İyilik Hali Ölçeği

Özet

İyilik Hali Ölçeği, bir psikolojik yapıyı ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal bir aracın Türkçe’ye uyarlanmış (adaptasyon) formudur. Bu ölçek, bireylerin genel iyilik hali düzeylerini tek bir boyutta değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 8 maddeden oluşmakta olup, 7’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır. Uyarlama çalışması, Mahmut Fidan ve Fatih Usta tarafından gerçekleştirilmiş ve ölçeğin Türkçe formunun güvenirlik ve geçerliği başarılı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

İyilik hali, psikolojik iyi oluş, Likert tipi ölçek, güvenirlik, geçerlik, adaptasyon.

Yazarlar

Mahmut Fidan, Fatih Usta.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin öznel iyilik hali düzeylerini, kültürel olarak uygun ve psikometrik açıdan güvenilir bir araçla ölçmektir. Bu ölçek, özellikle pozitif psikoloji alanındaki araştırmalara katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Uyarlama çalışmasının spesifik amacı, orijinal İyilik Hali Ölçeği’nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) incelemek ve bu ölçeği Türk kültürüne kazandırmaktır. Bu sayede ölçeğin Türkiye’deki akademik çalışmalarda ve uygulamalarda kullanılması hedeflenmiştir.

Yapı

İyilik Hali Ölçeği, tek boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, bireyin yaşamından genel memnuniyetini, olumlu duygusal durumunu ve hayatının çeşitli yönlerine dair tatminini kapsayan kapsamlı bir iyilik hali kavramıdır.

Ölçek, doğrudan iyilik halinin öznel algılanışını hedef alarak, psikolojik iyi oluşun temel bileşenlerini kısa ve etkili bir şekilde değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçeğin 8 maddesi, bu tek boyutlu yapıyı temsil etmekte ve yüksek puanlar daha iyi bir iyilik halini göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. AFA sonuçları, ölçek maddelerinin beklenen şekilde tek bir boyut altında toplandığını göstermiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, önerilen tek faktörlü modelin veri ile iyi bir uyum gösterdiğini teyit etmiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

İyilik Hali Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenirlik analizi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak yapılmıştır. Hesaplamalar sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı .83 olarak tespit edilmiştir.

Bu değer, psikometrik standartlara göre oldukça yüksek bir iç tutarlılığa işaret etmekte olup, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek katsayı, ölçeğin farklı uygulamalarda kararlı ve güvenilir sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarına göre, ölçek maddelerinin tamamı tek bir faktör altında toplanmıştır. Bu tek faktör, toplam varyansın %47’sini açıklamaktadır.

Madde faktör yüklerinin dağılımı .60 ile .78 arasında sıralanmıştır; bu aralık, maddelerin faktörle güçlü bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), tek boyutlu yapının model uyum indekslerinin beklenen iyi uyum değerlerini karşıladığını doğrulamıştır, bu da ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen önemli bir bulgudur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: 8 maddelik, tek boyutlu, öz bildirim (Self-Report) ölçeğidir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkin Popülasyon

Age Group: 18 yaş ve üzeri bireyler

Population Details: Ölçek genel olarak yetişkinlerin iyilik halini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Uyarlama çalışması, örneklem detayları makalede belirtildiği şekliyle yürütülmüştür.

Test Methodology: 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır. Seçenekler 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 7 (tamamen katılıyorum) arasında değişmektedir. Ölçekten elde edilen yüksek puanlar, bireyin iyilik halinin yüksek olduğu anlamına gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, faktör analizi, iç tutarlılık, geçerlik, uyum indeksi, güvenirlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Mahmut Fidan (Sakarya Üniversitesi, Uyarlama çalışması sırasında bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2013 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Mahmut Fidan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni ve ücretlendirme bilgileri yazarlar tarafından belirlenmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: iyilik-hali-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Fidan, M. ve Usta, F. (2013). İyilik Hali Ölçeği’nin Türkçe Formu’nun güvenirlik ve geçerliğinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 265-269.

• Ek kaynak linki: toad.halileksi.net

[quads id=5]

İyilik Hali Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin maddeleri açıkça belirtilmemiştir. Ölçek, 8 madde ve tek boyuttan oluşmaktadır.

Derecelendirme 7’li Likert formatındadır:

• 1 = kesinlikle katılmıyorum

• 7 = tamamen katılıyorum

Ölçeğin tam maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen kaynak makaleye veya sorumlu yazarın iletişim bilgilerine başvurulması gerekmektedir.