Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği

Özet

Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği, Demet Girgin tarafından 2015 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin çalgı performansı sergileme yeteneklerine dair sahip oldukları inanç düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özyeterlik inancı kuramsal çerçevesine dayanmakta olup, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak psikometrik özellikleri doğrulanmıştır. 5’li Likert ölçeği formatında derecelendirilen bu araç, özellikle müzik eğitimi alanında çalışan bireylerin algılanan yeterliliklerini değerlendirmek için önemli bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çalgı performansı, özyeterlik inancı, müzik eğitimi, algılanan yeterlilik, psikometrik analiz, güvenirlik, geçerlik.

Yazarlar

Demet Girgin

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çalgı çalma becerisine sahip olan veya müzik eğitimi alan bireylerin, enstrüman performanslarını başarılı bir şekilde icra etme kapasitelerine yönelik kişisel inançlarını belirlemektir. Bu inançlar, bireyin performans sırasında göstereceği çabayı, azmi ve karşılaştığı zorluklarla başa çıkma stratejilerini etkilediği için, bu ölçek eğitimsel ve psikolojik müdahalelerin planlanmasında kritik veriler sağlamaktadır.

Yapı

Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği, Albert Bandura’nın sosyal bilişsel öğrenme kuramına dayanan özyeterlik inancı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin belirli bir alanda başarılı olmak için gerekli eylemleri organize etme ve gerçekleştirme yeteneğine dair sahip olduğu yargıdır. Ölçek, çalgı performansı bağlamında bu inancı üç temel alt boyutta incelemektedir:

• Yeterlik İnancı: Bireyin kendisini performansta yetenekli ve yeterli görme düzeyi.
• Yetersizlik İnancı: Bireyin performansıyla ilgili şüpheleri, eksiklik hisleri ve yetersizlik algısı.
• Psikolojik Göstergeler: Performans sırasındaki heyecan, kaygı ve sosyal karşılaştırma gibi duygusal ve bilişsel tepkiler.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, doğrulayıcı ve/veya açıklayıcı faktör analizi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Maddelerin faktör yük değerleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünü destekler nitelikte bulunmuştur.

• Faktör yük değerleri 0.47 ile 0.76 arasında değişmektedir. Bu değerler, maddelerin ilgili oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.
• Bu sonuçlar, ölçeğin teorik olarak öngörülen alt boyutları ölçme kapasitesine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları (Cronbach Alfa), alt boyutlar bazında ayrı ayrı hesaplanmıştır. Elde edilen değerler, ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar vereceğini işaret etmektedir.

• Yeterlik İnancı alt boyutu için güvenirlik katsayısı: .86
• Yetersizlik İnancı alt boyutu için güvenirlik katsayısı: .76
• Psikolojik Göstergeler alt boyutu için güvenirlik katsayısı: .61

Yeterlik ve Yetersizlik İnancı boyutlarının güvenirlik katsayıları yüksek düzeyde kabul edilebilirken, Psikolojik Göstergeler alt boyutunun katsayısı (.61) kabul edilebilir alt sınırda yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında yapılan faktör analizi, çalgı performansı özyeterlik inancını oluşturan üç temel boyutun varlığını doğrulamıştır: Kendini Yeterli Görme, Kendini Yetersiz Görme ve Psikolojik Göstergeler.

Maddelerin faktör yük değerleri (0.47 ile 0.76 arasında), maddelerin ilgili alt boyutlara güçlü bir şekilde bağlı olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak sağlam olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert ölçeği (1= Hiç katılmıyorum – 5= Tamamen katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Müzik eğitimi alan öğrenciler veya çalgı performansı sergileyen bireyler.

Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak genellikle üniversite düzeyindeki müzik öğrencilerine uygulanmıştır.

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada detaylı popülasyon bilgisi makalede yer almaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama. Katılımcılar, çalgı performanslarına dair yeterlik inançlarını 5 puanlık bir derecelendirme sistemi üzerinden işaretlerler.

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik, müzik psikolojisi, enstrüman performansı, yeterlik inancı, faktör analizi, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Balıkesir Üniversitesi (Orijinal yayın dönemindeki bağlılık bilgisi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştirme yılı 2015‘tir. Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve ticari olmayan akademik kullanımlar için yazarın izniyle kullanılabilir. İzin ve kullanım ücretleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Girgin, D. (2015). Çalgı performansı özyeterlik inancı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 107-114. http://dx.doi.org/10.9779/PUJE701

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: pauegitimdergi.pau.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: calgi-performansi-ozyeterlik-inanci-olcegi-toad.pdf

Çalgı Performansı Özyeterlik İnancı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kendini Yeterli Görme : “Arkadaşlarım için zor olan eserleri çalmak benim için çok kolaydır”

Kendini Yetersiz Görme : “Çalgı performansım konusunda yeterli olmadığımı düşünürüm”

Psikolojik Göstergeler : “Kendi çalgı performansımı benimle aynı yeteneğe sahip olan kişilerle karşılaştırırım”