Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği

Özet

Bu akademik araç, 2004 yılında Kuzgun ve Sevim tarafından Türk kültüründe kadınların çalışma hayatına katılımına yönelik tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle bireylerin kadınların iş gücüne katılımına dair sahip oldukları sosyo-kültürel ve dini yönelim temelli eğilimleri belirlemeyi hedeflemektedir. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kadın, Çalışma Tutumu, Dini Yönelim, Sosyal Psikoloji, Ölçek Geliştirme, Cinsiyet Rolleri.

Yazarlar

Yıldız Kuzgun, Seher Sevim A.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin kadınların profesyonel yaşama ve iş gücüne katılımına dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumları sistematik olarak belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, özellikle sosyo-ekonomik ve kültürel faktörlerin cinsiyet rollerine ve çalışma hayatına etkisini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Bu ölçek, kadınların çalışma hayatına yönelik tutumlar ile diğer değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmalarda, özellikle dini yönelim gibi faktörlerin etkisini analiz etmek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği, psikolojideki tutum kavramı üzerine kurulmuştur. Ölçülen yapı, bireylerin toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında kadınların ev dışındaki çalışma hayatına ilişkin inanç, duygu ve davranışsal eğilimlerinin birleşimini ifade etmektedir.

Bu yapı, genellikle geleneksel cinsiyet rolleri, ekonomik gereklilikler ve kültürel normlar gibi farklı boyutları içerir. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı yakalamayı amaçlamıştır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, ana bileşenler analizi (faktör analizi) kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen yapıyı temsil edip etmediğini belirlemeye yardımcı olmuştur.

İlk aşamada yapılan faktör analizi, maddelerin başlangıçta 5 farklı boyutta dağılma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, ölçülmek istenen tutumun çok boyutlu yapısına işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, güvenilirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanarak belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, iç tutarlılık katsayısı oldukça yüksek bir değer olan Alfa = .9250 olarak tespit edilmiştir.

Genellikle .70 üzerindeki Alfa değerleri kabul edilebilir güvenilirlik düzeyini gösterirken, bu yüksek değer (.9250), Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği’nin son derece tutarlı ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Faktör Analizi

Yapılan ilk faktör analizi denemesinde, maddelerin 5 farklı faktör altında toplandığı gözlemlenmiştir. Ancak, daha temiz ve teorik olarak anlamlı bir yapı elde etmek amacıyla analizler tekrarlanmıştır.

İstatistiksel analizlerin ardından, faktör yükleri (factor loadings) 0.40’ın altında kalan toplam 12 madde ölçekten çıkarılmıştır. Bu eleme işlemi, ölçeğin yapısal geçerliğini artırmış ve kalan maddelerin ölçülen yapıya daha güçlü bir katkı sağlamasını temin etmiştir.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, tutum ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve üniversite öğrencileri (Ölçeğin ilk uygulandığı örnekleme dayanarak).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Ölçek, kadınların çalışmasına yönelik tutumları inceleyen sosyal psikoloji ve eğitim bilimleri alanındaki araştırmacılar için uygundur.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçümü, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Yapısal Geçerlik, Faktör Yükü.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Seher Sevim)

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçek ilk olarak 2004 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında sunulmuştur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle izin gerekse de, ticari kullanım için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin tam metni ve orijinal makale, dergiler.ankara.edu.tr adresi üzerinden erişilebilir durumdadır.

Kaynaklar

• Kuzgun, Y. ve Sevim S. A. (2004). Kadınların çalışmasına karşı tutum ve dini yönelim arasındaki ilişki. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(1), 14-27.

Ölçeğin orijinal makalesine ait PDF dosyası bu adresten indirilebilir: dergiler.ankara.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı burada mevcuttur: kadinin-calismasina-karsi-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Kuzgun ve Sevim (2004) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.