deneklerin kadınların toplumdaki yeri, iş hayatındaki rolleri ve aile içindeki sorumlulukları hakkındaki düşüncelerinin derecesini belirlemektir. Bu araç, bireylerin tutumlarının ne kadar geleneksel veya ne kadar modern/eşitlikçi olduğunu nicel olarak ifade etmeyi sağlar.

Uyarlama çalışması, 15 maddelik kısa formun Türkiye bağlamında kültürel geçerliliğini ve güvenilirliğini sınamak ve Türkiye’deki akademik çalışmalarda kullanılabilecek geçerli bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, toplumsal cinsiyet araştırmalarında karşılaştırmalı çalışmalar yapılmasına olanak tanınmıştır.

Yapı

Kadınlara Yönelik Tutum Ölçeği, genellikle tek boyutlu bir yapı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçülen temel psikolojik yapı, kadınların sosyal hakları ve rolleri hakkındaki tutumların genel eğilimidir. Yüksek puanlar genellikle eşitlikçi ve modern tutumları, düşük puanlar ise geleneksel ve muhafazakar tutumları işaret eder.

Ölçek maddeleri, kadınların kariyer hedefleri, evlilikteki eşitlik, ekonomik bağımsızlık ve toplumsal liderlik pozisyonları gibi çeşitli yaşam alanlarına dair görüşleri sorgular. Bu yapı, toplumsal cinsiyet normlarının birey üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Delevi ve Bugay (2013) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği ve kültürel geçerliği incelenmiştir. Yapı geçerliğini değerlendirmek için genellikle faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, 15 maddelik kısa formun Türk kültüründe de orijinal ölçekteki teorik yapıyı temsil edip etmediğini belirlemeye yardımcı olmuştur.

Kaynak referansında detaylı geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması, ölçeğin kavramsal olarak kadınlara yönelik tutumları Türk öğrenci popülasyonunda doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Orijinal makale, bu konuda ayrıntılı istatistiksel kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı maddeler aracılığıyla tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk öğrenciler arasında kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu bildirmiştir. Yüksek güvenilirlik katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda uyumlu olduğunu teyit eder ve ölçüm hatasını minimize etmeye yardımcı olur.

Faktör Analizi

Kadınlara Yönelik Tutum Ölçeği’nin 15 maddelik kısa formu, genellikle tek faktörlü bir yapıya sahiptir. Uyarlama çalışmasında, bu tek boyutlu yapının Türk örnekleminde doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla faktör analizi (açımlayıcı veya doğrulayıcı) kullanılmıştır. Bu analiz, maddelerin beklenen faktör altında toplandığını ve yapısal bütünlüğün korunduğunu göstermektedir.

Analiz sonuçları, ölçeğin tek bir temel tutum boyutunu temsil ettiğini ve bu boyutun, geleneksel cinsiyet rollerine karşı eşitlikçi görüşleri ne ölçüde benimsediğini yansıttığını ortaya koymuştur. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin geçerli bir psikometrik araç olarak kullanımını desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçek genellikle 4 veya 5 seçenekli bir Likert formatı kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Uyarlama çalışması için)

Yaş Grubu: Ergenlik Sonu ve Yetişkinlik

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türkiye’deki üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçek, genel yetişkin popülasyonunda da kullanılabilir ancak normatif veriler genellikle öğrenci örneklemine dayanmaktadır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, kağıt-kalem veya dijital ortamda doldurulabilir.

Anahtar Kelimeler

Kadın Tutumları, Cinsiyet Eşitliği, Sosyal Psikoloji, Uyarlanmış Ölçek, Psikolojik Ölçüm

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aslı Bugay

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: TED Üniversitesi, Ankara, Türkiye (Uyarlama sırasında belirtilen kurum bilgileri baz alınmıştır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek bir uyarlama çalışması olup, kullanımı için orijinal AWS geliştiricilerinden izin alınması gerekebilir. Uyarlama çalışması için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlarda genellikle ücretsizdir, ancak yayıncı veya yazarın politikaları geçerlidir.

Test Yılı (Uyarlama): 2013

Kaynakça

• Delevi, R., & Bugay, A. (2013). Assessing reliability and validity of the 15-item short version of the Attitudes toward Women Scale (AWS) among Turkish students. Journal of International Women’s Studies, 14(1), 263-272.
• Spence, J. T., & Helmreich, R. (1972). The Attitudes Toward Women Scale: An objective instrument to measure attitudes toward the rights and roles of women in contemporary society. JSAS Catalog of Selected Documents in Psychology, 2, 66. (Orijinal Ölçek Kaynağı)

Orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: attitudes-toward-women-scale-toad.pdf

Kadınlara Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek, 15 maddeden oluşmaktadır ve maddelerin tam metni için Delevi ve Bugay (2013) makalesine başvurulmalıdır.

Ölçek Maddeleri: Sağlanan kaynak içerikte maddelerin listesi bulunmamaktadır.