İş Performans Ölçeği

Özet

İş Performans Ölçeği, bireylerin mesleki rollerindeki performans düzeylerini değerlendirmek amacıyla kullanılan, 23 maddeden ve 4 faktörden oluşan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal İş Performans Ölçeği Enstrümanı’nın Türkçeye uyarlama çalışmasıdır. Geçerlik ve güvenirlik analizleri, özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek, 7’li Likert Tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır ve iç tutarlılık katsayısı oldukça yüksektir ($alpha=.95$).

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin faktör yapısını tam olarak doğrulamamakla birlikte, Türk kültürüne özgü psikometrik özelliklerin belirlenmesi ve iş performansı araştırmalarında kullanılabilir bir araç sunulması açısından önemlidir. Ölçeğin sorumlu yazarı Arzu Kader Harmanci Seren’dir.

Anahtar Kelimeler

İş performansı, psikometri, Likert Tipi, Güvenirlik, Uyarlama, Cronbach alfa, örgütsel davranış.

Yazarlar

Seren, A. K. H., Tuna, R., Bacaksiz, F. E.

Amaç

İş Performans Ölçeği’nin temel amacı, çalışanların görevlerini yerine getirme biçimlerini, etkinliklerini ve genel mesleki başarılarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır. Türkçeye uyarlama çalışması, bu orijinal enstrümanın Türk popülasyonunda kültürel ve dilbilimsel geçerliliğini test ederek, yerel araştırmacılar için kullanıma sunulmasını hedeflemiştir.

Ölçek, özellikle sağlık sektöründe çalışan profesyonellerin performansını değerlendirmek için tasarlanmıştır, ancak genel iş performansı araştırmalarında da potansiyel kullanıma sahiptir. Ölçeğin 4 faktörlü yapısı, performansı farklı boyutlarda (örneğin, görev performansı, bağlamsal performans) ele almayı amaçlamaktadır.

Yapı

İş Performans Ölçeği, bireyin iş yerindeki davranış ve çıktılarını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, performansı tek bir skor yerine, 23 madde aracılığıyla temsil edilen dört ayrı alt ölçek veya faktör üzerinden değerlendirmektedir. Bu faktörler, iş performansının kapsamlı bir değerlendirmesini sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Psikolojik yapı, çalışanların belirlenen hedeflere ulaşma derecesini, görevlerini ne kadar etkin yerine getirdiğini ve kurumsal beklentilere ne kadar uyum sağladığını içerir. Ölçekteki maddeler, çalışanın algılanan performansını yedi dereceli bir süreklilik üzerinde belirlemeyi amaçlar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek için birincil yöntem olarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. İlk DFA sonuçları, orijinal ölçeklerin faktör yapılarının Türk örnekleminde tam olarak doğrulanmadığını göstermiştir.

Araştırmacılar, uyum iyiliği endekslerini (Goodness-of-Fit indices) iyileştirmek amacıyla önerilen bazı yapısal değişiklikleri uygulamışlardır; ancak bu değişiklikler uyum düzeyinde kabul edilebilir bir artış sağlamamıştır. Bu durum üzerine, ölçeklere tek bir alt ölçek olarak yaklaşan alternatif bir DFA modeli test edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türkçeye adaptasyonunda yapısal farklılıkların ortaya çıktığını ve orijinal modelin kültürel bağlamda tam olarak korunamadığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, İç Tutarlılık Katsayısı (Internal Consistency Coefficient) hesaplanarak değerlendirilmiştir. İş Performans Ölçeği için hesaplanan Cronbach alfa katsayısı $alpha=.95$ olarak belirlenmiştir.

Literatürde .70 ve üzeri alfa değerleri genellikle kabul edilebilir bir iç tutarlılığı işaret ederken, elde edilen .95 değeri, ölçeğin maddelerinin birbiriyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve aynı yapıyı ölçme konusunda son derece yeterli bir güvenirlik katsayısına sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek katsayı, ölçeğin ölçüm tutarlılığı açısından güçlü olduğunu kanıtlar.

Faktör Analizi

Ölçek, toplamda 23 madde ve 4 faktörden oluşacak şekilde tasarlanmıştır. Ancak, Türk uyarlama çalışmasında uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), orijinal 4 faktörlü yapının model uyumunu sağlayamadığını ortaya koymuştur. Bu durum, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk popülasyonunda farklı bir şekilde tezahür ettiğini göstermektedir.

Bu nedenle, araştırmacılar alternatif bir model olarak, ölçeğin tüm maddelerine tek bir genel faktör olarak yaklaşan ek bir DFA uygulaması gerçekleştirmişlerdir. Bu yaklaşım, ölçeğin genel iş performansını tek bir bütünsel yapı olarak ölçme potansiyelini değerlendirmeye olanak tanımıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Biçim: 23 madde, 4 faktörlü yapıya sahip, 7’li Likert Tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışanlar/Profesyoneller (Özellikle hemşireler üzerine valide edilmiştir.)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Sağlık sektöründe çalışan bireylerin iş performansını ölçmek için kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim anketi.

Anahtar Kelimeler

İş tatmini, örgütsel davranış, Cronbach alfa, psikometrik özellikler, hemşirelik araştırması, yapı geçerliliği.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Arzu Kader Harmanci Seren

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilmiştir (İstanbul Üniversitesi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama ve geçerlik/güvenirlik çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: İzinler ve kullanım ücretleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: job-performance-scale-instrument-toad.pdf

Kaynaklar

• Seren, A. K. H., Tuna, R., & Bacaksiz, F. E. (2018). Reliability and validity of the Turkish version of the Job Performance Scale Instrument. Journal of Nursing Research, 26(1), 27-35.

İş Performans Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Kaynak içerikte ölçek maddeleri sağlanmamıştır; yalnızca madde sayısı (23) ve faktör sayısı (4) belirtilmiştir.

Derecelendirme: Ölçek 7’li Likert Tipi bir derecelendirme kullanır:

1. Hiç Katılmıyorum
2. Katılmıyorum
3. Kısmen Katılmıyorum
4. Kararsızım
5. Kısmen Katılıyorum
6. Katılıyorum
7. Kesinlikle Katılıyorum