İletişim Şekilleri Ölçeği

Özet

İletişim Şekilleri Ölçeği, mevcut bir psikometrik aracın Türkçeye uyarlanması (adaptasyonu) yoluyla elde edilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle kişilerarası ilişkiler bağlamında, bireylerin kullandığı iletişim şekilleri ve kalıplarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin uyarlama çalışması, 2001 yılında B. Malkoç tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin temel bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Bu tez, iletişim kalıpları ile evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesine odaklanmıştır. Ölçek, çiftler arasındaki etkileşim biçimlerinin anlaşılmasına ve olası ilişki sorunlarının belirlenmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İletişim Şekilleri, Evlilik Uyumu, Ölçek Uyarlama, Kişilerarası İletişim, Psikolojik Ölçüm, İlişki Dinamikleri.

Yazarlar

B. Malkoç (Uyarlayan/Araştırmacı).

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin ya da çiftlerin etkileşim sırasında sergiledikleri tipik iletişim şekillerini sistematik olarak ölçmektir. Bu uyarlama çalışmasında özel olarak, evli bireylerin iletişim kalıplarının, genel evlilik doyumları ve uyum düzeyleri üzerindeki etkisini tespit etmek hedeflenmiştir. Ölçek, yapıcı, yıkıcı, kaçınmacı veya talepkâr gibi farklı iletişim boyutlarını kapsayarak, ilişki kalitesini yordayan önemli bir araç olarak konumlanmıştır.

Ölçek, klinik ve akademik araştırmalarda kullanılarak, iletişim becerileri eğitimleri veya çift terapisi müdahaleleri öncesinde ve sonrasında değişimlerin değerlendirilmesine olanak tanır.

Yapı

İletişim Şekilleri Ölçeği, bireylerin çatışma çözümü, duygusal ifade ve problem çözme süreçlerinde benimsediği davranışsal kalıpları ölçen bir yapı üzerine kurulmuştur. Uyarlaması yapılan orijinal ölçeğin kuramsal çerçevesi, genellikle iletişim teorileri ve ilişki dinamikleri alanındaki temel modellerden türemiştir. Bu ölçek, muhtemelen bireylerin kendilerini ifade etme biçimlerini, dinleme becerilerini ve eleştiriye verdikleri tepkileri ölçen alt boyutlara sahiptir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bir ilişkinin sağlığını ve dayanıklılığını doğrudan etkileyen, tekrarlayan ve öngörülebilir etkileşim biçimlerini kapsamaktadır. Bu kalıplar, genellikle ilişkinin uzun vadeli başarısı veya başarısızlığı açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlanma sürecinde geçerlik çalışmalarının yapılması zorunludur. Ancak, özet kaynakta bu çalışmalara dair doğrudan bir bilgiye rastlanmamıştır. Yüksek lisans tezi (Malkoç, 2001) içerisinde, çeviri geçerliği, kapsam geçerliği ve yapı geçerliği (örneğin, bilinen gruplar geçerliği veya diğer ölçütlerle korelasyon) çalışmalarının detaylı olarak sunulması beklenmektedir. Özellikle yapı geçerliğinin sağlanması, ölçeğin gerçekten iletişim şekilleri yapısını ölçtüğünü kanıtlamak açısından önemlidir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde güvenirlik (Reliability) bilgisi belirtilmemiştir. Bir uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve genellikle test-tekrar test güvenirliğinin hesaplanması gerekmektedir. Malkoç’un tezinde, Türk örnekleminde uygulanan ölçeğin maddelerinin ne ölçüde tutarlı sonuçlar verdiğine dair istatistiksel verilerin mevcut olduğu varsayılmaktadır. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Bir ölçeğin uyarlanması sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının hedef dildeki örneklemde de korunup korunmadığını kontrol etmek amacıyla Faktör Analizi (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı) çalışmaları yapılır. Malkoç (2001) tezinde, İletişim Şekilleri Ölçeği’nin Türk kültürüne özgü olası farklılıkları tespit etmek veya orijinal ölçekteki faktör yapısını doğrulamak için bu psikometrik yöntemi kullanmış olmalıdır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının geçerliliğini destekleyen temel kanıtları sunar.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama Dili)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle evli bireyler veya romantik ilişkisi olan kişiler.

Yaş Grubu: Yetişkinlik dönemi (Genellikle 18 yaş ve üstü).

Popülasyon Detayları: Çalışma, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde tamamlandığı için, örneklemin büyük olasılıkla Ankara’da yaşayan yetişkinlerden oluştuğu düşünülmektedir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası İlişkiler, Çift Terapisi, Psikometrik Özellikler, ODTÜ, Yüksek Lisans Tezi, İlişki Kalitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Malkoç, B. (2001) çalışması Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2001 (Uyarlama çalışmasının tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Bu ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için ticari bir ücret talep edilip edilmediği bilgisi açık değildir. Akademik kullanım için genellikle tezin referans gösterilmesi yeterlidir.

Kaynaklar

Malkoç, B. (2001). The relationship between communication patterns and marital adjustment (Master’s thesis). Orta Doğu Technical University The Graduate School of Social Science, Ankara.

Bu yüksek lisans tezine ait YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: iletisim-sekilleri-olcegi-toad.pdf

İletişim Şekilleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.