Kadın Düşmanlığı Ölçeği

Özet

Kadın Düşmanlığı Ölçeği (KÖD), bireylerin kadınlara karşı beslediği olumsuz tutumları, önyargıları ve düşmanca duyguları ölçmek amacıyla tasarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal formu temel alınarak Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçek çeşidi Uyarlama olarak belirtilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini göstermek üzere 2019 yılında Baydar ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, özellikle toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın algısı üzerine yapılan araştırmalarda kritik bir öneme sahiptir. Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması Fe Dergi’de yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kadın düşmanlığı, psikometri, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, toplumsal cinsiyet, tutumlar.

Yazarlar

Veysi Baydar, Cengiz Kılıç, A. Selda Serpen, Gökçen Günay.

Amaç

Kadın Düşmanlığı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kadınlara yönelik sergilediği açık veya örtük düşmanca tutumların ve önyargıların derecesini saptamaktır. Bu araç, sosyal psikoloji ve toplumsal cinsiyet çalışmaları alanlarında, kadın düşmanlığının yaygınlığını ve etkilerini bilimsel olarak incelemeyi mümkün kılar. Ölçek, toplumsal normlar ve kişisel inançlar arasındaki ilişkiyi anlamada araştırmacılara değerli veriler sunar.

Türkçe uyarlama çalışması, yerel kültürel bağlamda kadın düşmanlığı olgusunun geçerli ve güvenilir bir ölçümünü sağlamak üzere yapılmıştır. Bu sayede, Türkiye’deki araştırmacılar bu yapıyı standardize edilmiş bir yöntemle inceleyebilmekte ve uluslararası çalışmalarla karşılaştırma yapma imkanı bulabilmektedir.

Yapı

Ölçek, psikolojik literatürde geniş bir kavram olan kadın düşmanlığı (misojini) yapısını ölçmektedir. Kadın düşmanlığı, sadece açık nefreti değil, aynı zamanda kadınların toplumsal rollerinin sınırlandırılması, değersizleştirilmesi ve erkek üstünlüğünün doğal kabul edilmesi gibi ince formları da içerebilir. Bu yapı, genellikle düşmanca ve iyi niyetli cinsiyetçilikten farklı olarak daha köklü ve genel bir düşmanlık biçimini temsil eder.

Ölçeğin maddeleri, bireylerin kadınların yetenekleri, zekâları, duygusal yapıları ve toplumsal karar alma süreçlerindeki konumları hakkındaki olumsuz inançlarını ve duygusal tepkilerini değerlendirmeye odaklanmıştır. Bu sayede, ölçülen yapı çok boyutlu bir tutum setini kapsamaktadır ve kadınlara yönelik genelleştirilmiş olumsuz duygusal eğilimleri tespit etmeyi amaçlar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Baydar vd., 2019), yapısal bütünlüğünü doğrulamak amacıyla kapsamlı geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler genellikle yapı geçerliğini incelemeyi içerir. Yapı geçerliği bağlamında, ölçeğin kuramsal olarak ölçmesi beklenen kadın düşmanlığı yapısını ne ölçüde temsil ettiği ve orijinal ölçekle ne kadar uyum sağladığı araştırılmıştır.

Orijinal çalışmada, ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin diğer ilgili psikolojik yapılarla (örneğin, otoriterlik, düşmanca cinsiyetçilik) beklenen yönde ilişkiler gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk kültürü için geçerli bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Kadın Düşmanlığı Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenirlik analizleri, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ve iç tutarlılığını değerlendirmek üzere yapılmıştır. İç tutarlılık, maddelerin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayısı ile incelenmiştir. Yüksek Alfa değerleri, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve yapıya katkı sağladığını gösterir.

Baydar ve arkadaşları tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin kadın düşmanlığı seviyesini güvenilir bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu desteklemektedir. Gerekli görüldüğü takdirde, test-tekrar test güvenilirliği analizleri de ölçeğin zaman içindeki değişmezliğini doğrulamak için kullanılabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Genellikle, orijinal ölçeğin boyutluluğunu Türk örnekleminde test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanır. Bu analizler, kadın düşmanlığı yapısının kaç alt boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların ampirik verilerle ne kadar uyumlu olduğunu ortaya koyar.

Baydar vd. (2019) çalışmasında, faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu ve elde edilen faktör yapısının kuramsal beklentileri karşıladığı belirtilmiştir. Bu durum, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapıyı koruduğunu ve Türk kültüründe geçerli bir şekilde yorumlanabileceğini göstermektedir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin tek boyutlu veya çok boyutlu yapısını netleştirerek puanlamanın nasıl yapılacağına dair kılavuz sağlar.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak yanıtlanır. Yanıt seçenekleri “Kesinlikle Katılmıyorum”dan “Kesinlikle Katılıyorum”a doğru sıralanır.

Language Available: Türkçe (Uyarlanan Form) ve Orijinal Dil (Büyük olasılıkla İngilizce).

Population Group: Yetişkinler ve yüksek öğrenim düzeyindeki bireyler.

Age Group: 18 yaş ve üzeri.

Population Details: Uyarlama çalışması Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, katılımcıların kendi tutumlarını beyan ettiği öz bildirim yöntemiyle uygulanır. Uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Misojini, kadın düşmanlığı, psikometrik araç, cinsiyetçilik, tutum ölçeği, toplumsal cinsiyet rolleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sorumlu yazar Veysi Baydar’dır. Yazarın ORCID bilgileri, orijinal akademik kaynakta kontrol edilmelidir.

Affiliation Email addresses: İlgili yazarların e-posta adresleri, orijinal yayın metninde (Fe Dergi, 2019) mevcuttur.

Correspondence Address: Sorumlu yazarın (Veysi Baydar) bağlı olduğu akademik kurumun adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazar veya yayıncıdan izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücretine dair detaylı bilgi, sorumlu yazar (Veysi Baydar) ile iletişime geçilerek ya da orijinal yayın metni incelenerek elde edilebilir.

Kaynaklar

• Baydar V., Kılıç, C., Serpen, A.S., Günay, G. (2019). Kadın Düşmanlığı Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Fe Dergi, 11(2), 65-77. Makalenin tam metnine cins.ankara.edu.tr adresi üzerinden ulaşılabilir.

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: kadin-dusmanligi-olcegi-toad.pdf

• Ayrıca ölçeğin DOCX dosyası da mevcuttur: kadin-dusmanligi-olcegi-toad.docx

Kadın Düşmanlığı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddeleri, telif hakları ve akademik kullanım etik kuralları gereği genellikle yalnızca orijinal yayın veya sorumlu yazar aracılığıyla elde edilebilir. Maddeler, kadınlara yönelik düşmanca tutumları, değersizleştirme eğilimlerini ve toplumsal rollerle ilgili olumsuz inançları ölçmeye odaklanmaktadır.