İstismar ve İhmali Önlemede Uygulanabilecek Çözüm Önerileri Anketi

Özet

Bu anket, okul öncesi eğitimi öğretmenleri ve velilerin çocuk istismarı ve ihmalini önlemeye yönelik uygulanabilir çözüm önerileri hakkındaki görüşlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Elif Dönmez Bican‘ın 2009 tarihli yüksek lisans tezinin bir parçası olarak tasarlanmıştır. Ölçek, istismar ve ihmalin önlenmesine yönelik yasal, sosyal ve ailesel düzeyde atılması gereken adımları değerlendiren 23 maddeden oluşmaktadır. Çalışma, özellikle ebeveyn ve eğitimci bakış açısıyla önleyici tedbirlerin belirlenmesine odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk istismarı, çocuk ihmali, önleme, çözüm önerileri, ölçek geliştirme, okul öncesi eğitimi, ebeveyn görüşleri.

Yazarlar

Elif Dönmez Bican

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesi konusunda potansiyel çözüm yollarını belirlemek ve bu çözüm önerilerinin hedef kitle (okul öncesi öğretmenleri ve veliler) tarafından ne ölçüde desteklendiğini ölçmektir. Bu anket, uygulayıcıların ve ebeveynlerin yasal düzenlemelerden medya kullanımına ve aile içi eğitime kadar geniş bir yelpazede önerilen müdahale stratejilerine ilişkin algılarını değerlendirmek için geliştirilmiştir.

Anket, mevcut önleme mekanizmalarındaki boşlukları tespit etmeye ve politika yapıcılar ile ilgili kurumlar için somut öneriler sunmaya yardımcı olmayı hedeflemektedir. Bu sayede, çocukların korunmasına yönelik daha etkili ve toplum temelli stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Yapı

İstismar ve İhmali Önlemede Uygulanabilecek Çözüm Önerileri Anketi, temel olarak çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesine yönelik algılanan eylem planlarını ve çözüm mekanizmalarını ölçmeyi amaçlayan 23 maddelik bir tutum ölçeğidir. Ölçek, katılımcıların önleyici tedbirlere ne ölçüde katıldıklarını veya bu tedbirlerin gerekliliğini ne ölçüde onayladıklarını değerlendirmektedir.

Ölçek maddeleri, toplumsal farkındalığın artırılması, yasal yaptırımların etkinliği, medya ve kitle iletişim araçlarının rolü ve aile içi koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi gibi çok boyutlu çözüm önerilerini kapsamaktadır. Bu yapı, önleme stratejilerinin sadece bireysel değil, aynı zamanda kurumsal ve toplumsal düzeyde de ele alınmasını sağlamaktadır.

Geçerlik

Anketin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla kapsamlı bir süreç izlenmiştir. İlk olarak, ölçek maddelerinin anlaşılırlığını ve uygunluğunu test etmek için bir ön deneme (pilot çalışma) yapılmıştır. Bu ön deneme, 30 öğretmen ve 30 ebeveyn olmak üzere toplam 60 kişilik bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ön deneme sonuçlarına dayanarak, maddelerin ifadelerinde ve yapısında gerekli düzenlemeler yapılmıştır.

Ön deneme sonrasında, araştırma için uygulanan İstismar ve İhmali Önlemede Uygulanabilecek Çözüm Önerileri Anketi üzerinden 23 maddenin faktör analizi yapılmıştır. Bu analizler, anketin yapısal bütünlüğünü ve ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda anketin güvenirlik katsayısı, kabul edilebilir sınırların oldukça üzerinde, .89 olarak bulunmuştur.

Bu yüksek güvenirlik katsayısı, anket maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu, yani ölçekteki maddelerin aynı psikolojik yapıyı ölçmede başarılı olduğunu ve sonuçların tekrarlanabilirliğini sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

23 maddeden oluşan anketin faktör yapısını incelemek üzere yapılan faktör analizinde, maddelerin toplam varyansı açıklama oranı %31.85 olarak tespit edilmiştir. Bu oran, ölçeğin varyansın önemli bir bölümünü açıkladığını göstermektedir.

Analiz sonucunda, ankette yer alan bütün maddelerin faktör yükleri 0.30’un üzerinde bulunmuştur. Faktör yüklerinin bu düzeyde olması, her bir maddenin ölçeğin altında yatan temel faktöre yeterli düzeyde katkı sağladığını ve ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu desteklemektedir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Anket (Survey/Questionnaire). 23 maddeden oluşmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Okul öncesi eğitimi öğretmenleri ve veliler (ebeveynler).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenler ve Ebeveynler)

Popülasyon Detayları: Anket, özellikle çocuk istismarı ve ihmali konusunda önleyici tedbirler hakkındaki görüşleri olan eğitimciler ve ebeveynler üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Görüş ve tutum belirleme metodolojisi kullanılmıştır. Derecelendirme formatı (Likert tipi olup olmadığı) kaynakta belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk güvenliği, ebeveyn algısı, öğretmen görüşleri, varyans, istatistik, sosyal çözümler.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler ve Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2009 yılında Elif Dönmez Bican tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım veya ücret bilgileri kaynakta belirtilmemiştir.

Referanslar

Dönmez-Bican, E. (2009). Okul öncesi eğitimi öğretmenleri ve velilerin çocuk istismarı ve ihmaline yönelik görüşleri. (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Bu anketin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: istismar-ve-ihmali-onlemede-uygulanabilecek-cozum-onerileri-anketi-toad.pdf

İstismar ve İhmali Önlemede Uygulanabilecek Çözüm Önerileri Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Anket 23 maddeden oluşmaktadır.
• Aile içinde istismar ve ihmali önlemeye yönelik kanuni yaptırımlar arttırılmalı ve yetkili kurumlarca uygulanmalıdır (1. madde)
• Ailede istismar ve ihmal konusunda basın ve diğer kitle iletişim araçları aktif olmalı, konuyu gündemde tutmalıdır (8. madde)
• Çocuklar şiddet ve pornografi içerikli konuşmaların yapıldığı ortamlardan uzak tutulması sağlanmalıdır (13. madde)