İfade Edilen Üzüntü Ölçeği

Özet

İfade Edilen Üzüntü Ölçeği, bireylerin evlilik ilişkileri bağlamında yaşadıkları üzüntü duygularını nasıl ifade ettiklerini ve bu duygusal durumlarla nasıl başa çıktıklarını ölçmek amacıyla uyarlama yoluyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle evlilikte yaşanan duygusal ifade biçimlerine odaklanarak, bireylerin üzüntülerini ne ölçüde yapıcı, bağımlı, kaçınmacı veya pasif yollarla dışa vurduklarını belirlemeyi hedefler. Ölçek, 5 alt boyut ve toplam 26 maddeden oluşmaktadır ve psikolojik araştırmalarda yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik kanıtları sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üzüntü İfadesi, Evlilik İlişkileri, Duygusal İfade, Psikometrik Uyarlama, Cronbach alfa, İlişki Kalitesi, Duygu Düzenleme.

Yazarlar

Ayça Özen, Nebi Sümer

Amaç

İfade Edilen Üzüntü Ölçeği’nin temel amacı, evli bireylerin yaşadıkları üzüntü duygularını eşlerine veya çevrelerine karşı hangi spesifik davranış kalıplarıyla gösterdiğini sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçek, özellikle kızgınlık ve suçluluk gibi diğer yoğun duygusal ifadelerle birlikte, evlilikteki duygusal etkileşim dinamiklerinin anlaşılmasına katkıda bulunmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, klinik ve akademik çalışmalarda duygusal dışavurum farklılıklarını cinsiyet bazında inceleme imkanı sunar.

Yapı

Ölçek, üzüntünün ifade edilme biçimlerini temsil eden beş farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, bireyin üzüntü karşısında gösterdiği aktif başa çıkma stratejilerinden (Olumlu Faaliyet, Sosyal Destek Arama) pasif veya kaçınmacı davranışlara (Yalnızlık, Hareketsiz Hale Gelme) ve eşe yönelik bağımlı tepkilere (Eşe Bağımlı Davranış) kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır.

Bu beş yapı, evlilik çatışmaları ve duygusal yakınlık gibi ilişki değişkenleriyle bağlantılı olarak incelenmektedir. Ölçek, bireyin üzüntüyü ifade etme eğilimini bir süreklilik üzerinde değerlendirir ve böylece duygusal tepkilerin sadece varlığını değil, aynı zamanda niteliğini de belirlemeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçeğin yapısal tutarlılığını destekleyen güçlü bulgular ortaya koymuştur. Yapılan analizlerde, kadınlar için toplam varyansın %41.98’i ve erkekler için %45.23’ü açıklanmıştır. Bu oranlar, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı yeterli düzeyde kapsadığını göstermektedir. Ayrıca, faktör uygunluk katsayıları (congruence coefficients), hem kadınlar hem de erkekler için her bir alt boyut özelinde .99 gibi son derece yüksek bir değerde bulunmuştur. Bu yüksek katsayı, farklı cinsiyet gruplarında faktör yapısının benzer ve istikrarlı olduğunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

İfade Edilen Üzüntü Ölçeği’nin alt ölçeklerinin iç tutarlılığı, Cronbach alfa güvenirlik katsayıları ile değerlendirilmiştir ve sonuçlar ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Kadın katılımcılar için alt ölçeklerin katsayıları sırasıyla .92, .90 ve .82 olarak bulunmuştur. Erkek katılımcılar için ise bu katsayılar sırasıyla .92, .92 ve .86 olarak rapor edilmiştir. Tüm bu değerlerin .80 ve üzerinde olması, ölçeğin farklı alt boyutlarının ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirildiği çalışmada, İfade Edilen Üzüntü Ölçeği’nin psikometrik özellikleri, daha geniş bir duygusal ifade ölçekleri setinin parçası olarak incelenmiştir. Yapılan faktör analizi sonuçları, ölçeğin yapısal geçerliğini destekler niteliktedir. Belirtilen üç faktörlü çözüm (bu çözümün üzüntü, kızgınlık ve suçluluk duygularının ifadesini içeren daha büyük bir yapıyı temsil etmesi olasıdır), varyansın önemli bir kısmını açıklamıştır. İfade Edilen Üzüntü Ölçeği, 5 ayrı alt boyuta ayrılmış 26 maddeden oluşmaktadır. Bu 5 alt boyut, üzüntü ifadesinin çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde ayrıştırmaktadır. Yüksek faktör uygunluk katsayıları, cinsiyetler arası yapısal eşdeğerliği sağlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Evli Bireyler

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Evlilik ilişkisi içerisindeki bireylerin duygusal ifade biçimlerinin incelenmesi amacıyla kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme (1 = hiçbir zaman, 4 = bazen, 7 = her zaman/sürekli olarak) kullanılmıştır. Yüksek puanlar ilgili alt boyuttaki ifade biçiminin daha sık kullanıldığını gösterir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal İfade, Evlilikte Çatışma, Psikometri, Alt Boyutlar, Duygusal Bağımlılık, Psikolojik Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Ayça Özen)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Özen ve Sümer’in 2013 yılında yayımlanan akademik çalışması kapsamında Türkçe’ye adapte edilmiştir. Ölçeğin kullanım izni ve ticari ücretlendirmesi için sorumlu yazar Ayça Özen ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin akademik kullanımı genellikle yazar onayı ile mümkündür.

Bu ölçekle ilgili orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: turkpsikolojiyazilari.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir: ifade-edilen-uzuntu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özen, A. ve Sümer, N. (2013). Evlilikte kızgınlık, üzüntü ve suçluluk duygularının ifade biçimlerinin ölçümü. Türk Psikoloji Yazıları, 16(31), 36-55.

İfade Edilen Üzüntü Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplam 26 maddeden ve 5 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Olumlu Faaliyet (8 madde): Örnek madde: Sorunlarımı unutmaya çalışır, mutluymuş gibi davranırım
• Sosyal Destek Arama (5 madde): Örnek madde: Sorunlarımı eşimle paylaşırım
• Eşe Bağımlı Davranış (5 madde): Örnek madde: Durumu atlatmak için eşime adeta yapışırım
• Yalnızlık (4 madde): Örnek madde: Kendi başıma kalmak isterim
• Hareketsiz Hale Gelme (4 madde): Örnek madde: Yataktan çıkmak istemem ya da evde bir şey yapmadan vakit geçiririm