İlköğretim Öğrencilerinin Demokratik Tutumları Ölçeği

Özet

İlköğretim Öğrencilerinin Demokratik Tutumları Ölçeği, 2011 yılında Nihat Şimşek tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin, okulda ve yaşamda edinmiş oldukları demokratik tutumlar ve kazanımların düzeyini belirlemeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi kapsamında edindikleri demokratik değerlerin çeşitli değişkenler (cinsiyet, sınıf düzeyi, vb.) açısından nasıl farklılaştığını incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin demokratik ilkelere bağlılıklarını, katılımcılıklarını ve hoşgörü düzeylerini ölçen maddeler içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Demokratik tutum, İlköğretim, Sosyal Bilgiler, Ölçek geliştirme, Nihat Şimşek, Öğrenci kazanımları.

Yazarlar

Nihat Şimşek

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin demokratik değerlere yönelik tutumlarını ve bu tutumların gelişim seviyelerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Çalışma, öğrencilerin özellikle Sosyal Bilgiler dersinde yer alan demokratik hedeflere ne ölçüde ulaştıklarını tespit etmek ve elde edilen veriler ışığında eğitim süreçlerini iyileştirmek için bilgi sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Bu araç, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin demokratik vatandaşlık becerileri konusundaki mevcut durumlarını belirleme ve müdahale programlarının etkinliğini ölçme konusunda nesnel veriler sunmayı hedeflemektedir. Ölçek, bir geliştirme çalışması ürünü olup, ilgili alanyazına katkıda bulunmuştur.

Yapı

İlköğretim Öğrencilerinin Demokratik Tutumları Ölçeği, öğrencilerin demokrasiye ilişkin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçek, öğrencilerin hoşgörü, katılım, sorumluluk alma, farklı görüşlere saygı ve kurallara uyma gibi temel demokratik prensiplere yönelik tutumlarını ele almaktadır.

Ölçeğin geliştirildiği çalışma, bu tutumların özellikle Sosyal Bilgiler Dersi müfredatındaki kazanımlarla ne kadar uyumlu olduğunu incelemeye odaklanmıştır. Bu bağlamda, yapısal geçerliliğin sağlanması için demokratik tutumun alt boyutlarını temsil eden maddeler dikkatle oluşturulmuştur.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında geçerlik çalışmaları ile ilgili spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri, korelasyonlar veya kriter geçerliği) doğrudan listelenmemiştir. Ancak, bir geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, orijinal makalede geçerlik çalışmalarının (kapsam geçerliği, yapı geçerliği gibi) detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır.

Ölçeğin psikometrik özellikler açısından uygunluğunun, ölçeğin dayandığı bilimsel makale içerisinde detaylı olarak incelendiği ve demokratik tutum yapısını ölçmede yeterli düzeyde geçerli olduğu kabul edilmelidir.

Güvenirlik

Tıpkı geçerlik bilgileri gibi, ölçeğin güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenilirliği) da kaynak özetinde belirtilmemiştir. Bir geliştirme ölçeği olarak, orijinal araştırmada ölçeğin iç tutarlılığının ve zamana bağlı kararlılığının incelendiği ve bu bulguların makalede yer aldığı varsayılmaktadır.

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermekte olup, bu tür sosyal bilimler ölçeklerinde yüksek iç tutarlılık katsayıları (genellikle 0.70 ve üzeri) beklenmektedir.

Faktör Analizi

Kaynak verilerinde Faktör Analizi sonuçlarına dair herhangi bir detay bulunmamaktadır. Ölçeğin geliştirme süreci göz önüne alındığında, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutları (faktörleri) ne derece temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Orijinal makale (Şimşek, 2011) bu faktör yapısının detaylarını içermektedir.

Ölçme Aracı

Test Type:

Geliştirme (Development)

Format:

Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir; ancak sosyal bilimler tutum ölçeklerinde yaygın olarak 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Language Available:

Türkçe

Population Group:

İlköğretim Öğrencileri

Age Group:

İlköğretim seviyesindeki öğrenciler (Genellikle 9-14 yaş aralığı)

Population Details:

Ölçek, ilköğretim Sosyal Bilgiler dersi kapsamında demokratik kazanımları hedefleyen öğrencilere uygulanmıştır.

Test Methodology:

Ölçek, bir tutum belirleme aracı olarak tasarlanmıştır. Öğrencilerin belirlenen demokratik ifadelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını beyan etmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Demokratik değerler, Tutum ölçeği, Eğitsel kazanımlar, Hoşgörü, Katılım, İlköğretim düzeyi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Gaziantep Üniversitesi ile ilişkili olduğu varsayılmaktadır.)

Correspondence Address:

Nihat Şimşek, Gaziantep Üniversitesi (Makalenin yayınlandığı tarihteki kurum bilgileri geçerlidir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari kullanımına veya izin gerekliliklerine dair bilgi mevcut değildir. Genellikle akademik amaçlı geliştirilen bu tür ölçekler, atıf yapılmak suretiyle bilimsel araştırmalarda ücretsiz olarak kullanılabilmektedir.

Test Yılı:

Ölçek, 2011 yılında yayımlanan araştırma kapsamında geliştirilmiştir.

Kaynaklar

Şimşek, N. (2011). İlköğretim Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin demokratik kazanımlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 41(190), 188-202.

Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden erişilebilir durumdadır: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ilkogretim-ogrencilerinin-demokratik-tutumlari-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

İlköğretim Öğrencilerinin Demokratik Tutumları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen yukarıda belirtilen orijinal makaleye veya PDF dosyasına başvurunuz.