İlköğretim Matematik Öğretimi Özyeterlik Algısı Ölçeği

Özet

İlköğretim Matematik Öğretimi Özyeterlik Algısı Ölçeği, Sakine Göçer tarafından 2011 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim düzeyinde matematik derslerini yürütecek olan öğretmen adaylarının veya mevcut öğretmenlerin, matematik öğretimine yönelik sahip oldukları özyeterlik algısı düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel odağı, ölçeğin yapı geçerliği kanıtlarını, korelasyon, gruplararası fark ve faktör analizi gibi farklı yöntemlerle derinlemesine incelemektir.

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik, Matematik Öğretimi, İlköğretim, Öğretmen Yeterliği, Yapı Geçerliği, Faktör Analizi, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Sakine Göçer

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, öğretmenlerin veya öğretmen adaylarının ilköğretim kademesinde matematik konularını etkili bir şekilde öğretme becerilerine duydukları inanç düzeyini saptamaktır. Özyeterlik algısı, öğretmenlerin sınıf içi davranışlarını, öğrencilere yaklaşımlarını ve akademik başarı beklentilerini doğrudan etkilediği için, bu algının doğru bir şekilde ölçülmesi eğitim araştırmaları açısından büyük önem taşımaktadır.

Ölçek, eğitim programlarının ve hizmet içi eğitimlerin etkinliğini değerlendirmede bir araç olarak kullanılabilir. Ayrıca, öğretmen yetiştirme programlarında adayların matematik öğretimine yönelik özgüven eksikliklerini veya güçlü yönlerini erkenden tespit etmeye yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Ölçek, özyeterlik teorisinin kurucusu olan Albert Bandura’nın sosyal bilişsel teorisine dayanarak geliştirilmiştir. Özyeterlik, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine olan inancıdır. Bu bağlamda, ölçek, matematik öğretimi bağlamında iki temel boyutu ölçmeyi amaçlar:

• Matematik Öğretim Yeterliği: Öğretmenin matematiksel kavramları açıklama, materyal hazırlama ve farklı öğretim stratejilerini uygulama becerisine olan inancı.
• Matematik Öğretim Sonuç Yeterliği: Öğretmenin çabalarının öğrencilerin öğrenmesini ve başarısını ne ölçüde etkileyeceğine dair inancı.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması, 2011 yılında sunulan yüksek lisans tezinin ana konusunu oluşturduğu için, yapı geçerliği çalışmaları detaylı olarak incelenmiştir. Tez, yapı geçerliğini irdelemede kullanılan üç ana yöntemi merkeze almıştır: korelasyonel analizler, gruplararası farkların incelenmesi ve faktör analizi.

Bu kapsamda, ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi (AFA ve DFA) teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca, ölçek puanlarının ilgili teorik yapılarla (örneğin, matematik tutumu veya genel öğretmen özyeterliği) beklenen düzeyde ilişkili olup olmadığını gösteren korelasyon analizleri yürütülmüştür. Ölçeğin ayırıcı geçerliğini tespit etmek amacıyla, farklı gruplar (örneğin, deneyimli öğretmenler ve yeni mezunlar) arasındaki puan farkları incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme aşamasında, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemler kullanılarak ölçeğin güvenirlik düzeyi belirlenmiştir. Her ne kadar kaynak içerikte spesifik güvenirlik katsayısı değerleri belirtilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasının zorunlu adımı olarak, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçüm yapma yeteneğinin kanıtlandığı varsayılmaktadır. Genellikle bu tür eğitim ölçeklerinde kabul edilebilir güvenirlik katsayılarının 0.70 ve üzeri olduğu beklenir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, faktör analizi yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini göstermiştir. Yüksek lisans tezi, faktör analizini yapı geçerliği kanıtı olarak vurguladığı için, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve bu boyutların matematik öğretim özyeterliğinin farklı yönlerini temsil ettiği anlaşılmaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Yeni geliştirilmiş bir psikometrik araç).

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, özyeterlik algısı ölçeklerinin standart formatı, katılımcıların maddelere ne kadar katıldığını belirttikleri bir Likert Ölçeği formatıdır (örneğin, 5’li veya 6’lı derecelendirme).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlköğretim öğretmenleri ve ilköğretim matematik öğretmenliği programı öğrencileri (öğretmen adayları).

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmen adayları ve çalışan öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yapıldığından, örneklem genellikle Türkiye’deki eğitim fakültesi öğrencileri ve/veya MEB’e bağlı okullarda görev yapan öğretmenlerden oluşmuştur.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim yöntemiyle toplanan veriler üzerinden psikometrik analizler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayları, Likert Ölçeği, Yüksek Lisans Tezi, Psikometri, Eğitim Bilimleri, Matematik Eğitimi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek bir akademik tez kapsamında geliştirildiği için, kullanım izinleri ve ücretlendirme konusunda sorumlu yazar Sakine Göçer ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda genellikle izin alınması koşuluyla ücretsiz kullanım mümkündür.

Test Yılı: 2011 (Yüksek lisans tezinin tamamlanma yılı).

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ilkogretim-matematik-ogretimi-ozyeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Göçer, S. (2011). Yapı geçerliğini irdelemede kullanılan korelasyona, gruplararası farka ve faktör analizine dayalı yöntemlerin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.

Tez bağlantısı (YÖK Ulusal Tez Merkezi): tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

İlköğretim Matematik Öğretimi Özyeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddelere erişim için yazarla iletişime geçilmesi veya yayımlanmış tezin incelenmesi gerekmektedir.