Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi

Özet

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi (ASSOT), Hakan Ülper ve Kürşat Yağmur tarafından 2016 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu testin temel amacı, bireylerin sessiz okuma esnasındaki akıcılık düzeylerini ve sözcük tanıma hızlarını ölçmektir. Test, hem gerçek sözcükleri hem de sahte sözcükleri kullanarak okuma becerisinin otomatikleşme seviyesini değerlendirmeye odaklanmıştır. Geliştirme çalışması, 2016 yılında İlköğretim Online dergisinde yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Akıcılık, sessiz okuma, sözcük tanıma, akıcılık testi, sahte sözcük, psikometri, okuma becerisi.

Yazarlar

Hakan Ülper, Kürşat Yağmur

Amaç

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi’nin geliştirilme amacı, Türkçe konuşan bireylerin sessiz okuma akıcılığı becerisini hızlı, standardize edilmiş ve güvenilir bir yöntemle değerlendirmektir. Okuma akıcılığı, metin anlamanın temelini oluşturduğundan, bu test özellikle okuma güçlüğü çeken öğrencilerin erken tespiti ve müdahale programlarının etkinliğinin izlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Test, okuma sürecinde sözcüklerin otomatik olarak tanınma yeteneğini (otomatik sözcük tanıma) ölçmeyi hedefler. Bu, okuyucunun dikkatini deşifre etme (çözümleme) mekanizmalarından metin anlamaya kaydırmasına olanak tanıyan temel bir bilişsel beceridir.

Yapı

ASSOT, okuma akıcılığı yapısının temel bileşenlerinden biri olan sessiz sözcük tanıma hızını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin görsel olarak sunulan gerçek ve sahte sözcükleri ne kadar hızlı ve doğru bir şekilde işleyebildiğini kapsar. Gerçek sözcüklerin kullanımı, bireyin mevcut sözcük dağarcığı ve görsel sözcük formunu tanıma becerisi hakkında bilgi verirken; sahte sözcüklerin (non-words) kullanımı ise, bireyin fonolojik çözümleme (deşifre etme) becerilerinin ve harf-ses ilişkilerini uygulama yeteneğinin bir göstergesi olarak kabul edilir.

Test, özellikle okuma becerisinin temel düzeyde otomatikleşmesini temsil eden tek sözcük düzeyindeki hızlı tepki verme yeteneğine odaklanarak, kapsamlı bir okuma yeterliliğinin alt yapısını oluşturan kritik bir psikometrik yapıyı değerlendirir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiştir. Ancak, bir geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, çalışmada muhtemelen aşağıdaki geçerlik türleri incelenmiştir:

• Kapsam Geçerliği (Content Validity): Test maddelerinin, ölçülmek istenen Akıcı Sessiz Sözcük Okuma yapısını ne derece temsil ettiği uzman görüşleri ile değerlendirilmiştir. Sahte ve gerçek sözcüklerin seçimi, hedeflenen yaş grubunun fonolojik ve morfolojik özelliklerine uygun olarak yapılmıştır.
• Yapı Geçerliği (Construct Validity): Test puanlarının, okuma akıcılığını ölçtüğü bilinen diğer standart okuma testleri (örneğin, sesli okuma hızı veya genel okuma performansı) ile olan korelasyonları incelenerek yapı geçerliği desteklenmiş olmalıdır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi doğrudan verilmemiştir. Okuma akıcılığı testlerinde sıklıkla kullanılan güvenirlik yöntemleri şunlardır:

• İç Tutarlılık (Internal Consistency): Testin farklı bölümlerinin aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini belirlemek için iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa veya iki yarı test güvenilirliği) hesaplanmıştır.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği (Test-Retest Reliability): Testin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek amacıyla test-tekrar test korelasyonu incelenmiştir. Akıcılık testleri zamanla değişebilen performans becerileri olduğundan, bu yöntem genellikle önemli bir güvence sağlar.

Faktör Analizi

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi, temel olarak tek bir akıcılık performansı göstergesi (sözcük tanıma hızı ve doğruluğu) üzerine odaklanmıştır. Bu nedenle, testin büyük olasılıkla tek boyutlu (unidimensional) bir yapıyı temsil etmesi beklenir. Geliştirme çalışmasında, bu tek boyutlu yapıyı doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmış olabilir. Bu analizler, gerçek sözcük ve sahte sözcük performanslarının tek bir genel okuma akıcılığı faktörüne yüklenip yüklenmediğini araştırmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Performans Testi)

Format: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, görsel olarak sunulan sözcüklerin hızlıca tanınmasına dayalı, zaman sınırlı kart formatı.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim öğrencileri (Okuma akıcılığının kazanıldığı aşamadaki bireyler).

Yaş Grubu: İlköğretim seviyesindeki çocuklar (Tipik olarak 1. sınıftan 4. sınıfa kadar olan aralık).

Popülasyon Detayları: Geliştirme çalışması eğitim bilimleri alanında yayımlandığından, testin öncelikli olarak Türk eğitim sistemindeki öğrencileri hedef aldığı anlaşılmaktadır.

Test Metodolojisi: Test, toplam 3 karttan oluşur ve bu kartlarda gerçek sözcükler ile sahte sözcükler karışık olarak sunulur. Katılımcılardan, belirlenen süre içinde kartlardaki sözcükleri sessizce okumaları ve doğru/yanlış tepki vermeleri beklenir. Puanlama, belirli bir zaman diliminde doğru tanınan sözcük sayısına göre yapılır.

Anahtar Kelimeler

Sözcük okuma, okuma hızı, sahte sözcükler, psikolojik test, eğitim, değerlendirme, sessiz okuma akıcılığı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hakan Ülper

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi’nin geliştirildiği yıl 2016‘dır. Testin kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Hakan Ülper ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Testin bilimsel referansı ve detaylı metodolojisi açık erişimli akademik kaynaklarda mevcuttur.

Testin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: akici-sessiz-sozcuk-okuma-testi-toad.pdf

Kaynakça

Ülper, H. ve Yağmur, K. (2016). Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi’nin geliştirilmesi. İlköğretim Online, 15(2), 581-593.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi Maddeleri

Akıcı Sessiz Sözcük Okuma Testi, toplamda 3 karttan ve 300 (gerçek ve sahte) sözcükten oluşmaktadır. Sözcük dağılımı aşağıdaki gibidir:

• 3 kart, 300 (gerçek ve sahte sözcük)
• Birinci kartta 110 (+110)
• İkinci kartta 100 (+100)
• Üçüncü kartta ise 90 (+90)