İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği

Özet

İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği (İBPÖ), bireylerin hem kişilerarası hem de kurumsal bağlamlarda sergiledikleri iletişim becerilerini ve bilgi alışverişine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu giriş, Aysun Türe Yılmaz ve A. Yıldırım (2018) tarafından gerçekleştirilen, ölçeğin Türk kültürüne uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığı çalışmayı temel almaktadır. Ölçek, özellikle örgütsel davranış ve sosyal psikoloji alanlarında bilgi akışı ve etkileşim kalitesini değerlendirmek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İletişim, Bilgi Paylaşımı, Psikometrik Ölçek, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Sosyal Psikoloji.

Yazarlar

Aysun Türe Yılmaz, A. Yıldırım

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal ve profesyonel ortamlarda sergiledikleri iletişim yeterliliklerini ve aktif bilgi paylaşımına ne ölçüde yatkın olduklarını değerlendirmektir. Bu ölçek, bilgi yönetim süreçlerinin ve ekip içi işbirliğinin etkinliğini ölçmek isteyen araştırmacılara ve uygulayıcılara standart bir araç sunar.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerini ve ölçüm niteliklerini koruyarak, bu aracın Türkiye’deki farklı popülasyonlarda kültürel geçerliği sağlanmış, güvenilir bir şekilde kullanılabilmesini temin etmeyi hedeflemiştir.

Yapı

İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği, temel olarak iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir: İletişim Yeterliliği ve Bilgi Paylaşım Eğilimi. İletişim yeterliliği, bireyin mesajları etkili bir şekilde iletme ve anlama becerisini kapsarken; Bilgi Paylaşım Eğilimi, bireyin sahip olduğu bilgiyi başkalarıyla gönüllü olarak paylaşma isteğini ve davranışını yansıtır.

Bu yapılar, özellikle organizasyonel öğrenme, ekip çalışması ve örgütsel iklimin değerlendirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Ölçek, bu iki boyutun birleşimiyle, bireyin sosyal etkileşimlerdeki genel etkinliğine dair kapsamlı bir profil sunmayı amaçlar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında, psikometrik özelliklerin incelenmesi amacıyla kapsamlı geçerlik analizleri yürütülmüştür. Ölçeğin, hedeflediği yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için yapı geçerliği incelenmiştir.

Yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, Türkçe formun orijinal ölçekteki çok boyutlu yapıyı (faktör yapısını) koruyup korumadığını belirlemede merkezi bir rol oynamıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığı temel güvenirlik göstergesi olarak incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa (katsayısı) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbiriyle uyumlu olduğunu ve ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir. Ayrıca, test-tekrar test yönteminin de kullanılması, ölçeğin zaman içinde kararlılığını (istikrarını) doğrulamaya yardımcı olmuştur.

Faktör Analizi

İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kaç boyutta toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla ne kadar örtüştüğünü ortaya koyar.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısına benzer şekilde, iletişim ve bilgi paylaşımı olmak üzere birden fazla faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu çok faktörlü yapı, ölçeğin sadece genel bir puan yerine, ölçülen yapıların alt bileşenlerine dair de detaylı bilgi sunmasını sağlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçeğin yapısına bağlı olarak genellikle Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler (Genellikle üniversite öğrencileri veya çalışan popülasyonlar üzerinde uygulanmıştır.)

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Çalışmanın yapıldığı örneklem, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik bulgularını temsil etmektedir. Detaylı örneklem bilgisi, kaynak referansta belirtilen makalede mevcuttur.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale)

Anahtar Kelimeler

İletişim Yeterliliği, Bilgi Yönetimi, Örgütsel Davranış, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler, İletişim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Aysun Türe Yılmaz)

Correspondence Address: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eskişehir (Affiliation tahmini)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, akademik bir uyarlama çalışmasının ürünüdür ve bilimsel araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları ve izinler için sorumlu yazar Aysun Türe Yılmaz ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2018‘dir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: iletisim-ve-bilgi-paylasimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Türe Yılmaz, A., ve Yıldırım, A. (2018). İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(70), 76-90.

İletişim ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine (Türe Yılmaz & Yıldırım, 2018) başvurulmalıdır.