Jackson Mesleki İlgi Envanteri

Özet

Jackson Mesleki İlgi Envanteri’nin (JMİE) bu girişi, Nizamettin Kaya tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen bir uyarlama çalışmasına dayanmaktadır. Bu çalışma, orijinal envanterin psikometrik özellikler
açısından Türk üniversite öğrencileri
örneklemine uygunluğunu araştırmayı amaçlamıştır. Envanter, bireylerin kariyer yolları hakkında bilinçli kararlar almalarına yardımcı olmak amacıyla çeşitli mesleki ilgi
alanlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Uyarlama süreci, güvenilirlik ve geçerlik kanıtlarının Türk kültürüne aktarılmasını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Mesleki İlgi, Jackson Mesleki İlgi Envanteri, Uyarlama Çalışması
, Kariyer Danışmanlığı, Üniversite Öğrencileri, Psikometrik Özellikler, Nizamettin Kaya.

Yazarlar

Nizamettin Kaya (Uyarlama Çalışması Sorumlusu)

Amaç

Bu envanterin temel amacı, bireylerin farklı meslek alanlarına yönelik eğilimlerini ve tercihlerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Orijinal Jackson Mesleki İlgi Envanteri, geniş bir ilgi alanları yelpazesini kapsayarak, kullanıcıların kendileri için en uygun kariyer yollarını keşfetmelerine yardımcı olur.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, envanterin Türkiye’deki üniversite öğrencileri
arasında kültürel ve dilsel geçerliğini sağlamak ve böylece Türk eğitim ve rehberlik sisteminde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir mesleki ilgi
ölçme aracı sunmaktır. Bu çalışma, özellikle kariyer danışmanlığı süreçlerinde öğrencilerin mesleki kararlarını desteklemeyi hedeflemektedir.

Yapı

Jackson Mesleki İlgi Envanteri, bireyin mesleki tercihlerini ve eğilimlerini temel alan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Envanterin dayandığı psikolojik yapı, genellikle bireylerin belirli aktivitelere, çevrelere veya meslek gruplarına karşı gösterdikleri sürekli ve tutarlı ilgi örüntülerini temsil eder.

Uyarlama çalışmasında, orijinal envanterin teorik yapısının Türk kültürü bağlamında korunup korunmadığı incelenmiş olup, mesleki ilgi alanlarının tutarlılık ve ayrışma düzeyleri araştırılmıştır. Bu envanter, genel olarak meslek
seçimi ve memnuniyeti üzerinde etkili olan kişisel ilgi faktörlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiş olsa da, bu bir doktora tezi
kapsamında yapılan uyarlama çalışması
olduğu için, kapsamlı geçerlik analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür çalışmalarda yapı geçerliği (örneğin, Doğrulayıcı Faktör Analizi) ve ölçüt geçerliği kanıtları sunulur.

Nizamettin Kaya tarafından hazırlanan tezde, envanterin maddelerinin Türk kültürüne uygunluğu, faktör yükleri ve ölçeğin teorik yapıyla uyumu gibi önemli geçerlik göstergelerinin detaylıca incelendiği beklenmektedir. Geçerlik sonuçları için doğrudan referans olarak belirtilen teze başvurulmalıdır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, akademik standartlara uygun bir uyarlama çalışması
olarak, ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği gibi güvenirlik analizlerinin yapıldığı kabul edilmelidir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verip vermediğini ve maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini göstermektedir. Bu veriler, envanterin Türk üniversite öğrencileri popülasyonunda ne ölçüde istikrarlı ölçümler sağladığını ortaya koyar.

Faktör Analizi

Jackson Mesleki İlgi Envanteri’nin uyarlaması sürecinde, orijinal envanterin faktör yapısının Türk örnekleminde doğrulanması kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)
kullanılmıştır.

Faktör analizi, envanterin teorik olarak ölçtüğü ilgi boyutlarının ampirik olarak da ayrıştığını ve beklenen alt ölçek yapısını koruduğunu göstermek için yapılmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının geçerliğinin temel kanıtlarını oluşturur.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory) (Çoklu madde formatı)

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite Öğrencileri

Age Group: Genç Yetişkinlik (Tahmini 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Orijinal envanterin dilsel çevirisi, geri çevirisi, pilot uygulamaları ve takiben büyük örneklem üzerinde psikometrik analizler (geçerlik ve güvenirlik testleri) yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Mesleki Rehberlik, Kariyer Planlama, Jackson Envanteri, Ankara Üniversitesi
, Psikolojik Testler, Doktora Tezi
.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Nizamettin Kaya (Uyarlama Çalışması Sorumlusu)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Uyarlama Çalışması)

İzinler ve Ücret: Envanterin ticari kullanımı veya telif hakları hakkında kesin bilgi mevcut değildir. Genellikle akademik tezlerde kullanılan ölçekler için tez yazarından veya orijinal envanter sahibinden izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

Kaya, N. (2017). Jackson Mesleki İlgi Envanterinin üniversite öğrencileri üzerinde bir uyarlama çalışması [Yayınlanmamış doktora tezi
]. Ankara Üniversitesi
, Ankara.

Bu tezin Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı şöyledir: tez.yok.gov.tr

Envanterin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: jackson-mesleki-ilgi-envanteri-toad.pdf

Jackson Mesleki İlgi Envanterinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu akademik kaynak girişi için ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır. Maddeler, referans gösterilen doktora tezi
içerisinde yer almaktadır.