Hemşirelik Tanıları Hakkındaki Görüşler Ölçeği

Özet

Hemşirelik Tanıları Hakkındaki Görüşler Ölçeği (HTHGÖ), hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin, mesleki uygulamada kritik bir bileşen olan hemşirelik tanıları hakkındaki tutumlarını, inançlarını ve algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, ölçeğin Zaybak ve arkadaşları tarafından 2020 yılında gerçekleştirilen Türkçe adaptasyonuna odaklanmaktadır. Ölçeğin uyarlanması, Türk kültürüne ve sağlık sistemine özgü bağlamda hemşirelik tanılarının kullanımına yönelik görüşlerin geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmesini sağlamıştır. Bu çalışma, hemşirelik süreci içerisinde tanılama aşamasının profesyonel kabul düzeyini belirlemek için önemli bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik Tanıları, Hemşirelik Süreci, Tutum Ölçeği, Ölçek Uyarlama, Psikometrik Özellikler, Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri, NANDA-I.

Yazarlar

Zaybak, A., Günay İsmailoğlu, E., Erol, A., & Özdemir, H.

Amaç

HTHGÖ’nün temel amacı, hemşirelik profesyonellerinin hemşirelik tanıları sistemine (genellikle NANDA-I gibi uluslararası sınıflandırma sistemlerine) yönelik algılarını, bu tanıların klinik pratikteki yararlılığını, anlaşılırlığını ve uygulanabilirliğini ne derece kabul ettiklerini saptamaktır. Ölçek, eğitim ve klinik uygulamalarda tanılama aşamasının benimsenme düzeyini ve karşılaşılan engelleri belirlemeye yardımcı olmayı hedefler. Türkçeye uyarlama çalışması, bu aracın Türkiye’deki hemşirelik eğitimi ve uygulamaları bağlamında kullanılabilirliğini sağlamıştır.

Bu ölçek, hemşirelik eğitimcilerine ve yöneticilere, hemşirelik öğrencilerinin veya çalışanlarının tanılamaya yönelik olumsuz tutumlarını veya bilgi eksikliklerini tespit etme ve bu alanlarda iyileştirici müdahaleler geliştirme fırsatı sunar.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, doğrudan profesyonel tutum ve algıları ölçmektedir. Ölçülen yapı, hemşirelik tanılarının profesyonel kimlik için önemi, klinik karar verme sürecine katkısı ve uygulamadaki zorluklar gibi çeşitli boyutları içerebilir. Ölçek, genellikle hemşirelerin tanılama sürecine olan güvenini ve bu sürece karşı gösterdikleri motivasyonu değerlendiren alt boyutlara sahiptir. Bu yapı, hemşirelik bakımının kalitesini doğrudan etkileyen bilişsel ve duyuşsal bileşenleri kapsamaktadır.

Türkçe uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin yapısal geçerliğinin Türk örnekleminde korunup korunmadığı incelenmiştir. Bu tür bir ölçek, genellikle “Tanılamanın Yararlılığı,” “Uygulamadaki Zorluklar” veya “Profesyonel Kabul” gibi faktörler etrafında organize olur.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik detayları belirtilmemiştir. Ancak Zaybak ve arkadaşlarının 2020 tarihli uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerliliğinin detaylı olarak incelendiği varsayılmaktadır. Tipik bir geçerlik çalışması şunları içerir:

• İçerik Geçerliği: Uzman görüşleri alınarak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (AFA ve DFA) kullanılarak ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı destekleyip desteklemediği test edilmiştir.
• Ölçüt Bağlantılı Geçerlik: Ölçeğin diğer ilgili ölçümlerle (örneğin, hemşirelik bilgisini ölçen diğer ölçekler) korelasyonu incelenmiş olabilir.

Detaylı geçerlik katsayıları ve faktör yükleri için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik detayları belirtilmemiştir. Ancak psikometrik açıdan sağlam bir adaptasyon çalışmasında, güvenirlik analizlerinin yapılması zorunludur. Güvenirlik çalışmaları genellikle aşağıdaki yöntemleri içerir:

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir alfa değeri, maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Belirli bir zaman aralığıyla aynı katılımcılara ölçeğin tekrar uygulanması ve sonuçların korelasyonunun incelenmesi yoluyla zamana bağlı tutarlılık değerlendirilmiştir.

Türkçe uyarlamada elde edilen güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir düzeyde (genellikle α > 0.70) olduğu beklenmektedir.

Faktör Analizi

HTHGÖ’nün Türkçeye adaptasyonu sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), orijinal yapıyı test etmek için kullanılırken, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kültürel farklılıklar nedeniyle ortaya çıkabilecek yeni faktör yapılarını keşfetmek için uygulanabilir.

Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını ve her bir boyutun hemşirelik tanılarına yönelik algının hangi yönünü temsil ettiğini ortaya koyar. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin puanlanması ve yorumlanması için temel oluşturur.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle Likert tipi derecelendirme (örneğin, 5’li veya 7’li) formatında olduğu varsayılmaktadır, bu format tutum ölçekleri için standarttır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Hemşireler ve Hemşirelik Öğrencileri

Age Group: Yetişkin (Genellikle 18 yaş üstü hemşirelik eğitimi alan veya profesyonel olarak çalışan bireyler.)

Population Details: Türkiye’deki hemşirelik eğitimi ve sağlık hizmetleri sisteminde yer alan profesyoneller.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, hemşirelik tanılarına ilişkin görüşlerini sunulan maddeler üzerinden derecelendirirler.

İletişim

Sorumlu Yazar: Ahmet Erol

İletişim E-postası: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Adaptasyon): 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, puanlanması veya eğitimi için gerekli izinler ve olası ücretler hakkında bilgi edinmek için sorumlu yazar Ahmet Erol ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması yeterli olmaktadır.

Kaynaklar

Zaybak, A., Günay İsmailoğlu, E., Erol, A., & Özdemir, H. (2020). Hemşirelik Tanıları Hakkındaki Görüşler Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri, 12(4). doi: 10.5336/nurses.2020-74725

Makalenin çevrimiçi erişim adresi: eds.p.ebscohost.com

Hemşirelik Tanıları Hakkındaki Görüşler Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen kaynak makaleye (Zaybak et al., 2020) başvurulması gerekmektedir. Maddeler, psikometrik araçların telif hakkıyla korunan bileşenleridir ve yazar izni olmadan yayınlanmamalıdır.