Hemşirelikte Kariyer Sorunları

Özet

Ölçek Geliştirme çalışması olarak Çavmak, Atalay ve Söyler (2019) tarafından geliştirilen Hemşirelikte Kariyer Sorunları Ölçeği (HKSO), hemşirelik mesleğinde çalışan profesyonellerin karşılaştığı spesifik kariyer engellerini ve zorluklarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Bu ölçek, hemşirelerin mesleki gelişimlerini etkileyen örgütsel, kişisel ve çevresel faktörlere odaklanmaktadır. HKSO, toplam 23 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Psikometrik özellikler açısından yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçek, 7’li Likert Ölçeği formatında puanlanmaktadır.

Ölçeğin temel amacı, hemşirelik alanında kariyer yönetimine yönelik sorunların sistematik olarak belirlenmesi ve böylece bu sorunların çözümüne yönelik etkili stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Elde edilen bulgular, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Kariyer Sorunları, Mesleki Gelişim, Örgütsel Engeller, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Faktör Analizi

Yazarlar

Doğancan Çavmak, Emine Atalay, Sinem Söyler

Amaç

Hemşirelikte Kariyer Sorunları Ölçeği’nin (HKSO) temel amacı, hemşirelik alanında çalışan bireylerin kariyer yollarında karşılaştıkları spesifik engelleri ve memnuniyetsizlikleri ölçmek üzere psikometrik olarak sağlam bir araç geliştirmektir. Bu ölçek, kariyer gelişimini engelleyen faktörleri dört ana boyutta inceleyerek alana özgü veriler sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, yöneticilere ve eğitimcilere, hemşirelerin işten ayrılma eğilimlerini veya mesleki motivasyon düşüklüğünü tetikleyen temel sorunları tespit etme ve bu sorunlara yönelik personel yönetimi stratejileri oluşturma konusunda somut bir zemin sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, hemşirelerin kariyer sorunlarını yansıtan 23 maddeyi kapsamaktadır. Yapılan Faktör Analizi sonucunda ölçeğin dört ana boyutta toplandığı belirlenmiştir. Bu boyutlar genellikle; hizmet sunulan kişilere karşı duyarsızlaşma veya tükenmişlik eğilimi, uzmanlaşmayı engelleyen rutin görevler, kariyerdeki belirsizlikler ve teknolojik/mesleki adaptasyon zorlukları gibi alanları kapsamaktadır.

HKSO, kariyer yönetimi bağlamında hemşirelerin algıladığı yetersizlikleri ve örgütsel destek eksikliklerini ölçerek, mesleki tatmin ve hemşirelik alanındaki kalıcılık konularına ışık tutan önemli bir yapıyı ölçmektedir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması kapsamında hem kapsam geçerliliği hem de yapı geçerliliği analizleri gerçekleştirilmiştir. Kapsam geçerliliği, alan uzmanlarının görüşleri alınarak sağlanmış ve ölçek maddelerinin ilgili yapıyı yeterince temsil ettiğine karar verilmiştir.

Yapı geçerliliği (Construct Validity) analizlerinde, doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olup, uyum indekslerinin (fit indices) kabul edilebilir düzeylerde olduğu rapor edilmiştir. Bu durum, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört faktörlü yapısının veriler tarafından doğrulandığını göstermektedir. Ayrıca, tüm faktör yüklerinin 0.40’ın üzerinde olması, maddelerin ilgili boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Hemşirelikte Kariyer Sorunları Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı ile test edilmiştir. Çalışmada elde edilen genel Cronbach Alpha değeri 0.893 olarak bildirilmiştir.

Bu yüksek katsayı (0.893), ölçeğin maddelerinin kendi aralarında yüksek düzeyde tutarlılık gösterdiğini ve ölçülen yapıyı istikrarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir. Bu sonuç, HKSO’nun araştırma ve uygulama alanlarında güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, açımlayıcı ve doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin, toplam 23 maddeden oluşan ve dört temel boyutu içeren bir yapıya sahip olduğu doğrulanmıştır.

Yapısal modelde elde edilen faktör yükleri, tüm maddeler için 0.40 eşiğinin üzerinde belirlenmiştir. Bu, her bir maddenin kendi boyutuna güçlü bir katkı sağladığını ve faktör yapısının istikrarlı olduğunu göstermektedir. Ölçeğin dört boyutu, hemşirelerin kariyer hayatındaki farklı problem alanlarını bağımsız ancak ilişkili yapılar olarak ayrıştırmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Ölçek Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Derecelendirme: 7’li Likert Ölçeği (1-kesinlikle katılmıyorum, 7-kesinlikle katılıyorum.)

Maddeler ve Boyutlar: 23 Madde, 4 Boyut

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Hemşirelik Mesleği Çalışanları

Yaş Grubu: Yetişkinler (Meslek Sahibi Bireyler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de çeşitli sağlık kuruluşlarında görev yapan hemşireler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report)

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alpha, Kariyer Yönetimi, İş Doyumu, Psikolojik Ölçek, Sağlık Çalışanları, Tükenmişlik

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Doğancan Çavmak

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Tarsus Üniversitesi (Makale yayımlandığı tarihte ilgili kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, 2019 yılında yayımlanan akademik bir çalışma sonucunda geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazar veya kaynak makale izni gerekmektedir. İletişim bilgileri sorumlu yazar Doğancan Çavmak üzerinden sağlanabilir.

Çalışmanın orijinal makalesine erişim sağlayan bir bağlantı mevcuttur: isarder.org.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: hemsirelikte-kariyer-sorunlari-toad.pdf

Kaynaklar

• Çavmak, D., Atalay, E. ve Söyler, S. (2019). Hemşirelikte kariyer sorunları: Bir ölçek geliştirme çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(3), 1897-1910. doi:10.20491/isarder.2019.713

Hemşirelikte Kariyer Sorunları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

1. Hizmet sunduğum kişilere karşı duyarsız ve ilgisiz hale gelmeye başladığımı hissediyorum
2. Genellikle basit ve uzmanlık gerektirmeyen işlerin bana verildiğini düşünüyorum
3. Aynı anda birden fazla alanda kariyer sahibi olmanın uzmanlaşmayı engelleyeceğini düşünüyorum
4. Değişen teknolojik gelişmelere adapte olamayacağımı düşünüyorum