İlişkilerde Güven Ölçeği

Öz

İlişkilerde Güven Ölçeği, bireylerin çeşitli ilişki türlerinde deneyimlediği güven düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, İbrahim Demirci ve Halil Ekşi tarafından 2018 yılında yayımlanan ve karakter güçlerinin iyi oluş üzerindeki etkilerini inceleyen karma yöntemli bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Bu ölçek, özellikle kişilerarası ilişkilerde güvenin psikolojik iyi oluş ve adaptasyon süreçleri üzerindeki rolünü araştırmayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirme süreci, güven kavramının teorik temellerine dayanarak titizlikle yürütülmüştür. Ölçek, ilişkisel bağlamda güvenin algısal ve davranışsal bileşenlerini kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır. Ölçeğin orijinal dokümanına ait dosya, araştırmacılar için erişilebilir durumdadır.

Anahtar Kelimeler

İlişkilerde Güven Ölçeği, güven, kişilerarası ilişkiler, psikometrik araç, ölçek geliştirme, iyi oluş, karakter güçleri.

Yazarlar

İbrahim Demirci, Halil Ekşi.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin romantik, ailevi veya arkadaşlık gibi önemli kişilerarası ilişkilerinde algıladıkları ve deneyimledikleri güven seviyelerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Ölçek, ilişkisel güvenin, bireyin genel yaşam tatmini ve psikolojik sağlığı ile olan korelasyonunu inceleyen çalışmalara sağlam bir ölçüm aracı sunmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, akademik araştırmalarda ve psikolojik danışmanlık uygulamalarında, özellikle ilişki kalitesini, bağlanma stillerini ve kişilerarası uyumu değerlendirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu araç, güven eksikliği veya fazlalığının psikolojik sonuçlarını incelemek isteyen araştırmacılar için değerli bir kaynak teşkil etmektedir.

Yapı

İlişkilerde Güven Ölçeği, temel olarak İlişkisel Güven (Relational Trust) adı verilen psikolojik yapıyı ölçmektedir. İlişkisel güven, bir kişinin partnerinin veya önemli diğerlerinin niyetlerinin iyi olduğuna, dürüst ve öngörülebilir davranışlar sergileyeceğine dair sahip olduğu olumlu beklentiler bütünü olarak tanımlanır.

Bu yapı, genellikle dürüstlük, güvenilirlik, destekleyici davranışlar ve duygusal yakınlık gibi alt boyutları içerebilir, ancak orijinal kaynakta faktör yapısı detaylandırılmamıştır. Ölçek, bireyin savunmasız kalma riskine rağmen, diğerine inanma ve kendini açma isteğini yansıtan bilişsel ve duygusal bileşenleri hedef almaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinin bir parçası olarak yapı geçerliği ve içerik geçerliğinin incelendiği varsayılmaktadır. Ölçeğin dayandığı makale, karakter güçleri ve iyi oluş arasındaki ilişkiyi incelediğinden, bu ölçeğin muhtemelen iyi oluş, yaşam doyumu veya karakter güçleri ölçekleri ile beklenen yönde ilişkiler göstererek yakınsak geçerlik (convergent validity) kanıtları sunduğu tahmin edilmektedir.

Akademik standartlara uygun olarak, ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamak için muhtemelen faktör analizleri (açıklayıcı veya doğrulayıcı) kullanılmıştır. Detaylı geçerlik bulguları için, araştırmacıların 2018 tarihli orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta sayısal güvenirlik katsayıları doğrudan listelenmemiştir. Ancak, geliştirme ölçeği olması nedeniyle, iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir ve ölçeğin bilimsel kullanıma uygunluğunun temel bir göstergesidir. Detaylı güvenilirlik analizleri, ölçeği kullanan araştırmacılar tarafından orijinal makalenin tam metninde aranmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısına dair spesifik bir bilgi kaynakta sunulmamıştır. Geliştirme çalışmalarında, genellikle ölçeğin maddelerinin hangi boyutlar altında toplandığını belirlemek için Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanır. Eğer ölçek çok boyutlu ise (örneğin, dürüstlük güveni, duygusal güven), bu boyutların her biri ayrı faktörler olarak ortaya çıkacaktır.

Daha sonra, ölçeğin yapısal modelini doğrulamak için farklı bir örneklem üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılması idealdir. Bu analizler, İlişkilerde Güven Ölçeği’nin tek boyutlu mu yoksa birden fazla ilişkisel güven bileşenini mi ölçtüğünü ortaya koyacaktır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme Ölçeği (Development)

Format: Kendini Değerlendirme (Self-Report) Ölçeği.

Derecelendirme: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi bir derecelendirme (Örn: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve/veya Üniversite Öğrencileri.

Yaş Grubu: Spesifik olarak belirtilmemiştir; ancak 18 yaş ve üzeri bireyler için uygundur.

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye’deki akademik çalışmalarda kullanılmıştır. Genellikle genel popülasyonun veya yükseköğrenim gören genç yetişkinlerin kişilerarası ilişki güvenini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda bireysel uygulama. Uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası güven, ilişkisel güven, geçerlik, güvenirlik, psikometri, sosyal psikoloji, İbrahim Demirci.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İbrahim Demirci

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir. Sorumlu yazarın akademik kurumu veya kişisel e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı veya lisanslama ücretleri hakkında bilgi verilmemiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle sorumlu yazar İbrahim Demirci ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal Word dokümanı mevcuttur. Orijinal DOCX dosyası buradan indirilebilir: iliskilerde-guven-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

1. Demirci, İ. & Ekşi. H. (2018). Keep calm and be happy: A mixed method study from character strengths to well-being. Educational Sciences: Theory & Practice 18(29) 303–354. http://dx.doi.org/10.12738/estp.2018.2.0799

İlişkilerde Güven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta açık metin olarak sunulmamıştır. Bu nedenle, maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tam içeriğine ulaşmak için araştırmacıların yayımlanan makaleyi incelemeleri veya sorumlu yazar ile iletişime geçmeleri tavsiye edilir.