İİBF Öğrencilerinde İş Bulma Kaygısı Ölçeği

Özet

İİBF Öğrencilerinde İş Bulma Kaygısı Ölçeği, 2016 yılında Bekir Demir tarafından kaleme alınan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) öğrencileri arasında mezuniyet sonrası istihdam süreçlerine yönelik hissedilen kaygı düzeyini amaca yönelik olarak ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme sürecinde, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Bu çalışma, Türkiye bağlamında İİBF öğrencilerinin kariyer beklentileri ve işsizlik korkusu gibi faktörlerden kaynaklanan özel kaygı türünü incelemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İş Bulma Kaygısı, Psikometri, Ölçek Geliştirme, İİBF Öğrencileri, Yapısal Eşitlik Modeli, Kariyer Kaygısı, İstihdam.

Yazarlar

Bekir Demir.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin gelecekteki iş yaşamlarına dair duydukları endişe ve kaygı seviyesini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Özellikle İİBF gibi istihdam piyasası ile doğrudan ilişkili bölümlerde okuyan öğrencilerin yaşadığı bu spesifik kaygı türünü nicel olarak değerlendirebilecek standart bir araç sunmak hedeflenmiştir.

Bu araç, akademik çalışmalarda öğrencilerin kaygı düzeyleri ile demografik, sosyal veya eğitimsel değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için kullanılabilir. Aynı zamanda üniversitelerin kariyer merkezleri tarafından öğrencilere yönelik rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin planlanmasında da önemli bir rol oynayabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki genel kaygı yapısının özel bir alt türü olan “İş Bulma Kaygısı” (Job Finding Anxiety) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, mezuniyet sonrası iş bulamama, yetersiz kalma, mesleki belirsizlik ve ekonomik zorluklarla karşılaşma korkusu gibi bileşenleri içermektedir. Ölçek, bu endişelerin yoğunluğunu ve sıklığını değerlendirir.

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında kullanılan Yapısal Eşitlik Modeli (YEM), ölçülen yapıların teorik olarak beklendiği gibi birbiriyle ilişkilendiğini ve ölçek maddelerinin ilgili faktörleri temsil ettiğini doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik değerlerine dair sayısal bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçek geliştirme süreci bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirildiği için, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla kapsamlı analizler yapıldığı varsayılmaktadır. Özellikle tezin başlığında belirtilen Yapısal Eşitlik Modeli‘nin (YEM) kullanılması, yapı geçerliğini desteklemek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin uygulandığını göstermektedir.

Bu analizler, ölçeğin maddelerinin teorik olarak öngörülen faktör yapısına ne ölçüde uyduğunu belirlemiş ve ölçüm modelinin uygunluğunu test etmiştir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirliğe dair sayısal bilgi mevcut değildir. Tipik bir ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını (internal consistency) değerlendirmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmış olmalıdır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin güvenilirliğinin yüksek olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Bekir Demir’in 2016 tarihli yüksek lisans tezi, ölçek geliştirme sürecinin temelini oluşturan faktör analizlerini içermektedir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını belirlemek için öncelikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmış olabilir. Ardından, tezin metodolojisinde açıkça belirtildiği üzere, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) çerçevesinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

DFA, KFA sonucu elde edilen veya teorik olarak öngörülen faktör yapısının, toplanan veri seti ile ne kadar uyumlu olduğunu test eder. Bu, ölçeğin yapısal bütünlüğünün ve ölçtüğü alt boyutların net bir şekilde ayrışıp ayrışmadığının kanıtlanması açısından önemlidir.

Ölçek Bilgileri

Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental)

Biçim: Orijinal tezde kullanılan derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert Tipi derecelendirme formatının (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) öğrencileri.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin iş bulma kaygısına dair tutum ve duygularını ifade eden maddelerden oluşur. Cevaplar, katılımcıların bu duygulara ne ölçüde katıldığını veya yaşadığını belirten bir derecelendirme ölçeği üzerinden toplanır. Analizler Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İşsizlik, Lisans Öğrencileri, Kaygı, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Lisansüstü Çalışma.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Tez, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas’ta hazırlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik ve araştırma amaçlı kullanım genellikle yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Testin Geliştirildiği Yıl: 2016

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: iibf-ogrencilerinde-is-bulma-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Demir, B. (2016). Yapısal eşitlik modeli ile öğrencilerin iş bulma kaygılarına yönelik ölçek geliştirme: Cumhuriyet Üniversitesi İİBF’de bir uygulama (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

İİBF Öğrencilerinde İş Bulma Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçek maddeleri (soru listesi) sunulmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için, yukarıda belirtilen yüksek lisans tezine veya PDF bağlantısına başvurulması gerekmektedir.