İlköğretim Matematik Programı Değerlendirme Ölçeği

Özet

İlköğretim Matematik Programı Değerlendirme Ölçeği, 2005 yılında yürürlüğe giren ilköğretim matematik dersi (6-8. sınıflar) öğretim programının çeşitli yönlerine ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, M. Budak tarafından 2011 yılında sunulan bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirme aşamasında kullanılmıştır. Ölçeğin temel amacı, programın hedeflerine ulaşma derecesi, içerik yeterliliği ve uygulama süreçlerine yönelik öğretmenlerin algılarını sistematik olarak ölçmektir.

Ölçek, program reformlarının sahadaki yansımalarını ve öğretmenlerin bu reformlara adaptasyon düzeylerini anlamak için kritik bir öneme sahiptir. Öğretmenlerin program hakkındaki olumlu ve olumsuz değerlendirmeleri, gelecekteki eğitim programı güncellemeleri için önemli geri bildirim sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik Öğretimi, Öğretmen Görüşleri, İlköğretim Programı, Program Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Reformu

Yazarlar

Budak, M.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2005 yılında revize edilen ilköğretim matematik dersi (6-8. sınıflar) öğretim programına ilişkin öğretmenlerin mevcut görüşlerini, algılarını ve memnuniyet düzeylerini tespit etmektir. Ölçek, programın yapısını, içeriğini, öğrenci başarısına etkisini ve öğretmenlerin uygulamada karşılaştıkları zorlukları değerlendirmeyi hedefler.

Ölçek geliştirme çalışması, dönemin öğretim programı reformlarının uygulamadaki etkinliğini bilimsel yöntemlerle ölçme ihtiyacından doğmuştur. Elde edilen veriler, programın güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyarak, eğitim politikalarının ve materyallerinin geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamıştır.

Yapı

İlköğretim Matematik Programı Değerlendirme Ölçeği, öğretmenlerin program algılarını ve değerlendirmelerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı genellikle programın farklı bileşenlerine odaklanan alt boyutları içerir. Ölçülen temel yapı, öğretmenlerin 2005 matematik müfredatına yönelik genel ve özel tutumlarıdır.

Ölçek, muhtemelen aşağıdaki gibi alt boyutları içermektedir (orijinal teze dayalı çıkarım): Programın Amaçları ve Hedefleri, İçerik ve Konuların Düzenlenmesi, Öğretim Yöntemleri ve Teknikleri, Ölçme ve Değerlendirme Süreçleri, ve Programın Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar. Bu boyutlar, öğretmenlerin psikometrik özelliklerini incelediği tezin kapsamında detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği Yüksek Lisans Tezi (Budak, 2011) kapsamında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak kaynak içeriğinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve yapı geçerliği için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Yapı geçerliğinin belirlenmesi amacıyla açıklayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizlerinin uygulandığı tahmin edilmektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin, program değerlendirme yapısını oluşturan teorik alt boyutları ne ölçüde temsil ettiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, orijinal tezin metodoloji bölümünde yer almalıdır. Güvenirliğin tespiti için genellikle iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach’s Alpha (Alfa) değerine bakılır. Yüksek bir Alpha katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Kaynak verilerde spesifik bir güvenirlik değeri sunulmamış olsa da, bir yüksek lisans tezi çalışması bağlamında ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu varsayılmalıdır. Ölçeğin alt boyutlarının her biri için ayrı ayrı iç tutarlılık analizlerinin gerçekleştirilmiş olması beklenir.

Faktör Analizi

İlköğretim Matematik Programı Değerlendirme Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçekte yer alan maddelerin hangi teorik boyutlar altında toplandığını belirlemeye yardımcı olmuştur.

Faktör analizinde, veri yapısının faktör analizi için uygunluğunu kontrol etmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Barlett Sphericity testi gibi istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analizler sonucunda ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve bu faktörlerin öğretim programı değerlendirmesinin farklı yönlerini temsil ettiği ortaya konulmuştur.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öğretmen Görüş Anketi)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi ölçek kullanıldığı tahmin edilmektedir, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Ortaokul matematik öğretmenleri)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf matematik derslerini yürüten öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim temelli anket metodolojisi kullanılarak geliştirilmiştir. Öğretmenlerin, 2005 programının çeşitli bileşenleri hakkındaki algılarını belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden ifade etmeleri beklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Program Değerlendirme, Öğretmen Algısı, Matematik Öğretimi, Yüksek Lisans Tezi, İlköğretim, Psikometri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Tezin sunulduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçek geliştirme çalışması 2011 yılında tamamlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Bu ölçek, bir akademik araştırma (Yüksek Lisans Tezi) kapsamında geliştirildiği için, kullanımı için yazarından (M. Budak) veya tezin sunulduğu kurumdan (Erzincan Üniversitesi) izin alınması gerekebilir. Ticari bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

Budak, M. (2011). 2005 ilköğretim matematik dersi 6-8. sınıflar öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri (Yüksek lisans tezi). Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.

Bu çalışmanın referansına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ilkogretim-matematik-programi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

İlköğretim Matematik Programı Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Detaylı maddeler için Budak (2011) Yüksek Lisans Tezi’ne başvurulmalıdır.