İkili İlişkilerde Güven Ölçeği

Özet

İkili İlişkilerde Güven Ölçeği (İİGÖ), bireylerin romantik veya yakın dyadik ilişkilerdeki güven düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikolojik bir araçtır. Ölçek, Çetinkaya, Kemer, Bulgan ve Tezer (2008) tarafından Türkiye popülasyonu için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak kullanıma sunulmuştur. Yapılan analizler, ölçeğin orijinal yapısındaki tek boyutlu faktör yapısını desteklemiş olup, toplam 7 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme, 7’li Likert formatında gerçekleştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

İkili İlişkilerde Güven Ölçeği, İİGÖ, Güven, Likert, Uyarlama, Yapı Geçerliği, Güvenirlik, Psikolojik Ölçme.

Yazarlar

Evrim Çetinkaya, Gül Kemer, Gözde Bulgan, Erhan Tezer.

Amaç

İkili İlişkilerde Güven Ölçeği’nin temel amacı, mevcut bir psikometrik aracı Türk kültürüne uyarlayarak, bireylerin romantik veya yakın ilişkilerdeki güven seviyelerini standart ve geçerli bir şekilde ölçebilecekleri bir envanter sağlamaktır. Uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi hedeflemiştir.

Bu ölçek, çift terapisi, psikolojik danışma ve rehberlik alanlarında, özellikle ilişkisel sorunların temelinde yatan güven eksikliğini veya varlığını nicel olarak belirlemek için önemli bir tanı aracı olarak kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapı taşlarından biri olan güven kavramını ölçmektedir. İİGÖ bağlamında güven, bireyin partnerine duyduğu emniyet, dürüstlük ve bağlılık algısını yansıtan tek boyutlu bir yapıdır. Bu yapı, ilişki memnuniyeti ve istikrarı için merkezi bir öneme sahiptir.

Ölçeğin tek faktörlü yapısı, ikili ilişkilerde güvenin, karmaşık alt boyutlardan ziyade, genel bir tutum veya inanç sistemi olarak ele alınabileceğini işaret etmektedir. Bu yapı, hem teorik hem de uygulamalı çalışmalarda güvenin tekil bir göstergesi olarak kullanılmasını mümkün kılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, özellikle yapı geçerliğine odaklanmıştır. Yapı geçerliği ile ilgili bulgular, ölçeğin orijinal versiyonunda öngörülen tek boyutlu yapıyı güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu durum, İİGÖ’nün Türk kültüründeki bireylerin ikili ilişkilerdeki güven düzeyini tutarlı ve doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Yapı geçerliği analizleri, maddelerin ölçmek istedikleri örtük yapıyı (güveni) ne derece temsil ettiklerini incelemiştir. Sonuçlar, ölçeğin teorik temellerine uygun olarak, güvenin tek bir faktör altında toplandığını doğrulamıştır.

Güvenirlik

İkili İlişkilerde Güven Ölçeği’nin güvenirlik analizleri yüksek ve kabul edilebilir düzeyde sonuçlar vermiştir. Ölçeğin iç tutarlık katsayısı (Cronbach Alfa) .89 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin birbiriyle yüksek derecede ilişkili olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, iki yarı güvenirlik katsayısı (Split-Half Reliability) .86 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgu, ölçeğin farklı bölümlerinin benzer sonuçlar ürettiğini ve zaman içinde nispeten stabil ölçümler sağlama potansiyeline sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

İİGÖ, 7 maddeden oluşan ve tek faktörlü yapıya sahip bir ölçektir. Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçekteki tüm maddelerin tek bir temel faktöre yüksek yükler verdiğini ortaya koymuştur.

Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin kullanımını ve puanlanmasını basitleştirmekte, kullanıcıların sadece genel bir güven puanı elde etmesine olanak tanımaktadır. Bu yapısal özellik, ölçeğin hem araştırmada hem de uygulamada pratikliğini artırmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 7 maddelik, tek faktörlü yapı

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Yetişkinler)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Psikolojik danışma ve rehberlik alanında çalışan veya bu hizmetleri alan bireylerin oluşturduğu örneklemler başta olmak üzere, ikili ilişki deneyimi olan bireyler.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme (1=asla ve 7=her zaman).

Anahtar Kelimeler

Dyadik İlişkiler, Psikolojik Danışma, Duygusal Bağlılık, İç Tutarlık, Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2008 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Evrim Çetinkaya ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Çetinkaya, E., Kemer, G., Bulgan, G., & Tezer, E. (2008). İkili İlişkilerde Güven Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(29), 65-77.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: ikili-iliskilerde-guven-olcegi-toad.pdf

İkili İlişkilerde Güven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına, referans olarak gösterilen akademik makaleden veya sorumlu yazardan erişilmesi gerekmektedir.